Trong lòch söû Hoa Kyø, khi noùi veà caùc vò Toång Thoáng, ngöôøi ta thaáy coù nhöõng ñieàu sau ñaây ñöôïc keå laø ñaëc bieät, khaùc thöôøng : 

A.- Vò Toång Thoáng treû tuoåi nhaát khi nhaäm chöùc laø OÂng Theodore Roosevelt, Toång Thoáng thöù 26 ( chôù

khoâng phaûi OÂng J.F. Kennedy nhö nhieàu ngöôøi vaãn töôûng: OÂng Kennedy nhaäm chöùc luùc 44 tuoåi ). Coù 2 oâng Roosevelt, nhöng OÂng noùi ôû ñaây sinh ngaøy 27 thaùng 10 - 1858, nhaäm chöùc ngaøy 14 - 9 - 1901: chöa ñaày 43 tuoåi, töùc laø ... late 42. Cuoán " Webster's New World Pocket Book of Facts " do Simon & Schuster.Inc. - New York xuaát baûn gaàn ñaây, ghi raèng " The youngest President was Theodore Roosevelt, who began serving at age 42 ).

B.- Vò Toång Thoáng giaø nhaát laø OÂng Ronald Reagan, Toång Thoáng thöù 40. OÂng 77 tuoåi khi rôøi Toøa Baïch OÁc, sau 2 nhieäm Kyø (The oldest President was Ronald Reagan, who was 77 when he left office after serving 2 terms).

C.- Vò Toång Thoáng duy nhaát phuïc vuï hôn 2 nhieäm Kyø, vaø cuõng laø laâu nhaát trong Lòch Söû Hoa Kyø, laø OÂng Franklin D. Roosevelt, Toång Thoáng thöù 32 (The only President to serve more than 2 terms was Franklin D. Roosevelt ) .

D.- OÂng William H. Harrison coù nhieäm kyø Toång Thoáng ngaén nhaát, OÂng qua ñôøi vì beänh söng phoåi , chæ coù 31 ngaøy sau Leã Nhaäm chöùc ( William H. Harrison served the shortest term . He died of pneumonia only 31 days after his inauguration ).

* Nhieàu vò Toång Thoáng sinh ra taïi Tieåu Bang Virginia vaø Ohio hôn laø caùc Tieåu Bang naøo khaùc.

* Chöùc vuï Toång Thoáng Hoa Kyø laø moät chöùc vuï phaûi ñöông ñaàu vôùi möùc ñoä nguy hieåm raát cao. Vì vaäy maø ñaõ coù tôùi 8 vò Toång Toång Thoáng Myõ töø traàn ngay khi ñang taïi chöùc, trong soá ñoù, coù tôùi 4 vò bò aùm saùt cheát ( chôù khoâng phaûi chæ bò thöông, voâ beänh vieän ít laâu, roài veà Toøa Baïch OÁc laøm tieáp ). 

Naêm tröôùc, toâi ñaõ vieát veà chuyeän ñaëc bieät : Nöôùc Myõ coù hai Caëp, Boá vaø Con cuøng laøm Toång Thoáng * Caëp ñaàu tieân : Boá laø John Adams, Toång Thoáng thöù 2, Con laø Toång Thoáng thöù 6 , John Quincy Adams. Hai Boá con ñeàu chæ giöõ ñöôïc chöùc vuï Toång Thoáng coù 1 nhieäm kyø maø thoâi. 

* Caëp thöù 2 : Boá laø Toång Thoáng thöù 41, George Bush, Con laø ñöông kim Toång Thoáng thöù 43 , George W. Bush. Vò Toång Thoáng Boá thì chæ coù 1 nhieäm kyø thoâi. Neáu sau khi ñaùnh thaéng caùi vuï Laõo Saddam Hussein xaâm laêng Kuwait, baàu ngay keo thöù 2 thì OÂng Bush Boá taùi ñaéc cöû laø caùi chaéc, nhöng thoâi... soå saùch treân Thieân Ñình, vaên phoøng Ngoïc Hoaøng Thöôïng Ñeá, ñaõ ñònh nhö theá maát roài. Coøn OÂng Toång Thoáng Bush con, chaúng bieát...sao gì chieáu maïng maø coi boä OÅng phaûi ñöông ñaàu vôùi khaù nhieàu chuyeän khoù khaên, raéc roái ngay töø khi ñaéc cöû, roài naêm ñaàu vaøo Toøa Baïch OÁc, cho ñeán luùc naøy cuõng coøn raát nhieàu khoù khaên xa, gaàn, trong ngoaøi, chính trò, quaân söï, kinh teá deã sôï quaù. Khoâng bieát theá naøo maø noùi tröôùc ñöôïc laø oâng lieäu coù khaùc oâng Boá, vaø khaùc caëp thöù nhaát " Hai Boá Con cuøng laøm Toång Thoáng " hay khoâng veà caùi chuyeän: Traán thuû Toøa Baïch OÁc chæ ñöôïc duy nhaát coù moät nhieäm kyø. Toâi laø... " Thaày Boùi ... saép coù baèng caáp böï haún hoi " thì toâi ñoaùn truùng choùc 100 phaàn traêm... Neáu ngaøy mai, ngaøy moát baàu cöû maø böõa nay phe ta... toùm coå ñöôïc truøm khuûng boá quoác teá Osama Bin Laden, töøa töïa nhö kieåu baét ñöôïc Laõo Saddam Hussein aùc oân coân ñoà môùi ñaây, thì.... khoâng caàn bieát trôøi traêng, maây nöôùc, gioù möa ra sao heát trôn, OÅng taùi ñaéc cöû laø chaéc nhö ñinh ñoùng vaøo coät ñaùnh... buïp! Khoâng coù loâi thoâi chi caû! Ña soá cöû tri, ñang xìu nhö caùi loáp, nhöng boãng döng moät phaùt coù vuï " thaéng traän giaät gaân " noå ra caùi ñuøng ! laø tinh thaàn boác leân nhö dieàu gaëp gioù. Theá roài laâu laâu , khoâng coù chi môùi laï, ngon laønh tieáp theo thì laïi xìu xìu xeïp xuoáng nhö caùi loáp xe bò ñinh doïc ñöôøng choïc cho naêm baåy loã böï traùc khoâng baèng. Coù leõ vì röùa maø luùc naøy phe ta cuøng vôùi ngöôøi baïn ñoàng minh Pakistan, daõm daïn Kurd ñang doàn moïi noã löïc vaøo vuï luøng baét Laõo Oasama Bin Laden trong vuøng bieân giôùi röøng nuùi aâm u, hieåm hoùc giöõa hai nöôùc Pakistan vaø Afghanistan ñoù ! Baùo chí baûo raèng Laõo Bin Laden sôùm muoän cuõng bò baét thoâi vì ñang bò caû Myõ laãn Pakistan, luoân caû Afghanistan cuøng doàn quaân thöù " xòn" nhaøo doâ luøng baét, khu vöïc aån nuùp chaéc nhö cua gaïch ngaøy caøng thu heïp laïi thì coù maø chaïy leân ñaèng trôøi. Coù ñieàu laø khi moâ baét ñöôïc thì coøn phaûi chôø caùi ñaõ. Maø lieäu coù " baét soáng " hay " baét cheát " ñöôïc haén ñaây ! Tay naøy laø " Laõnh Tuï thöù thieät " cuûa phong traøo khuûng boá toaøn caàu, soáng kham khoå nôi nuùi röøng thaâm u, oâm moäng lôùn lao, gheâ gôùm, kinh khuûng hôn con ngöôøi cuûa Laõo quaù nhieàu, chôù khoâng coù soáng pheø phôõn trong nhöõng laâu ñaøi traùng leä nguy nga nhö laõo Saddam Hussein, nhaùt thoû ñeá, chæ to caùi moàm noùi cho oai theo caùi kieåu aø " Mieäng huøm, raêng söùa; Noùi thì ñaâm naêm, cheùm möôøi, ñeán khi toái trôøi chaúng daùm ra saân" nhö kieåu noùi cuûa maáy OÂng Baø giaø traàu cuûa Myõ " It's one thing to flourish and another to fight "

ñaâu nghe ! Baét ñöôïc Laõo Bin Laden thì cuõng phaûi xeït löûa, toùe khoùi ra vôùi nhau chôù khoâng nhö me-xöø Saddam bò baét ñeán ñít roài maø coøn xoå tieáng Myõ noùi vôùi nhöõng chieán binh Myõ ñang chóa muõi suùng vaøo ngöôøi " I'm Saddam Hussein, President of Iraq; I want to negotiate - Toâi laø Saddam Hussein, toång Thoáng xöù Iraq; Toâi muoán ñieàu ñình ". Boá khæ ! Chính quyeàn cuûa haén ñaõ ñi tieâu, haén soáng chui soáng nhuûi chö con caåu, nay bò toùm coå laïi coøn xöng danh Toång Thoáng vôùi chaúng Toång Thieác, ñoøi ñieàu ñình vôùi chaúng ñieàu chuøa. Ngu chi maø ngu quaù dzaäy! Vôùi khaåu suùng beân mình maø baén ñöôïc moät phaùt vaøo ñaàu quaân ñòch hay vaøo chính caùi ñaàu cuûa mình thì hoïa may sau naøy coøn coù keû dö thöøa thì giôø ca tuïng laø anh huøng ñaïi böï, moät mình daùm chôi tay ñoâi vôùi Sieâu Ñaïi Cöôøng Quoác Hueâ Kyø. Laõo Osama Bin Laden thì ngöôøi ta bieát chaéc laø haén khoâng heøn, tham soáng, sôï cheát ñeán caùi möùc heát tthuoác chöõa nhö vaäy ñaâu ! Haén coù cheát ñi thì cuõng chaúng coù caû chuïc caùi laâu ñaøi, dinh thöï, tieàn röøng baïc bieån xaøi rieâng, röôïu ngon, gaùi ñeïp eâ heà ñeå maø tieác cuûa trôøi nhö Laõo Saddam "thoû ñeá " ñaâu.

Naêm nay, nhaân ngaøy "Presidents' Day", toâi quyeát ñònh tìm taøi lieäu ... ñeå vieát , duø laø sô löôïc veà chuyeän OÂng Toång Thoáng khaùc thöôøng, laøm Toång Thoáng laâu nhaát Lòch Söû Hoa Kyø. Ñoù laø OÂng Franklin Delano Roosevelt, vò Toång Thoáng thöù 32. OÂng Roosevelt naøy (khoâng phaûi laø OÂng Theodore Roosevelt, Toång Thoáng thöù 26 ) sinh ngaøy 30 thaùng 1 naêm 1882 taïi Hyde Park, New York. Tröôùc khi laøm Toång Thoáng, OÂng ñaõ töøng laøm Luaät Sö (raát nhieàu Toång Thoáng Hoa Kyø xuaát thaân töø giôùi naøy maø ra ) , roài laøm Thoáng Ñoác. OÂng thuoäc Ñaûng " Daân Chuû- Democratic Party ".Nhieäm kyø Toång Thoáng cuûa OÂng baét ñaàu ngaøy 4 thaùng 3 naêm 1933 ( hoài ñoù baét ñaàu nhieäm kyø vaøo ngaøy 4 thaùng 3, khoâng nhö baây giôø, baét ñaàu ngaøy 20 thaùng 1). OÂng rôøi chöùc vuï vaøo ngaøy 12 thaùng 4 naêm 1945, hôn 12 naêm, vaø cuõng laø luùc OÂng qua ñôøi, trong khi nöôùc Myõ ñang laâm chieán, choáng laïi söï ñaùnh phaù, xaâm laêng aùc lieät, taøn baïo treân khaép theá giôùi cuûa truïc Phaùt Xít " Ñöùc - YÙ - Nhaät ".

Khi OÂng böôùc chaân vaøo laøm Chuû Toøa Baïch OÁc, ngöôøi ta hi voïng, troâng ñôïi nôi OÂng raát nhieàu. Vì vaäy maø trong thôøi gian vaän ñoäng tranh cöû Toång Thoáng, Ñaûng Daân Chuû cuûa oâng ñaõ duøng baøi haùt " Happy days are here again - Nhöõng ngaøy haïnh phuùc ñang trôû laïi nôi ñaây " ñeå gaây xuùc ñoäng loøng ngöôøi, loâi cuoán cöû tri haõy baàu cho OÂng Roosevelt laøm Toång Thoáng ñeå OÂng coù cô hoäi cöùu vaõn tình theá trong khi tình traïng " suy thoaùi " cuûa toaøn theå quoác gia ñang ôû vaøo möùc ñoä teä haïi nhaát trong Lòch Söû ( the worst depression in the nation's history ".Moïi laõnh vöïc hoaït ñoäng kinh teá ñeàu suy suïp, thaát baïi, haõng xöôûng xaùc xô, ngaân haøng ñoùng cöûa, nhöõng ngöôøi thaát nghieäp xeáp haøng thaät daøi ñeå nhaän söï cöùu giuùp töø chính phuû, cô quan töø thieän. Söï thaát voïng, chaùn naûn traøn ngaäp trong tim, trong loøng nhöõng ngöôøi daân töø taàng lôùp trung bình cho tôùi nhöõng keû khoán cuøng, ngheøo khoù. Hoài ñoù chöa coù heä thoáng truyeàn hình, maø chæ coù ñaøi phaùt thanh cho neân OÂng Roosevelt ñaõ duøng phöông tieän naøy ñeå taâm tình, noùi chuyeän vôùi cöû tri, vôùi daân chuùng. Nhöõng lôøi noùi taâm tình phaùt xuaát töï con tim, taâm hoàn cuûa OÂng ñaõ xoa dòu phaàn naøo söï hoang mang, chaùn naûn cuûa daân chuùng, gaây xuùc ñoäng roài laøm cho hoï tin töôûng. OÂng tuyeân boá "Ñaát nöôùc vó ñaïi naøy seõ hoài sinh - This great nation will revive ". Chuùng ta chæ sôï coù moät ñieàu laø "tinh thaàn sôï haõi".Tieáng noùi cuûa OÂng vang voïng ñi khaép moïi neûo ñöôøng ñaát nöôùc, laøm cho ngöôøi daân thaät tình xuùc ñoäng, nhieàu ngöôøi nöôùc maét röng röng. Moät tinh thaàn traøn ñaày hi voïng daàn daàn buøng leân vaø ngöôøi ta ñaõ cuøng vôùi OÂng Roosevelt gaøo theùt leân "Chuùng ta phaûi ñaùnh baïi söï suy thoaùi naøy ! Chuùng ta nhaát ñònh seõ chieán thaéng ! " OÂng laø vò laõnh ñaïo khoâng nhöõng chæ bieát noùi hay, maø coøn thöïc söï laø vò laõnh ñaïo quoác gia quyeát taâm laøm baèng ñöôïc nhöõng gì OÂng tuyeân boá. OÂng tung ra moät chieán dòch haønh ñoäng thöïc tieãn vaø quyeát lieät. OÂng noùi : "Chuùng ta quyeát taâm cöùu vaõn ñaát nöôùc naøy, nhaát laø cöùu vaõn nhöõng keû khoán cuøng, ngheøo khoå !" 

Moät chöông trình laøm vieäc ñeå phuïc vuï daân chuùng ñöôïc ñöa ra ñeå keùo cho caùc cô sôû hoaït ñoäng kinh teá ñöùng daäy, taïo ñieàu kieän cho caùc taàng lôùp daân chuùng coù cô hoäi mua saém, tieâu duøng. OÂng duøng moïi caùch vaän duïng nhöõng nguoàn voán ñeå taïo coâng aên vieäc laøm cho nhöõng ngöôøi thaát nghieäp, ñem laïi ñoà aên thöùc uoáng cho keû ñoùi khaùt, taïo ra nhöõng nôi truù nguï cho keû khoâng nhaø, ñang phaûi lang thang vaát vöôûng vaät loän ñeå sinh toàn. OÂng ñaõ thaønh coâng : caùc noâng traïi hoaït ñoäng trôû laïi, caùc ngaân haøng laïi môû cöûa phuïc vuï, goùp söùc vaøo vieäc phuïc hoài moät ñaát nöôùc töôûng raèng muoán naèm lieät nhö moät con beänh, chæ coøn chôø Thaàn Cheát tôùi... hoûi thaêm vaø ñem ñi ñaâu khoâng bieát nöõa. Ngöôøi ta baûo raèng : OÂng Roosevelt quaû thöïc laø con ngöôøi vaän ñoäng quaàn chuùng taøi ba, maø cuõng laø moät chieán binh quyeát taâm thaéng traän ".OÂng ñaû ñaùnh tan söï suy thoaùi traàm troïng vôùi tinh thaàn cuûa moät chieán só (He tackled the Great Depression with a warrior's spirit ). Vôùi tinh thaàn khoân ngoan vaø duõng caûm ñoù, sau naøy OÂng ñaõ laõnh ñaïo quoác gia cuûa mình cuøng vôùi Ñoàng Minh baïn beø, ñaït ñöôïc chieán thaéng veû vang trong cuoäc Theá Chieán thöù 2, ñaùnh baïi hai cöôøng quoác phaùt xít hung baïo trong nhöõng baøn tay " Hung thaàn " Hitler cuûa Ñöùc Quoác vaø Tojo cuûa Nhaät Baûn.

Tinh thaàn can ñaûm cuûa OÂng Roosevelt, cuõng nhö tinh thaàn quyeát thaéng cuûa OÂng, theo caùc söû gia, coù leõ ñaõ coù ñöôïc töø söùc chòu ñöïng kinh khuûng cuûa OÂng ñoái vôùi caên beänh phöùc taïp, hieåm ngheøo, bieán daïng laâu daøi maø OÂng luoân phaûi mang trong ngöôøi : naêm 1921 OÂng phaûi choáng cöï vôùi caên beänh baïi lieät boäc phaùt, laøm cho OÂng haâu nhö maát ñi söï söû duïng ñoâi chaân nhö moïi ngöôøi bình thöôøng khaùc. Tuy nhieân, OÂng nhaát ñònh khoâng chòu thua, khoâng chòu ñaàu haøng caên beänh quaùi aùc naøy. OÂng coá gaéng taäp luyeän, hoïc caùch söû duïng ñoâi chaân naëng neà sau khi ñaõ bò giaûi phaãu ñeå noái keát laïi haàu coù theå duøng ñöôïc ñoâi chaân vôùi söï trôï giuùp cuûa caëp naïng, vaø caùi xe laên. OÂng coá gaéng heát söùc mình, duøng moïi caùch ñeå coù theå laøm ñöôïc vieäc, duø coù khi phaûi caàn ñeán ngöôøi phuï giuùp, thay maët trong nhöõng tröôøng hôïp caàn thieát. OÂng chòu ñöïng cuøng moät luùc caên beänh gaây nhieàu khoù khaên, khoå sôû, ñoàng thôøi vôùi tinh thaàn traùch nhieäm ñoái vôùi coâng vieäc luoân ñeø naëng treân vai. OÂng khoâng thoái chí, thaùo lui tröôùc nghòch caûnh. Trôøi khoâng phuï keû coù loøng vaø tinh thaàn tuyeät vôøi nhö theá. OÂng ñaõ coù ñöôïc Baø vôï hieám coù treân coõi ñôøi naøy. Baø Anna Eleanor Roosevelt, thay maët choàng, ñi khaép nôi, moïi choán, ñaùng leõ ra OÂng Roosevelt phaûi coù maët ñeå tieáp xuùc, hoaït ñoäng cho cuoäc ñôøi chính trò cuûa OÂng. Nhôø ñoù, söï lieân laïc cuûa OÂng ñoái vôùi coâng vieäc, vôùi caùc ñoaøn theå, caùc Hoäi Ñoaøn khoâng bao giôø bò giaùn ñoaïn. OÂng tieáp xuùc, lieân keát ñöôïc vôùi nhöõng khuoân maët saùng giaù cuûa nhieàu kinh teá gia, nhaø chính trò loãi laïc laø ôû choã ñoù. OÂng taùi ñaéc cöû nhieäm kyø 2 vaøo naêm 1936, nhieäm kyø 3 vaøo naêm 1940 vaø nhieäm kyø 4 vaøo naêm 1944.

Khoâng coù vò Toång Thoáng naøo ña,ôø vaø seõ giöõ chöùc vuï Toång Thoáng Myõ laâu daøi nhö OÂng, bôûi vì theo Tu chính aùn Hieán Phaùp thöù 22, ñöôïc Quoác Hoäi bieåu quyeát chaáp thuaän vaø Toång Thoáng pheâ chuaån, ban haønh naêm 1951: Seõ khoâng coù ngöôøi naøo ñöôïc baàu vaøo chöùc vuï Toång Thoáng quaù 2 laàn ( The 22nd Amendment ratified in 1951 stated that " no person shall be elected to the office ot the President more than twice. " Ñeä nhaát phu Nhaân Eleanor Roosevelt di chuyeån khoâng ngöøng, tham döï caùc cuoäc hoïp maët, tieáp xuùc vôùi daân chuùng, thaêm vieáng caùc beänh vieän, caùc traïi nuoâi treû moà coâi, bi boû rôi, ñaëc bieät laø baø coøn ñi tôùi caùc vuøng chieán traän ñang khoùi löûa nguït trôøi, saëc muøi suùng ñaïn, ñeå ñoäng vieân tinh thaàn Só Quan, Binh Só ñang xaû thaân baûo veä Toå Quoác, Töï Do vaø Daân Chuû. Trong Lòch Söû Hoa Kyø, ñaây laø vò Ñeä Nhaát Phu Nhaân ñaàu tieân daùm laøm coâng vieäc nguy hieåm vaø voâ cuøng quan troïng ñoù. Ngaøy nay, môùi coù theâm Baø Hillary Clinton ñöôïc giôùi truyeàn thoâng, baùo chí coi laø vò Ñeä Nhaát Phu Nhaân vaø Nöõ Chính Trò Gia thöù hai noái goùt, theo Baø Eleanor Roosevelt ñi vaøo con ñöôøng nguy hieåm, caàn nhieàu can ñaûm, töï tin lôùn lao naøy. Baø Hillary Clinton cuõng ñaõ töøng tôùi nhöõng vuøng chieán traän ñeå thaêm vieáng, ñoäng vieân binh só, vaø gaàn ñaây nhaát Baø ñaõ tôùi Afghanistan, roài Iraq vieáng thaêm, duøng böõa aên daõ chieán vôùi binh só , khi quanh Baø coøn ñang töng böøng khoùi löûa, chieán tranh.

Baø coøn vieát cuoán saùch " Living History " keå laïi chi tieát cuoäc ñôøi cuûa Baø. Cuoán saùch baùn chaïy nhö toâm töôi, ñöôïc dòch sang nhieàu thöù tieáng, baày baùn taïi nhieàu quoác gia treân theá giôùi. Chæ coù Anh Trung Coäng laø boá laùo, boá leáu khoâng daùm cho dòch ra tieáng Maãu xí cooûng nguyeân vaên theo nhö chính baûn veà nhöõng lieân quan lòch söû vôùi nöôùc naøy. Theá laø hôïp ñoàng xuaát baûn cuoán saùch ôû xöù Taàu Coäng naøy bò a-la deïp ! Chaám heát, xuoáng haøng !

Trong nhieäm kyø thöù 4 vaø cuõng laø nhieäm kyø cuoái cuøng, OÂng Roosevelt tham döï cuoäc hoïp thöôïng ñænh ( Summit Meeting ) taïi Yalta cuøng vôùi Thuû Töôùng Anh Quoác, Winston Churchill, vaø Laõnh Tuï cuûa Lieân Bang Soâ Vieát, Joseph Stalin. Sau cuoäc Hoäi Nghò ñaëc bieät naøy, OÂng Roosevelt trôû veà trong tình traïng suy kieät, ñuoái söùc roài laâm troïng beänh. OÂng töø traàn taïi Warm Springs, Tieåu Bang Georgia, chöa ñaày moät thaùng sau thì cuoäc chieán taïi AÂu Chaâu chaám döùt vôùi nhöõng traän thaéng oanh lieät, vang löøng theá giôùi cuûa quaân ñoäi Ñoàng Minh maø quaân ñoäi Myõ laø chuû choát, döôùi quyeàn chæ huy cuûa Danh Töôùng 4 sao Dwight David Eisenhower, sau naøy trôû thaønh vò Toång Thoáng thöù 34 (January 20, 1953 - January 20, 1961) cuûa Lòch Söû Hoa Kyø. OÂng Roosevelt vónh vieãn ra ñi hôi sôùm neân khoâng ñöôïc thaáy nhöõng thaønh tích laãy löøng cuûa Nöôùc Myõ, quaân ñoäi Myõ trong vieäc ñaùnh baïi ñaïo quaân phaùt xít Nhaät noåi tieáng hung baïo trong theá chieán thöù 2 ( gieát hay duøng tuø binh soáng ñeå giao cho nhöõng ñôn vò Quaân Y thöû nghieäm vuõ khí hoùa hoïc,taäp trung haøng traêm ngaøn phuï nöõ AÙ Chaâu ñeå laøm noâ leä tình duïc phuïc vuï cho quaân ñoäi Nhaät hung haêng, ñieân khuøng vì traän maïc, chieán tranh vaø) . Hai quaû bom nguyeân töû cuûa Myõ ñaõ thaû xuoáng thaønh phoá kyõ ngheä chieán tranh Hiroshima, roài Nagasaki, baét quaân ñoäi Nhaät baûn phaûi ñaàu haøng voâ ñieàu kieän, vaø nhieàu quoác gia taïi AÙ Chaâu ñöôïc giaûi phoùng khoûi goâng cuøm baïo taøn, aùc nghieät cuûa quaân ñoäi phaùt xít Nhaät.

Vôùi chöùc vuï Toång Thoáng Hoa Kyø, laâu daøi nhaát trong Lòch Söû, OÂng ñaõ ñeå laïi trong loøng ngöôøi daân khoâng rieâng gì nöôùc Myõ, maø caû nhieàu quoác gia treân theá giôùi loøng kính meán, yeâu thöông vaø bieát ôn OÂng voâ cuøng, nhaát laø khi quaân ñoäi döôùi quyeàn Toång Tö Leänh cuûa OÂng ñaõ ñoùng vai chính yeáu trong nhöõng traän ñaùnh laãy löøng, oanh lieät, giaûi phoùng Chaâu AÂu, trong ñoù noåi baät laø cuoäc ñoå boä Normandy, ñaùnh thaéng nhöõng traän long trôøi lôû ñaát ñeå cuoái cuøng giaûi phoùng nöôùc Phaùp, roài ñeán nhöõng traän ñaùnh ngoaïn muïc giaûi phoùng AÙ Chaâu, cöùu bao nhieâu ngöôøi, bao nhieâu daân toäc thoaùt khoûi caûnh soáng ñieâu linh, khoå sôû, nhuïc nhaèn döôùi goùt giaày taøn baïo cuûa nhöõng ñaïo quaân phaùt xít Ñöùc vaø Nhaät Baûn.

Beân caïnh nhöõng ñieàu vinh quang, oanh lieät ñoù, OÂng cuõng coù dòp chöùng kieán nhöõng caûnh haõi huøng ñaõ xaåy ra :

* Phaùt xít Ñöùc ñaùnh chieám Ba-Lan. Tröôùc hieåm hoïa xaâm laêng döõ ñoäi ñoù, hai nöôùc Anh vaø Phaùp tuyeân chieán vôùi Ñöùc vaø Theá Chieán thöù 2 chính thöùc baét ñaàu buøng noå (Germany invaded Poland.Britain and France declared war on Germany; World Way II began (1939). 

* Naêm 1941: Quaân ñoäi Nhaät taán coâng Traân Chaâu Caûng, Hawai, Guam vaø quoác gia Phi-Luaät-Taân, khieán cho Hoa Kyø phaûi tuyeân chieán vôùi Nhaät. Truïc phaùt xít : Ñöùc - yù - Nhaät, luoân luoân lieân keát vôùi nhau trong keá hoaïch thoáng trò toaøn caàu cho neân khi cöôøng quoác Hoa Kyø tuyeân chieán vôùi Nhaät Baûn thì cuõng laø luùc Ñöùc vaø YÙ tuyeân chieán vôùi Hoa Kyø (Japan attacked Pearl Harbor, Hawai, Guam and the Philippines. The United States declared war against Japan. Germany and Italy declared war against the U.S. (1941). 

* Ngoaøi ra, OÂng cuõng ñöôïc thaáy söï ra ñôøi cuûa khaù nhieàu Ñoaøn Theå, Hieäp Hoäi ñöôïc thaønh laäp taïi ñaát nöôùc cuûa OÂng, laøm cho caûnh sinh hoaït chính trò quoác gia ngaøy caøng lôùn maïnh, thuùc ñaåy ngöôøi daân quen daàn vôùi nhöõng sinh hoaït chính trò, xaõ hoäi cuûa quoác gia; Quoác gia coù phaùt trieån, vöõng maïnh thì gia ñình, xaõ hoäi cuõng nhö caù nhaân môùi coù cô hoäi thaêng tieán vöôït qua tình traïng " suy thoaùi " kinh hoaøng vaø toaøn dieän khi OÂng chuaån bò cuõng nhö baét ñaàu böôùc vaøo Toøa Baïch OÁc.

OÂng caûm thaáy moät nieàm vui vaø haõnh dieän veà töông lai xöù sôû khi ñöôïc thaáy moät söï kieän lòch söû quan troïng môû ñaàu cho ngaønh Haøng Khoâng Quoác Gia sau naøy : Ñoù laø chuyeán bay ñoäc haønh vaø xuyeân ñòa caàu cuûa phi haønh gia Wiley Post, thöïc hieän vaøo naêm 1933 (Wiley Post made the solo world flight in 1933).

- Ñaïo Luaät veà An Sinh Xaõ Hoäi baûo ñaûm cho cuoäc soáng cho ñaïi ña soá ngöôøi ñaân Myõ ra ñôøi vaøo naêm 1935 (Social Security Act passed in 1935).

Nhieàu, raát nhieàu söï kieän quoác gia vaø quoác teá quan troïng ñaõ xaåy ra trong suoát thôøi gian OÂng Franklin Delano Roosevelt naém giöõ chöùc vuï Toång Thoáng Hoa Kyø laâu daøi nhaát cuûa Lòch Söû ñaát nöôùc vó ñaïi Hoa Kyø .

Ngaøy nay, moãi khi nghó ñeán OÂng, ngöôøi ta khoâng theå queân moät vò Toång Thoáng ñaõ ñöa ñaát nöôùc töø moät tình traïng ñang treân bôø vöïc thaúm toái ñen, chæ caàn moät söùc xoâ ñaåy voâ tình hay coá yù theâm vaøo ñoù laø khoâng coù Sieâu Cöôøng Quoác Hoa Kyø nhö ngaøy nay. OÂng ñaõ ñöa Ñaát Nöôùc trôû laïi cuoäc soáng bình thöôøng vaø khoâng ngöøng tieán leân ñeå roài töø ñoù môùi ñuû söùc maïnh ñöông ñaàu vôùi cuoäc chieán döõ doäi, taøn khoác, thaûm hoïa cuûa loaøi ngöôøi töø 1939 cho ñeán 1945, sau khi quaû bom nguyeân töû ñaàu tieân cuûa Myõ ñaùnh guïc thaønh phoá Hiroshima, moät thaønh phoá ñaàu naõo cuûa söùc maïnh chieán tranh Nhaät Baûn. Phaùt xít Nhaät chöa chòu thua vaø coøn hi voïng raèng Myõ chæ coù noåi 1 quaû bom nguyeân töû duy nhaát vaøo thôøi ñieåm ñoù. Quaû bom nguyeân töû thöù hai neùm xuoáng thaønh phoá Nagasaki vaøi ngaøy sau ñoù thì tinh thaàn vaø söùc maïnh chieán tranh cuûa phaùt xít Nhaät Baûn hoaøn toaøn raõ rôøi, khoâng taøi naøo chòu ñöïng noåi nöõa, ñaønh phaûi chaáp nhaän ñaàu haøng voâ ñieàu kieän, ñeå coøn mong öôùc sau naøy töø boû con ñöôøng chieán tranh saét maùu, haàu mong xaây döïng nöôùc Nhaät trôû thaønh moät cöôøng quoác kinh teá khoâng nhöõng chæ ôû AÙ Chaâu maø coøn laø moät nöôùc Nhaät coù neàn kinh teá huøng cöôøng treân vuõ ñaøi quoác teá.

Noùi ñeán vò Toång Thoáng taøi ba, kieân nhaãn, quyeát taâm chieán thaéng, ñöa nöôùc Myõ tieán leân, tieán khoâng ngöøng, baát chaáp nhöõng khoù khaên quaù lôùn lao töø beân trong Ñaát Nöôùc, töø beân ngoaøi ñoå xoâ ñeán, töø chính söùc khoûe baûn thaân, töø nhöõng taøn pha,OÂ thieät haïi moïi maët cuûa cuoäc chieán tranh döõ doäi, taøn khoác nhaát cuûa lòch söû loaøi ngöôøi laø cuoäc Theá Chieán thöù 2, ngöôøi ta khoâng bao giôø coù theå queân ñöôïc OÂng Franklin Delano Roosevelt, vò Toång Thoáng thöù 32, vaø cuõng laø vò Toång Thoáng laøm chuû Toøa Baïch OÁc laâu daøi nhaát trong Lòch Söû Hoa Kyø.