1.- Ñoâi neùt veà Tieåu Bang Cali:  California laø 1 trong 50 Tieåu Bang cuûa Hoa Kyø.Ai cuõng bieát roõ quaù.Thaønh phoá Thuû Ñoâ laø Sacramento. Ñöông kim Thoáng Ñoác laø OÂng Gray Davis, Daân Chuû. Phoù Thoáng Ñoác laø OÂng Cruz M. Bustamante, cuøng 1 Ñaûng. Tieåu Bang Cali coù hai gheá Nghò Sò Lieân Bang thì hai Baø Barbara Boxer ( chaéc ñaám maïnh laém ! ) vaø Dianne Feinstein, cuõng Ñaûng Daân Chuû chieám heát trôn. Theá laø caùnh... lieàn OÂng bò 2 Baø... ñeø cho xeïp leùp nhö con teùp, ngoùc ñaàu leân giaønh gheá khoâng noåi. Cali cuûa toâi coi nhö ñaát duïng voõ cuûa phe daân Chuû nhaø ta roõ raøng. Bang Cali coù caùi " Nickname : Golden State = Xöù cuûa Vaøng ", nhieàu vaøng laém...a lot of gold, y nhö... a lot of... daàu hoûa cuûa xöù Iraq hoài naøo trong tay me-xöø Saddam Hussein vaäy. Dieän tích ñaát ñai : 155.959 daäm vuoâng (caùc vò boâ laõo thích noùi laø 403.934 Ki-loâ-meùt vuoâng ). Möôøi thaønh phoá lôùn, xeáp theo thöù töï ñoâng ñaûo daân soá laø : Los Angeles, San Diego, San Jose, San Francisco, Long Beach, Fresno, Sacramento, Oakland, Santa Ana, Anaheim. Tieåu Bang Cali chia laøm 58 Counties. Caùi anh County Los Angeles naøy coù nhieàu " caùi nhaát " laém : roäng lôùn nhaát, ñoâng daân nhaát, nhieàu saéc daân linh tinh nhaát, laém xe coä nhieàu nhaát, laém chuyeän loän xoän nhaát , daân nhaø Côùm meät phôø nhaát, nhieàu vuï aùn laï luøng nhaát, saûn xuaát ra nhieàu raùc reán nhaát nöôùc... Dieän tích ñaát ñai töông ñöông vôùi nöôùc Vieät Nam nhaø ta, nhöng daân soá thì chæ coù gaàn 34 trieäu ( theo 2000 resident census population ), ít hôn Vieät Nam nhieàu laém. Tôùi nay, 2003 thì baùo chí noùi laø 36 trieäu roài. Cuõng ñuùng thoâi! Hoài toâi ñi döï Leã tuyeàn theä nhaäp Quoác Tòch Myõ (1998 ), Hoäi Tröôøng côõ chöøng gaàn ngaøn ngöôøi, Baø M.C. Myõ hoûi : Baø con naøo goác Vietnam... Raise your hands, please ! Côõ hôn hai chuïc maïng. Baø con naøo thuoäc goác Mexico... Raise your hands, please ! Trôøi ñaát quyû thaàn ôi ! Deã ñeán maáy traêm luoân. Theá laø nhöõng coâng daân Myõ naøy tha hoà loâi keùo thaân nhaân aøo aøo sang Myõ ñaøng hoaøng, lòch söï, khoûi phaûi vöôït bieân, leo töôøng ôû San Diego, oaùnh nhau vôùi Côùm, beå ñaàu söùt traùn. Vuï naøy phaûi keå : Coù 3 ngöôøi, trong ñoù coù 2 phuï nöõ ( aên thua laø coù...lieàn baø ôû ñaây ) may ôi laø may !Choáng cöï vôùi Côùm tuaàn tra bieân giôùi, Côùm ñieân tieát leân uyùnh cho tôi bôøi hoa laù. Coù moät ñaáng phi coâng taøi töû laùi caùi maùy bay Cesna beù tí ti quay döôïc baêng video, tuoàn cho baùo chí, laáy tí tieàn xaøi chôi. Noäi vuï ra Toøa... Lænh kænh laøm sao maø vöôït bieân giôùi traùi pheùp, choáng cöï caûnh saùt thi haønh phaän söï, aên ñoøn quaù tay, eâ aåm mình maåy tí ti, uoáng 5 ñoâ Tylenol 500 mg laø khoûe re . ÔÛ maáy xöù ñoäc taøi thì noù baén boû töø khuya roài, nhöng ôû ñaây, moãi ngöôøi laïi ñöôïc Ba Toøa Quan Lôùn raát chi laø nhaân ñaïo maø phaùn : Thaønh Phoá boài thöôøng cho moãi naïn nhaân bò oaùnh 350 ngaøn ñoâ Myõ.. Laõnh tieàn xong, laøm thuû tuïc trôû veà xöù, taäu nhaø, mua xe cuõng töng böøng hoa laù. ÔÛ beån, moïi thöù treân ñôøi ñeàu reû laém, ñaâu coù nhö ôû Myõ naøy ! Hay vaø dzui thieät. Cali yeâu quyù cuûa toâi goác gaùc thuoäc laõnh thoå Mexico, nhöng taïi nhieàu vaøng quaù xaù cho neân môùi ... bieán thaønh 1 Tieåu Bang cuûa Hoa Kyø töø naêm 1847. Chaéc vì nhieàu thöù di daân ñoå veà Bang " Ñaát laønh chim ñaäu " naøy cho neân Cali ñaõ qua maët Bang New York ñeå trôû thaønh Tieåu Bang ñoâng daân cö nhaát nöôùc keå töø naêm 1964 ( By 1964, California had surpassed New York to become the most populous state. One reason for this may be that more immigrants settle in California than any other state...). Bang Cali cuûa toâi co ùnhieàu ñòa ñieåm, thaéng caûnh quan troïng, noåi tieáng treân theá giôùi, trong ñoù coù Thuû Ñoâ Ñieän AÛnh Hollywood, vôùi nhöõng keùp ñeïp trai, nhieàu money thay vôï, ñoåi boà nhö ngöôøi ta thay... xin loãi," maáy thöù quaàn aùo loùt cuûa phuï nöõ – Myõ keâu laø Lingerie ñoù ! ", coù nhieàu coâ ñaøo goác nhaø queâ nhaø queùo, moät phaùt .... boác löûa, toùe khoùi, roài löøng danh thieân haï, haùi ra tieàn deã hôn ngöôøi ta ñi haùi laù... cheø ñeå laøm ra... traø ôû Laâm Ñoàng, Baûo Loäc taïi queâ mình vaäy !

2.- Buøng noå vuï " Baàu Cöû " ngaøy 7 thaùng 10 – 2003 :  Caùi vuï "Baàu Cöû" naøy ngöôøi ta keâu laø "Recall". Maø theo Töï Ñieån ñuû thöù haàm baø laøng thì "Recall coù voâ soá nghóa nhö : 1- Goïi veà, trieäuhoài (1 Ñaïi Söù) . 2.- Veà quaân söï,laø :Thu quaân laïi, sì toáp ñaùnh nhau; Goïiquaân tröø bò taäp hoïp laïi (nhö ñeå ñi oaùnh Saddam Hussein); Goïi trôû veà caên cöù (moät chieán haïm ñang coâng taùc ñaâu ñoù). 3.-Nhaéc nhôõ, nhaéc laïi ( cho ngöôøi hay giaû vôø queân) ; Gôïi nhôù laïi  (nhöõng kyû nieäm du döông, thô moäng, cuõng coù khi aùc oân coân ñoà). 4.- Nhôù laïi(söï vieäc gì ñoù ñaõ qua). 5.-Laøm cho soáng laïi, goïi cho tænh laïi  (teù xæu vì ghen, vì töùc quaù, chòu heát noåi, teù laên quay ra ). 6.-Huûy boû, ruùt laïi, thu hoài laïi ( moät caùi leänh, moät quyeát nghò chi ñoù ). 7.- Baõi mieãn (moät chöùc vuï daân cöû...). A ! Theá thì caùi maøn " Recall " ngaøy 7 thaùng 10 – 2003 taïi Bang Cali yeâu quyù cuûa toâi nhaát ñònh laø naèm trong caùi muïc soá 7 naøy roài, khoûi coù chaïy ñaèng moâ heát trôn, nhöng laïi phaûi theâm tí ti... haønh toûi, tieâu ôùt, xì daàu nöõa thì noù môùi ñaày ñuû yù nghóa . Why ? – Bôûi raèng thì laø " Baõi mieãn = Removing from office ) ôû ñaây khoâng do Quoác Hoäi baõi mieãn vôùi... ña soá 2/3 chaúng haïn. ÔÛ ñaây, noù caàn coù caùi muïc, cöù goïi laø " Tröng caàu daân yù: Referendum ", ñeå bieát laø "Daân chuùng, Cöû tri" Yes hay No caùi vuï "Baõi Mieãn " ngaøi ñöông kim Thoáng Ñoác Gray Davis. Sau khi maàn xong caùi maøn ñaàu: Yes hay No roài, cöû tri laïi maàn tieáp luoân maøn thöù hai laø choïn OÂng Baø naøo, theo caùi danh saùch daøi loøng thoøng, toån thoï quaù, goàm tôùi 135 öùng cöû vieân ñaõ chính thöùc ñöôïc coâng boá laø hôïp leä, ñuû tö caùch laøm öùng cöû vieân Thoáng Ñoác Cali. Luùc cao ñieåm thì soá öùng cöû vieân leân tôùi 240 laän vì ñieàu kieän öùng cöû khaù deã daøng, cöù noäp ñuû leä phí 3,500 Myõ Kim ( giôùi giang hoà keâu laø : ba boù theâm naêm boø), keøm theo 65 chöõ kyù giôùi thieäu laø OÂ Keâ. Khoâng truùng cöû Thoáng Ñoác thì sau naøy, trong caùi " Business card " tuøm lum chöõ nghóa quaûng caùo daàu cuø laø, cuõng coù quyeàn ghi theâm " Cöïu öùng cöû vieân Thoáng Ñoác California – 2003 ". Haùch xì xaèng laém chôù boä ! Thaønh phaàn öùng cöû vieân, trôøi ñaát quyû thaàn ôi ! Ñuû thöù treân ñôøi, coù caû nöõ taøi töû chuyeân ñoùng phim... thieáu aùo, thieáu quaàn ( Myõ keâu laø " Porn Stars ", laøm ngheà naøy ñöôïc thì dö söùc maàn luoân caùi gioáp call- girls, vöøa söôùng laïi löôïm baïc cuõng nhanh, tha hoà mua saém aùo quaàn), coù Baø chuû quaùn röôïu (ù coù theâm muïc gì töôi maùt ôû treân laàu nöõa thì khoâng thaáy noùi ), OÂng Chuû Baùo loaïi ... coi tí ti laø chòu khoâng noåi, caùi maùu...maàn Sex boác leân phöøng phöøng, coù 1 OÂng phuù-lít ñaõ rì -thai, nhaø kinh doanh trieäu phuù, nghò só, daân bieåu côõ nhoû, caàu thuû chôi Golf, moät tay ñoâ vaät, moät laõo Baø loïm khoïm 100 tuoåi Mathilda Karel ( Cuï khoâng kieám ra ñuû 65 chöõ kyù giôùi thieäu, vì ai maø daùm to gan, lôùn maät, thí maïng cuøi, giôùi thieäu moät öùng cöû vieân loïm khoïm gaàn ñaát xa trôøi quaù nhö vaäy cho neân Cuï...öùng cöû huït ) vv... Voâ soá hoà sô öùng cöû bò loaïi vì ... baù laùp, baù xaøm, cho neân con soá chính thöùc coøn laïi coù 135 maø thoâi. Roài ngaøi tæ phuù baûnh trai Bill Simon ( Coäng Hoøa, thua phieáu OÂng Gray Davis trong cuoäc ñua naêm tröôùc, maát toi 9 trieäu ñoàng tieàn tuùi boû ra vaän ñoäng tranh cöû) ñaõ bieát ngöôøi, bieát ta maø...xin ñöôïc ruùt lui,cho tieän vieäc nhaø nöôùc. Coù tieàn mua tieân cuõng ñöôïc, nhöng mua phieáu thì chöa chaéc aø ! Ngaøi Daân Bieåu trieäu phuù Michael Huffington caùch ñaây ít naêm, maát toi ñeán 35 trieäu ñoâ tieàn tuùi ñeå kieám caùi gheá Nghò Só cho oai maø ñaâu coù ñöôïc ! Coøn laïi taát caû laø 134 öùng cöû vieân, trong ñoù coù 1 oâng Vieät Nam nhaø ta, ban ñaàu tính chôi ñuøa, thaùch thöùc ñoái thuû cuûa mình ra tranh cöû, coi ai ñöôïc nhieàu phieáu hôn ai. Sau hoùa ra thieät, bôûi vì ñòch thuû khoâng ra öùng cöû nhö OÂng, coøn OÂng thì... ñaõ chôi thì ...tôùi luoân Baùc Taøi !Thöû 1 phen coi baø con cöû tri ngöôøi Vieät nhaø mình cho ñöôïc bao nhieâu phieáu. Nhieàu ngöôøi yeâu caàu nöõ Nghò Só Lieân Bang Dianne Feinstein ra tranh cöû ñeå " Nhaåy doâ thuû dinh Thoáng Ñoác " cho phe Daân Chuû nhaø ta, neáu oâng Gray Davis bò oaùnh vaêng ra khoûi nôi naøy. Baø Feinstein cöôøi maø phaùn " Tui maø nhaåy doâ tham döï caùi troø heà ñoù aø ! " Baû noùi cuõng khoâng quaù ñaâu vì trong vaø ngoaøi nöôùc Myõ, ñaõ coù nhieàu nhaân vaät, nhaø baùo baûo caùi vuï naøy cöù nhö... caùi Hoäi Chôï, nhö moät maøn bieåu dieãn cuûa Ñoaøn " Cirque du Soleil " cuûa xöù sôû Ngaøi Toång Thoáng Jacque Chirac, vôùi voâ soá anh heà raát chi laø... caø chôùn.

Theo tôø baùo The San Diego Union Tribune  ra ngaøy 10 thaùng 8 – 2003, ngay nôi trang nhaát laø caùi muïc "Recall Election" AØ ! Ñuùng ! Phaûi noùi kieåu "Recall Election" , tuy khoâng gioáng con giaùp naøo, nhöng theá môùi ñuû yù nghóa veà caùi vuï naøy. Ñaàu tieân, cöû tri maàn moùn " Recall ". Tieáp theo laø maàn moùn "Election". Tôø baùo trình baøy hình thöùc caùi laù phieáu (Ballot)  "Baõi Nhieäm - Baàu cöû " cho ta deã hieåu nhö sau :

* Muïc ñaàu : sau caâu hoûi : 1.- " Should Gov. Gray Davis be recalled ? – Coù neân baõi nhieäm Thoáng Ñoác Gray Davis khoâng ?" Haøng keá döôùi , moät beân laø chöõ YES caïnh caùi voøng troøn, beân ñoái dieän laø chöõ NO beân caïnh caùi voøng troøn. ÔÛ phieáu baàu thöïc söï seõ laø ( nhö ta thöôøng thaáy ) nhöõng con soá töông öùng vôùi töøng vaán ñeà, öng choïc thuûng con soá naøo

( choïc cho tôùi nôi tôùi choán) laø ta choïn caùi muïc töôïng tröng baèng con soá ñoù. OÂng Davis seõ khaên goùi ra ñi neáu tröôøng hôïp soá cöû tri ñuïc con soá töôïng tröng cho chöõ YES ñoâng hôn laø soá cöû tri ñuïc thuûng con soá töôïng tröng cho chöõ NO treân caùi "Laù phieáu " . Ngöôcï laïi, soá cöû tri ñuïc con soá töôïng tröng cho chöõ NO ñoâng hôn thì Ngaøi Davis coù quyeàn hieân ngang vaø anh duõng leân Ti Vi, ñi ñoù ñi ñaây caûm ôn cöû tri, baø con, coâ baùc ñaõ tín nhieäm, yeâu thöông OÂng vaø OÂ Keâ cho OÂng... ôû laïi töû thuû Dinh Thoáng Ñoác cho heát nhieäm kyø. Moïi phí toån cho vuï " Recall Election " naøy do oâng Chính Phuû chòu, ngaân saùch ñaõ luõng cho thuûng luoân !

* Muïc thöù 2 : daønh cho maøn Election, vôùi haøng chöõ: 2.- If Davis is recalled, who should replace him ? Vì khuoân khoå trang baùo coù haïn cho neân trang baùo Myõ noùi treân chæ in hình coù 7 öùng cöû vieân, goàm 6 OÂng, 1 Baø, döôùi ghi : Teân, Hoï, Ñaûng Phaùi, Ngheà nghieäp. Phía döôùi moãi taám hình ñeàu coù caùi voøng troøn. Coøn laïi bao nhieâu öùng cöû vieân khaùc thì ñoäc giaû raùng caûm phieàn coi tieáp teân hoï, nôi cö truù, Ñaûng Phaùi ôû trang A 17. Baùo trình baøy theá thoâi , chôù phieáu baàu thöïc söï thì cöû tri söùc maáy maø ñöôïc haân haïnh coi dung nhan ñeïp trai, ñeïp gaùi cuûa caùc öùng cöû vieân ñeán côõ naøo vì caùi danh saùch öùng cöû vieân noù ñoâng... nhö caùi chôï, ñoâng nhaát töø xöa tôùi nay trong lòch söû theá giôùi loaøi ngöôøi, nhaøo ra tranh thaéng 1 chöùc vuï daân cöû duy nhaát. Ñeå cho vieäc xeáp teân tröôùc sau, treân döôùi cho coâng baèng, moãi Quaän Haït coù maøn boác thaêm, ñeå nhöõng ai coù teân laø maãu töï ( letter : A,B,C,...) theá naøo thì xeáp tröôùc ñöùng sau ra sao, chôù coøn cöù ñeå y chang gioáng nhau moät kieåu cho toaøn Tieåu Bang thì OÂng Baø naøo ñöùng caøng ôû phía treân cao chöøng naøo laø caùi may ñöôïc cöû tri ban ôn hueä, " ñuïc cho moät phaùt = OÂ Keâ " caøng lôùn böï chöøng ñoù. OÂng Baø naøo ñöôïc ñoâng cöû tri " ñuïc = OÂ Keâ " hôn töùc laø thaéng cöû ñeå voâ Dinh Thoáng Ñoác nhaän baøn giao chöùc vuï. Neáu OÂng Davis ñöôïc " ñuïc " NO nhieàu hôn YES trong phaàn ñaàu thì taát nhieân 134 öùng cöû vieân Thoáng Ñoác ñöôïc daønh cho muïc Election seõ töï ñoäng... tan haøng, raõ ñaùm, ñaâu veà ñoù vaø ...buoàn 5 phuùt ! Vì caùi vuï naøy, noù coù 2 phaàn : Recall vaø Election, cho neân Ngaøi Davis xin cuõng ñöôïc ghi teân vaøo danh saùch caùc öùng cöû vieân ôû phaàn Election, nhöng khoâng ñöôïc cô quan thaåm quyeàn chaáp nhaän. Caùi choã naøy thì Laõo cuõng OÂ Keâ ñi , nhöng nhaát ñònh laø Laõo ( cuõng hoïc Luaät, hoài ñoù thi cöû, ñaäu ñöôïc laø kinh hoaøng, deã sôï laém, soáng vôùi Ngheà Luaät töng böøng hoa laù caønh chôù boä ) cheâ Luaät Baàu Cöû veà vuï naøy baát coâng thaáy roõ. – Why ? – Bôûi vì : Neáu khoâng cho Ngaøi Davis nhaø ta ghi teân vaøo danh saùch caùc öùng cöû vieân thì ... muoán coù söï coâng baèng, muoán baûo veä uy tín cho ngöôøi thaéng cöû, baét buoäc öùng cöû vieân thaéng cöû, töùc laø ñöôïc choïn thay theá OÂng Davis laøm Thoáng Ñoác, phaûi ñaït ñöôïc con soá cöû tri baàu choïn cao hôn ít nhaát moät phieáu so vôùi con soá cöû tri... say NO trong phaàn ñaàu " Recall ", töùc laø khoâng OÂ Keâ vuï " Recall " OÂng Davis. Neáu khoâng, noù seõ thaønh...troø heà nhö nöõ Nghò Só Dianne Feinstein ñaõ noùi. Thí duï: trong phaàn " Recall ", soá ngöôøi baûo OÂng ra ñi laø 55 % soá cöû tri ñi baàu, soá ngöôøi baûo OÂng ôû laïi laø 45 %. Soá phieáu coøn laïi thuoäc loaïi boû ñi vì nhieàu lyù do linh tinh ...OÂng Davis tuy thua ôû phaàn " Recall " nhöng vaãn ñöôïc 45% soá cöû tri tín nhieäm. ÔÛ phaàn hai " Election " ngöôøi thaéng phieáu cao nhaát neáu ñaït ñöôïc con soá cöû tri tín nhieäm ( tæ duï 30% ) thaáp hôn 45% nhö OÂng Davis ñaït ñöôïc, maø cuoái cuøng laïi vaøo Dinh Thoáng Ñoác thay OÂng Davis thì roõ raøng laø chuyeän ... baù xaøm, baù laùp . Neáu teân OÂng Davis coù trong soá danh saùch öùng cöû vieân thì OÂng ta ñöôïc nhöõng 45% cô maø. Con soá 45% sao laïi thua con soá 30% ñöôïc ? Vôùi nhöõng ngöôøi...bò beänh taâm thaàn hay say röôïu thì khoûi noùi !

3.- Vì ñaâu neân noãi ?  Theo nhöõng ngöôøi ñöùng ra haïch toäi OÂng Gray Davis thì OÂng maéc nhieàu toäi loãi böï traùc trong vieäc laõnh ñaïo Tieåu Bang roäng ñaát, ñoâng ngöôøi, laém cuûa, neáu taùch rieâng ra, coi nhö moät quoác gia thì ñöùng vaøo haøng giaàu maïnh thöù 5, thöù 6 cuûa traùi ñaát naøy chôù boä giôõn ñaâu. Hoài OÂng baét ñaàu laøm Thoáng Ñoác thì Tieåu Bang, theo ñaø chung cuûa nöôùc Myû ( hoài coøn Cuï Toång Bill ), kinh teá phoàn thònh quaù trôøi, ngaân saùch dö thöøa tuøm lum, haõng xöôûng ñoå xoâ veà Cali, nhaân taøi, chuyeân vieân keùo veà cali töng böøng hoa laù... Theá maø gaàn ñaây, vaø baây giôø thì thaâm thuûng ngaân saùch gaàn 40 tæ ñoâ, naøo laø chi tieâu phung phí, duø laø cho coâng vieäc nhaø nöôùc vôùi laïi chính phuû, uy tín khi thaéng cöû naêm ngoaùi khoâng cao, luùc naøy gaëp chuyeän kinh teá luïn baïi, hoài môùi tröôùc ñaây khoâng giaûi quyeát thích ñaùng vuï khuûng hoaûng ñieän löïc, caùc haõng xöôûng keùo nhau boû Cali ñi nôi khaùc kieám aên, laøm cho con soá coâng nhaân vieân chöùc haõng xöôûng maát job, veà nhaø... ngoài chôi xôi nöôùc nhieàu quaù xaù . Tieåu Bang thieáu tieàn thì " Caùi khoù noù boù caùi khoân ", muoán soáng coøn thì phaûi taêng thueá naøy, caét giaûm caùi noï, caùi kia... laøm cho cuoäc soáng cuûa daân Cali theâm nhieàu vaát vaû, khoù khaên vv... vaø vv... Theá laø OÂng nhaø giaàu Darrel Issa ( Coäng Hoøa ) haêng maùu leân boû tieàn tuùi caû trieäu ra vaän ñoäng baø con Cali ghi teân ñoøi " Baõi Nhieäm " OÂng Thoáng Ñoác Davis. Nhôø söùc maïnh cuûa... Danh TöôùngÑoâ-La vaø phöông tieän lieân laïc taân tieán cuûa thôøi ñaïi lung tung tuøng xeøng naøy laø maïng löôùi Internet, chæ trong vaøi ngaøy, phe ta ñaõ coù ngay 300 ngaøn chöõ kyù ñeå... hoûi thaêm söùc khoûe Ngaøi Davis. Ñöôïc ñaø, OÂng nhaø giaàu Darrel Issa doác haàu bao ra tôùi saùt nuùt 2 trieäu ñoâ ñeå coù ñuû soá 900 ngaøn chöõ kyù maàn caùi vuï ‘ Recall " , môøi Ngaøi Davis ñi choã khaùc chôi, nhöôøng dinh Thoáng Ñoác cho OÂng nhaø giaàu Issa. OÂng Issa ñaâu coù ngôø maàn chôi cho dzui maø laïi hoùa ra thieät vì töø naêm 1911, khi caùi Luaät " daân chuùng coù quyeàn chôi YES hay NO ñeå baõi nhieäm moät chöùc vuï daân cöû, khi hoäi ñuû ñieàu kieän ( ñuû soá chöõ kyù yeâu caàu) cuõng ñaõ hôn ba chuïc phen, ngöôøi daân trong nöôùc maàn caùi vuï " Recall " naøy maø chaúng laàn naøo ra hoàn, neân côm, neân chaùo hay baùnh mì chi caû. Laàn naøy laø cuù ñaàu tieân " phe ta " thaéng lôïi ñeå... Go ahead ! Tôùi luoân Baùc Taøi ! Coâng lao ,tieàn baïc cuûa OÂng Issa thaät ñaùng ñöôïc... dzoâ dinh Toáng Ñoác thay Ngaøi Davis quaù xaù! Khoán noãi ñieàu kieän öùng cöû khoâng khoù khaên cho neân thieân haï nhaøo ra öùng cöû ñoâng deã sôï, y nhö caùi ...chôï trôøi, trong ñoù coù moät soá khuoân maët öùng cöû vieân laøm cho OÂng Issa... heát hoàn, heát vía, taù hoûa tam tinh, bieát " voõ ngheä " cuûa mình chaúng ñöôïc maáy hôi, cho neân ñaønh ... chuoàn vi thöôïng saùch, khoûi öùng cöû öùng kieác chi nöõa. Theo nhöõng cô quan thaêm doø coù uy tín to böï thì luùc cao ñieåm, coù tôùi 76% daân chuùng Cali khoâng chaáp nhaân caùi " Saùch löôïc - Policy & Strategy " trò quoác an daân cuûa Ngaøi Davis, nhöng khoâng chaáp nhaän khoâng coù nghóa laø taát caû 76% ñoù oâ keâ cho maàn caùi chuyeän " Recall ". Luùc ñaàu, ñang côn haêng maùu vòt thì coù tôùi 57% ngöôøi ñöôïc hoûi yù kieán, ñaõ OÂ Keâ maàn cuù " Recall ", phe choáng " Recall " ôû döôùi möùc 50% khaù xa. Theo thôøi gian, theo söï leân tieáng cuûa giôùi truyeàn thoâng ( taát nhieân theo khuynh höôùng khaùc nhau ) , theo söï leân tieáng cuûa nhöõng nhaø phaân tích, hoïc giaû, daân chuùng... thì möùc ñoä tôùi luùc naøy ñaõ thay ñoåi : Chæ coøn cheânh leäch khoâng quaù xa : 50% OÂ Keâ cho... tôùi luoân Baùc Taøi ! 45% cho raèng maàn caùi vuï " Recall " keøm theo caùi ñuoâi " Election " vôùi soá öùng cöû vieân ñoâng nhö... chôï trôøi theá naøy laø... baù laùp, baù xaøm, taïo ra caùi " tieàn leä – Precedent " deã daøng gaây xaùo troän trong vieäc " Trò quoác, an daân " cuûa ñaát nöôùc naøy voán daõ coù truyeàn thoáng ... dö thöøa tuï do ñeå laøm cho " noù " theâm tuøm lum taø la ra nöõa. Sau naøy ngöôøi coù taøi, keû coù ñöùc, ai daùm nhaøo ra laøm vieäc nöôùc ñeå cho maáy anh dö tieàn noù ... ñuïc tieáp, khi noù khoâng baèng loøng. Khoâng thaønh coâng thì cuõng thaønh... tí ti nöõa bò " ñuïc ".

Phe beânh vöïc cho ñöông kim Thoáng Ñoác Gray Davis thì baûo raèng : Ngaân saùch hoài naøo dö thöøa, maø nay thaâm thuûng toaùc loaùc daâu coù phaûi chæ rieâng Tieåu Quoác Cali naøy bò chöùng beänh ñoù, maø coù tôùi maáy chuïc Tieåu bang cuõng ñeàu nhö röùa. Cali daân ñoâng, tieàn nhieàu thì caùi loã thuûng noù phaûi to hôn. Cuõng nhö OÂng Lieân Bang, khi OÂng ñöông kim soá 1 voâ Toøa Baïch OÁc thì tieàn dö thöøa ngaân saùch....ñoå ñi khoâng heát, maø hoâm nay thì...chao ôi ! thaâm thuûng hôn 10 laàn Tieåu Quoác Cali maát roài. Caùi vuï khuûng hoaûng dieän löïc haû ? – Ñaâu coù phaûi moät mình OÂng Davis maø ...quaäy ra nhö röùa ñöôïc. Cöù hoûi OÂng soá 2 ôû Toøa Baïch OÁc, vôùi vuï Ñaïi Coâng Ty Enron ôû Teách Xòt khai phaù saûn laø roõ heát trôn. Ngöôøi ta muoán " giaønh daân, laán ñaát " kieåu Vi Xi ngaøy xöa ôû queâ mình cho neân moïi söï noù môùi lung tung tuøng xeøng ra ñaáy chôù ! Ngaøi trieäu phuù Bill Simons, Chuû Tòch Coâng Ty taøi chaùnh S&L,öùng cöû vieân Coäng Hoøa naêm 2002 maát tieâu 9 trieäu ñoâ moùc trong haàu bao ra, maø tranh chöùc Thoáng Ñoác Cali khoâng noåi, ñau nhö hoaïn. Roài ñang muøa tranh cöû thì Ñaïi Coâng Ty cuûa Ngaøi Simons phaûi ra haàu toøa veà toäi gian laän thueá maù. Caùch ñaây maáy thaùng, tôø baùo Time naëng kí haøng ñaàu nöôùc Myõ, ñaõ coù vieát veà vuï thaâm thuûng ngaân saùch Lieân Bang cuõng laø cuù... nöôùng Baïc - bô – kiu quyù Ngaøi Thoáng Ñoác Thoáng Ñoác caùc Tieåu Bang. Lieân Bang...no money thieáu huït tuøm lum thì caùc khoaûn trôï giuùp töø Lieân Bang töø treân trôøi rôi xuoáng cho quyù vò Thoáng Ñoác ñöôïc aø ! Theá laø caùc Tieåu Bang, trong ñoù Bang Cali " vó ñaïi " nhaát thaønh ra " ñieâu ñöùng " nhaát . Me-söø Osama Bin Laden chôi cuù 11 thaùng 9 – 2001, laøm ñaûo loän lung tung tuøng pheøo neàn an ninh, kinh teá khoâng nhöõng cuûa nöôùc Myõ maø cuûa raát nhieàu quoác gia treân theá giôùi nöõa. Theá thì Bang Cali cuõng chòu chung soá phaän maø thoâi. Ngaøi Davis cuõng ñaõ xoay xôû ra ñöôïc nhieàu nguoàn thueá maù laém chôù khoâng thì ngaân saùch coøn thuûng toang hoaùc gheâ gôùm hôn nöõa. Cali ngöôøi ñoâng, baïc tieàn nhö nöôùc, khi gaëp caûnh kinh teá... ñieâu linh tang toùc, thì haõng xöôûng phaûi nhaøo ñi nôi khaùc ñeå soáng coøn, coâng nhaân khoâng theå boû nhaø cöûa, vôï con chaïy theo thì soá maát gioáp seõ ñoâng ñaûo hôn baát cöù Tieåu Bang naøo. Caây vieát naëng kí loâ cuûa baùo Times, Robert Scheer , ñaõ vieát moät baøi phaân tích raát daøi veà vuï " Recall " naøy, vôùi lôøi keát luaän " Davis is flawed but blooting him out is the wrong thing to do – Davis coù phaïm loãi laàm nhöng taïo ra vuï baõi nhieäm oâng ta laø moät söï sai laàm "... Moät ngöôøi daân ôû Oceanside, gaàn nôi toâi cö nguï, OÂng Gus Morrow, vieát trong muïc " The Recall: A circus / Or choices ? " treân tôø San Diego Union Tribune, môùi ñaây nhö sau : We will spend $600+million to probably elect a movie star when that $60 million could be paying for some of those teachers and educational programs we are going to lose. I am not in favor of this recall, not at all." Khoå thieät ñaáy chôù ! Giaùo vieân maát vieäc voâ soá keå, bao nhieâu chöông trình giaùo duïc phaûi caét boû chæ vì thieáu tieàn maø nay laïi ñem hôn 60 trieäu ñoâ ñi laøm caùi vieäc... baõi nhieäm, baàu cöû coù theå laø ñöa oâng taøi töû ñieän aûnh chæ bieát ñaám ñaù lung tung leân laøm Thoáng Ñoác thì quaû thaät laø...heát noùi.

Laõo voán da vaøng muõi xeïp, vôùi caùi quoác tòch Myõ töø thaét löng leân ñeán ñaàu thoâi cho neân chaúng thích beânh phe phaùi naøo heát trôn, nhöng Laõo dö bieát moät ñieàu ... chaúng nhaân vaät laõnh ñaïo naøo daùm noùi ra : "Ñaùnh chieám ñöôïc Dinh Thoáng Ñoác Cali" laø naém ñöôïc trong tay moät "Laõnh ñòa baèng vaøng – Golden Area" goùp phaàn thaéng lôïi trong cuoäc ñua "Ñaùnh chieám Dinh Baïch OÁc naêm 2004". Cuûng y nhö luùc ñaùnh chieám Iraq, coù nhaân vaät laõnh ñaïo naøo daùm noùi huîch toeït ra la ñeå ø ... "Kieåm soaùt, khai thaùc vaán ñeà daàu löûa " ôû nôi naøy ñaâu, maø phaûi noùi theo saùch vôû laø ... Giaûi phoùng daân Iraq, laät ñoå cheá ñoä ñoäc taøi Saddam Hussein, tieâu dieät keá hoaïch phaùt trieån vuõ khí taøn saùt taäp theå vv... Luaät Baàu Cöû Toång Thoáng Hoa Kyø coù töø hoài...xöa eïc, qui ñònh raèng : ÖÙng cöû vieân Toång Thoáng naøo chieám ña soá ( duø chæ laø tí ti con kieán thoâi ) " phieáu cöû tri - Popular Votes " taïi 1 Tieåu Bang thì vô troïn goùi taát caû toång soá phieáu " Cöû tri ñoaøn – Electoral College Votes " cuûa Tieåu Bang ñoù. Neân ...tu chính laïi ñi laø vöøa cho khoûi baát coâng, tranh caõi loaïn xaø ngaàu! Maø quyù vò coù nhôù laø : Tieåu Bang Cali cuûa toâi coù bao nhieâu " Phieáu Cöû tri Ñoaøn " khoâng ? . Xin thöa laø : Theo Time Almanac 2003 trang 50 thì : Tieåu Bang Cali yeâu quyù cuûa toâi coù taát caû 54 " Electoral College Votes " . Thaéng cöû chæ rieâng ôû Bang Cali laø baèng thaéng cöû ôû raát nhieàu Tieåu Bang. Coi Naøo : Alaska 3 – Delaware 3 – Vermont 3 – Wyoming 3 – North Dakota 3 - Hawaii 4 – Idaho 4 – Maine 4 – Nevada 4 - Rhode Island 4 – New Hampshire 4 – Nebraska 5 – New Mexico 5 – Arkansas 6 ( Queâ höông cuûa Cuï Toång Bill ) ... Ñoù thaéng cöû ôû ngaàn ñoù Tieåu Bang , coäng laïi chæ baèng thaéng cöû rieâng Tieåu Bang Cali maø thoâi. Deã sôï chöa ! Theá thì caùi vuï " Ñaùnh chieám dinh Thoáng Ñoác Cali " ñöôïc coi nhö ñaõ " Tieán quaân ñaùnh chieám " ngaàn ñoù ñinh Thoáng Ñoác roài coøn chi nöõa ! Ngaøi trieäu phuù Bill Simons ( Coäng Hoøa ) maát tieâu 9 trieäu ñoâ maø naêm 2002 hoång " chieám ñöôïc dinh Thoáng Ñoác Cali " . Baây giôø ñeán ngaøi trieäu phuù Darrel Issa ( Coäng Hoøa ) maát tieâu gaàn 2 trieäu, lo vaän ñoäng thaønh coâng laàn ñaàu tieân trong lòch söû Hoa Kyø, vuï " Recall " naøy, nhöng OÂng laïi ...boû ñi vì bieát mình khoâng ñuû " voõ ngheä cao cöôøng " ñeå voâ dinh Thoáng Ñoác Cali khi phaûi ñoái ñaàu vôùi nhieàu ñoái thuû voõ ngheä vaøo haøng ... Bruce Lee, Chuck Norris, vôùi chaøng taøi töû Hoàng Koâng vöøa ñaám ñaù nhö ñieân, vöøa laøm heà cöôøi beå buïng laø Thaønh –Long. Phaûi baèng moïi giaù ñeå ... " cöùu nguy daân toäc " chôù khoâng thì keo Baàu Cöû OÂng soá 1 vaø soá 2 vaøo Toøa BaïchÁ OÁc thaùng 11 – 2004 naøy coi boä nguy quaù : Kinh teá thì ...teâ baïi xuoâïi lieät só quaù naëng, chöa tìm ra thuoác chöõa, noäi an thì cöù...ñeøn xanh, ñeøn vaøng, roài maàu cam, chuaån bò leân maàu ñoû, hình aûnh Osama Bin Laden cöù lôûn vôûn ñaâu ñoù doïa chôi cuù naëng caân, naëng kí hôn ngaøy naøo, nhieàu nhaân vaät naëng kí loâ thì xin nghæ gioáp baây giôø hay mai moát, khoâng daùm chôi tieáp, quaân söï thì ñaùnh mau, ñaùnh maïnh chieán thaéng ngon laønh, laät ñoå chính phuû quoác gia thuø ñòch, chieám ñoùng caùc thaønh phoá vaø Thuû Ñoâ thì OÂ Keâ, nhöng an ninh, traät töï, chieán tranh du kích, khuûng boá thì chöa bieát bao giôø môùi yeân, chính trò ngoaïi giao quoác teá thì... LIeân Hieäp Quoác khoâng OÂ Keâ cuõng ñaùnh ! Ñaùnh roài, caùi maøn " Bình Ñònh – Pacification " khoâng xong, cöù cuø cöa löøa xeû, cheát choùc vaãn daøi daøi, tieàn ñoå vaøo loã hoång tæ lôùn tæ nhoû maø chöa thaáy " aùnh saùng ôû cuoái ñöôøng haàm ", trong khi ngaân saùch thuït maát caùi ñaùy roài chôù khoâng phaûi laø thaâm thuûng, vaù víu ñöôïc nöõa. Tuy raèng chieán tranh du kích ôû ñaây khaùc nhieàu so vôùi Vieät Nam hoài xöa, nhöng Baùo chí vaø dö luaän trong nöôùc cuõng nhö theá giôùi ñaõ phaûi duøng ñeán hai tieáng " Sa laày - Sucked down " maát roài. Thieät haïi sinh maïng, tieàn baïc veà phía mình ñaõ vaø ñang trôû thaønh quaù naëng. Muoán gôõ ra thì chæ coøn coù caùch ... ñi naên næ vôùi OÂng Lieân Hieäp Quoác raèng thì laø : Luùc tröôùc toâi haêng quaù, oaùnh ñaïi ñi, töôûng moïi söï ngon laønh choùng vaùnh, ai ngôø baây giôø noù laïi nhö theá. Boû ñoù maø ñi thì coøn maët muõi naøo nöõa! Maø cöù cuø cöa coâ ñôn ñi tôùi thì... heát xí quaùch ñeán nôi maát roài ! Thoâi chuyeän cuõ boû qua ñi cho anh em nhôø ! Caùc OÂng, nhaát laø maáy oâng Phaùp, Nga, Trung Quoác, UÛyVieân Thöôøng Tröïc Hoäi Ñoàng Baûo An Lieân Hieäp Quoác (chöa keå ngaøi Thuû töôùng Ñöùc Quoác ) OÂ Keâ cho quaân Lieân Hieäp Quoác nhaøo doâ ñôõ ñoøn vaø gaùnh naëng cho anh em. Töø nay veà sau seõ khoâng bao giôø coù chuyeän... phaù raøo taàm baäy nhö theá nöõa...

Theo Baùo "The San Diego Union Tribune" ra ngaøy 9 thaùng 9 – 2003 thì : Côù quan thaêm doø uy tín haïng naëng cho thaáy:

A.- Tyû leä Yes – No :

- Thaùng 7 – 2003 : Yes, recall Davis : 51 % - No, retain  Davis : 43 % - Undecided : 6 %.

- Thaùng 8 – 2003 : Yes, recall Davis : 58 % - No, retain  Davis : 37 % - Undecided : 5 %.

- Thaùng 9 – 2003 : Yes, recall Davis : 55 % - No, retain Davis : 40 % - Undecided : 5 %.

B.- Neáu OÂng Davis bò baõi nhieäm thì neân baàu ai thay theá ?

- Thaùng 8 : Bustamante ( DC ) : 25 %.- Schwarzenegger ( CH ): 22 % .- McClintock ( CH ): 9 %...

- Thaùng 9 : Bustamante ( DC ) : 30 %. – Schwarzenegger ( CH ): 25 %.- McClintock ( CH ): 13 %...

Ba öùng cöû vieân naøy ñöôïc coi laø noåi nhaát. Coøn nhöõng öùng cöû vieân khaùc, theo cô quan thaêm doø, chia nhau soá phieáu khoâng quan troïng bao nhieâu. Ta bieát raèng: Hai nhaân vaät hi voïng thaéng cöû nhieàu nhaát laø : OÂng Bustamante, ñöông kim Phoù Thoáng Ñoác, vaø OÂng Schwarzenegger taøi töû ñieän aûnh ( theo baùo chí thì : chöa hoïc hay maàn tí ti chính trò naøo, khoâng theå bì vôùi cöïu Toång Thoáng Reagan ñöôïc, nhöng ñöôïc caùi...vai u thòt baép, ñaùnh ñaám nhö ñieân, laém tieàn nhieàu baïc cho neân moùn röôïu vaø gaùi thì saøi xaû laùng; Nhöõng Baø, nhöõng Coâ ñaõ dính vôùi OÂng naøy thì...loã taát nhieân phaûi coù loã, nhöng maø söôùng vaø lôøi voâ soá keå...) Töø nay cho tôùi ngaøy chính thöùc baàu cöû, 7 thaùng 10 – 2003, taát nhieân coøn coù ít nhieàu thay ñoåi. Theo baùo chí vaø caùc nhaø phaân tích thì : OÂng Gray Davis theo caùch " Recall " naøy, vaãn phaûi ra ñi, duø ñöôïc ña soá cöû tri tín nhieäm nhieàu hôn ngöôøi thaéng phieáu cao nhaát, vaø ngöôøi coù nhieàu hi voïng thay theá laø OÂng Bustamante, Phoù Thoáng Ñoác. Taïi
sao ? – Coù hai yù kieán ngöôïc nhau :

1.- Seõ baïi :  Vì nhieàu ngöôøi muoán " Ñoåi Môùi hoaøn toaøn ". OÂng Bustamante vôùi OÂng Gray Davis cuøng moät loø nhö nhau. AÊn phôû Boø mieát chaùn roài, nay phaûi aên phôû gaø chôù boä .

2.- Seõ thaéng : Nhöõng ngöôøi chín chaén, hieåu bieát thöïc teá cuûa tình hình moïi maët veà Tieåu Bang California cuõng nhö hoaøn caûnh nöôùc Myõ luùc naøy vaø cuoäc tranh cöû Toång Thoáng cuoái naêm 2004 thì cho raèng : ÖÙng cöû vieân taøi töû ñieän aûnh ñöôïc nhieàu ngöôøi haâm moä khoâng phaûi vì tin töôûng raèng OÂng ta seõ laøm cho tình hình California seõ toát hôn veà nhöõng maët caàn thieát thaät söï cuûa ngöôøi daân. Ngöôøi ta haâm moä OÂng vì tình caûm hôn laø lyù trí, thích öùng cöû vieân naøy töø laâu do aûnh höôûng treân maøn baïc, nhaát laø ñaùm thanh nieân öa ñaám ñaù, ñaùnh loän, moät soá phuï nöõ ( dó nhieân : OÅng khoûe maïnh, ñeïp trai, giaàu coù quaù maø... ). Giöõa hai ngöôøi noùi treân, OÂng Bustamante, Phoù thoáng Ñoác,trong thôøi gian laøm vieäc, ñaõ hoïc ñöôïc nhieàu kinh nghieäm veà thaønh coâng cuõng nhö thaát baïi cuûa ngöôøi ñi tröôùc laø oâng Gray Davis. OÂng laø ngöôøi ñaõ vaø ñang daán thaân vaøo con ñöôøng chính trò vôùi yù höôùng vöôn leân, taát nhieân OÂng phaûi nhaän roõ con ñöôøng phaûi ñi. OÂng coøn caùi lôïi laø : Nhaân vaät Daân Chuû duy nhaát coù theå taäp trung soá phieáu cöû tri daønh cho Daân Chuû, trong khi beân Coäng Hoøa, soá phieáu cöû tri uûng hoä coù theå chia raûi raùc ñi moät soá naøo ñoù cho vaøi öùng cöû vieân nheï caân khaùc.

Duø sao thì moïi söï cuõng caàn chôø xem, cho tôùi giôø phuùt coâng boá keát quaû baàu cöû ngaøy 7 thaùng 10 saép tôùi. Rieâng toâi, keû vieát baøi naøy, vôùi 73 naêm ñöôïc soáng laøm ngöôøi, traûi qua nhieàu cuoäc chieán tranh, laém phen tuø ñaày, coù ñöôïc khaù nhieàu baøi hoïc töø nhaø tröôøng, coâng cuoäc ñaáu tranh quaân söï, sinh hoaït chính trò, toâi nhaän roõ moät ñieàu : Nhöõng cuoäc thay ngoâi ñoåi chuû chæ veàù hình thöùc, chæ vì " nhu caàu chieán thuaät giai ñoaïn – Short-time tactical demand "chôù khoâng phaûi laø Caùch Maïng töø goác leân ñeán ngoïn, taïi ñaát nöôùc toâi, taïi nhieàu quoác gia treân theá giôùi, hình nhö haàu heát, ñaõ khoâng toát ñeïp hôn maø laïi coøn teä haïi hôn caû tröôùc khi thay ñoåi, teä haïi tröôùc maét, cuõng nhö di haïi ñeán maõi sau naøy.

Caàu mong cho vuï " Recall Election " taïi Tieåu Bang Cali yeâu quyù cuûa toâi ñöøng rôi vaøo tình traïng ñau khoå nhö theá...