Vieát xong moät loaït 3 baøi veà vuï Ñaûo Chaùnh ngaøy 1 thaùng 11 – 1963, taïi nam Vieät Nam, vaø caùi cheát cuaû Coá Toång Thoáng Ngoâ Ñình Dieäm vaøo ngaøy 2 cuøng thaùng naêm ño,ù toâi cöù yeân trí laø xong thaùng 11 vôùi nhöõng ngaøy ñaëc bieät cuaû noù. Ñaâu ngôø, coi Ti Vi, baùo chí, thaáy ngöôøi ta noùi khaù nhieàu ñeán vò Toång Thoáng thöù 35 cuaû Hoa Kyø, John Fitzgerald Kennedy, toâi chôït nhôù ra laø vò Toång Thoáng taøi hoa, son treû naøy cuõng bò gieát cheát trong thaùng 11, cuõng naêm 1963, nhöng sau caùi cheát cuaû Toång Thoáng Dieäm 20 ngaøy. Theo nhieàu saùch vôû, taøi lieäu coù giaù trò thì caùi cheát cuaû 2 vò Toång Thoáng : 1 Vieät Nam, 1 Hoa Kyø, cuøng bò gieát trong thaùng 11 naêm 1963, keû tröôùc ngöôøi sau chæ caùch nhau coù 20 ngaøy, coù khaù nhieàu lieân heä vôùi nhau veà chính trò, quaân söï. Caùi cheát cuaû Toång Thoáng Dieäm laø do choáng laïi chính saùch cuaû Hoa Kyø luùc ñoù muoán ñoå quaân taùc chieán cuaû Myõ vaøo nam Vieät Nam, " giuùp " nam Vieät Nam choáng coäng saûn Haø Noäi theo " kieåu caùch, ñöôøng loái " cuaû Hoa Kyø. Coøn Toång thoáng Kennedy bò baén cheát taïi Dallas, Tieåu Bang Texas Hoa Kyø thì nguyeân do chính yeáu, cho tôùi luùc naøy vaãn ñöôïc nhöõng nhaân vaät " bieát chuyeän cuaû nöôùc Myõ nhieàu nhaát " cho laø chuyeän: Toång Thoáng Kennedy cuõng ñi ngöôïc laïi ñöôøng loái, chính saùch " Ñoå quaân taùc chieán Myõ vaøo nam Vieät Nam " . Hai Töôùng Paul HarKins ( Tröôûng Phaùi Boä Vieän trôï quaân söï Myõ taïi Saøi Goøn ) vaø Maxwell Taylor ( Chuû Tòch UyÛ Ban Tham Möu lieân quaân, töông töï nhö Toång Tham Möu Tröôûng quaân löïc Hoa Kyø ) hoûi toång Thoáng Kennedy " Ñaûo chaùnh laät ñoå OÂng Dieäm, thì Toång Thoáng ñaõ choïn ñöôïc ai thay vaøo vò trí laõnh ñaïo Nam Vieät Nam coù khaû naêng choáng coäng toát hôn, hieäu quaû hôn OÂng Dieäm hay chöa ? Trong tình theá hieän taïi, vò trí laõnh ñaïo khoâng theå boû troáng vì boû troáng laø roái loaïn, maø roái loaïn laø môøi coäng saûn tieáp thu Saøi Goøn, khoûi caàn ñaùnh chaùc chi caû ! " Hai OÂng Töôùng cao caáp, raønh chuyeän naøy hôn ai caû maø hoûi caùch ñoù thì Toång thoáng Kennedy chæ coøn coù caùch laø suy nghó vaøi phuùt, roài quyeát ñònh ra leänh göûi cho Ñaïi Söù Myõ , Henry Cabot Lodge ôû Saøi Goøn, vôùi noäi dung : " Lieân laïc ngay vôùi caùc Töôùng Laõnh, hoaõn cuoäc ñaûo chaùnh laïi, chôø leänh môùi! ". Ñaïi Söù Cabot lodge khoâng thuoäc cuøng moät Ñaûng vôùi OÂng Kennedy, coù lieân heä chaët cheõ vôùi caùi goïi laø " Sieâu quyeàn löïc " cuaû ñaát nöôùc Hoa Kyø,ø ñaõ " phe lôø " coi nhö khoâng nhaän ñöôïc caùi " Urgent Message " cuaû Toång Thoáng, vaø cöù tieán haønh cuoäc ñaûo chaùnh nhö ñaõ ñònh töø khi leân maùy bay sang Saøi Goøn nhaâïn chöùc Ñaïi Söù thay cho Ñaïi Söù Nolting. Khi oâng Dieäm bò gieát cheát thì OÂng Kennedy hoaûng hoát vaø quyeát ñònh ruùt chaân ra khoûi Vieät Nam ngay laäp töùc, khoâng caàn phaûi chôø ñeán luùc bò Lieân Soâ, Trung Quoác vaø Haø Noäi chính thöùc ñaùnh baïi taïi " Vuõng laày Vieät Nam " maø OÂng Kennedy ñaõ chaúng maáy thích thuù ngay töø ngaøy tuyeân theä nhaäm chöùc Toång Thoáng thöù 35 cuaû Hoa Kyø vaøo ngaøy 20 thaùng 1 – 1961. OÂng Dieäm bò gieát vì choáng laïi chính saùch ñoå quaân taùc chieán Myõ vaøo nam Vieät Nam. OÂng Kennedy chuû tröông " ruùt chaân ra khoûi Vieät Nam " töùc laø... phaù hoûng keá hoaïch ñoå quaân taùc chieán Myõ vaøo nam Vieät Nam, ñaõ saün saøng hoaïch ñònh, chuaån bò töø bao nhieâu thaùng naêm roài. Vaäy thì OÂng Kennedy cuõng phaûi chòu chung soá phaän nhö OÂng Dieäm. Coâng vieäc ruùt Só Quan Hoa Kyø coá vaán, huaán luyeän vieân, nhaân vieân chính quyeàn daân söï, toång coäng môùi veà nöôùc ñöôïc 1,500 ngöôøi thì OÄng Kennedy bò baén cheát taïi Dallas, Tieåu Bang Texas trong chuyeán coâng du ngaøy 22 thaùng 11 naêm 1963. Tröôùc khi OÂng Kennedy ñi Dallas, Texas, moät ngöôøi baïn chí thaân, moät Giaùo Sö Ñaïi Hoïc, ñaõ noùi vôùi OÂng " Toång Thoáng khoâng neân ñi chuyeán naøy vì theo toâi, ôû ñoù coù raát nhieàu nguy hieåm ñang chôø Toång Thoáng ". Ñeä Nhaát Phu Nhaân, Jacqueline Kennedy cuõng muoán noùi nhö theá, nhöng Baø bieát tính choàng: khi OÂng ñaõ quyeát ñònh laøm vieäc chi thì Baø khoâng bao giôø neân noùi ra lôøi ngaên caûn. Coøn ai hieåu OÂng Kennedy hôn chính ngöôøi vôï thoâng minh, khoân kheùo cuaû OÂng ! OÂng Kennedy ñaõ traû lôøi ngöôøi baïn toát ," Neáu chuùng noù ñaõ ñònh gieát toâi thì chuùng noù khoâng gieát toâi ôû Dallas, vaøo luùc naøy, thì chuùng noù cuõng seõ gieát toâi ôû moät nôi khaùc vaøo moät luùc naøo ñoù. Neáu toâi khoâng daùm ñi, theo chöông trình ñaõ ñònh thì tröôùc tieân, toâi laø moät keû heøn. Maø Kennedy thì khoâng ñöôïc pheùp laø moät keû heøn ! " Toång Thoáng Kennedy bò baén cheát taïi Dallas ñaõ gaây neân noãi kinh hoaøng treân khaép nöôùc Myõ. Raát nhieàu ngöôøi meán moä, yeâu thöông OÂng, khi ngoài truôùc maøn hình Ti Vi, nghe Ñaøi Phaùt Thanh loan tin khaån caáp, trong luùc ngöng heát moïi chöông trình thöôøng leä, ñaõ khoùc oaø leân maø khoâng noùi ñöôïc ñieàu gì caû... Sau naøy, ngöôøi ta chæ noùi " Neáu Toång Thoáng Kennedy coøn soáng, khoâng bò gieát cheát moät caùch kinh hoaøng nhö vaäy thì cuoäc dieän theá giôùi, boä maët cuaû nöôùc Myõ chaéc chaén seõ töôi ñeïp hôn nhöõng ngaøy tieáp theo sau ñoù, nghiaõ laø sau khi Phoù toång Thoáng Lyndon Baines Johnson, tuyeân theä nhaäm chöùc ngay sau khi Toång Thoáng Kennedy ñöôïc xaùc nhaän ñaõ cheát sau khi ñöa vaøo beänh vieän, cuõng trong moät ngaøy: ngaøy 22 thaùng 11 naêm 1963.

Raát nhieàu ngöôøi daân Myõ, vaø coù leõ caû treân theá giôùi nöaõ, voâ cuøng baøng hoaøng tröôùc caùi cheát ñöôïc coi laø bí aån cho tôùi taän baây giôø, khi tay suùng ñoùng vai chính trong vuï naøy , Oswald, Lee Harvey , baén cheát OÂng Kennedy khi xaï thuû naøy nuùp trong taàng thöù 6 cuaû moät cao oác nhieàu töøng, bò truy ñuoåi roài bò baét, khi hung thuû cuøng ñöôøng, chaïy troán vaøo trong moät raïp haùt . Vì caû nöôùc coøn baøng hoaøng, baän lo tang Leã cuaû Toång Thoáng Kennedy, coâng cuoäc ñieàu tra, thaåm vaán chöa baét ñaàu chi caû thì thuû phaïm baén cheát OÂng Kennedy cuõng laïi cheát moät caùch khoù hieåu trong nhaø giam ñeå... thuû tieâu chöùng nhaân lòch söû. Cuõng gioâng gioáng ít nhieàu nhö tröôøng hôïp Ñaïi Uyù Nhung , caän veä cuaû Töôùng Döông Vaên Minh, caàm ñaàu cuoäc ñaûo chaùnh, ñaõ baén naùt ñaàu, gieát cheát OÂng Dieäm cuøng vôùi em OÂng, Coá Vaán chính trò Ngoâ Ñình Nhu. Ngay sau ñoù Ñaïi UÙy Nhung ñöôïc vinh thaêng Thieáu Taù, ñeå roài cuõng cheát moät caùch khoù hieåu, ñeå ñöøng bao giôø khai ra nhöõng gì, taïi sao mình laïi phaûi baén cheát hai anh em Toång Thoáng Dieäm. Hai caùi cheát cuaû hai vò Toång Thoáng : Ngoâ Ñình Dieäm vaø John Fitzgerald Kennedy coù nhöõng caùi gì gioáng gioáng nhö nhau, vaø hai keû tröïc tieáp gieát ngöôøi cuõng cheát trong hoaøn caûnh khoâng khaùc nhau bao nhieâu. Goác gaùc, nguyeân nhaân, coãi reã cuaû nhöõng caùi cheát naøy chaéc chaén phaûi töø nhöõng " baát ñoàng chính kieán, saùch luôïc quaân söï veà cuoäc chieán tranh choáng coäng saûn taïi nam Vieät Nam.

2.- Ñoâi ñieàu veà cuoäc ñôøi vaø söï nghieäp cuaû coá Toång Thoáng Kennedy: 

OÂng Kennedy sinh ngaøy 29 thaùng 5 naêm 1917, taïi Brookline, Tieåu Bang Massachusetts, Hoa Kyø. Tröôùc khi trôû thaønh Toång Thoáng thöù 35 cuaû Hoa Kyø, OÂng ñaõ töøng khôûi ñaàu cuoäc ñôøi chính trò baèng nhöõng böôùc ñi chaéc chaén, vöõng vaøng : daân Bieåu Haï Vieän Lieân Bang, roài Thöôïng Nghò Só Lieân Bang. OÂng cuõng laø taùc giaû nhieàu cuoán saùch giaù trò laøm taêng theâm giaù trò cuaû cuoäc ñôøi tröôùc khi OÂng böôùc vaøo Toaø Baïch OÁc moät caùch vinh quang. OÂng thuoäc Ñaûng Daân Chuû. Thôøi gian laøm Toång Thoáng cuaû OÂng quaù ngaén nguûi : Baét ñaàu ngaøy 20 thaùng 01 naêm 1961 cho ñeán ngaøy 22 thaùng 11 naêm 1963, laø ngaøy OÂng bò hung thuû OsWald, Lee Harvey, nuùp trong töøng laàu 6 cuaû moät cao oác baén cheát taïi Dallas, Tieåu Bang Texas trong moät chuyeán coâng du, nhö ñaõ noùi ôû treân. Tính ra, OÂng môùi chæ laøm chuû Toaø Baïch OÁc ñöôïc coù 2 naêm, 10 thaùng vaø 2 ngaøy, töùc laø hôn nöaû nhieäm kyø Toång Thoáng coäng theâm chöa ñaày 1 naêm. Thaät laø quaù ngaén nguûi ñoái vôùi moät vò Toång Thoáng ñöôïc chính giôùi vaø nhaân daân Hoa Kyø coi laø taøi ba, thoâng minh, khoân kheùo, vaø khi caàn thì raát laø can tröôøng, quyeát lieät. OÂng cheát ñi trong luùc nhöõng hoaøi baõo lôùn lao cuaû OÂng ñoái vôùi ñaát nöôùc cuaû OÂng, cuõng nhö ñoái vôùi moät theá giôùi an bình, töï do, haïnh phuùc chöa kòp hoaøn thaønh, hay thöïc hieän ñöôïc bao nhieâu.

Khi OÂng nhaäm chöùc Toång Thoáng Hoa Kyø vaøo luùc 43 tuoåi thì tính tôùi thôøi gian ñoù, OÂng laø vò Toång Thoáng treû tuoåi nhaát cuaû ñaát nöôùc huøng cöôøng, vó ñaïi naøy ( When he took office, John F. Kennedy was 43, the youngest man ever elected President...).

Vôùi nuï cöôøi töôi treû luoân xuaát hieän treân moâi, vôùi maùi toùc maàu naâu chaûi laät, ngöôøi ta baûo raèng : OÂng troâng coøn treû hôn tuoåi 43, caùi tuoåi thöïc söï cuaû OÂng.

OÂng Jack Kennedy ( caùch goïi ngaén goïn, thaân maät cuaû ngöôøi Myõ ) laø ngöôøi con thöù 2 trong moät gia ñình ñoâng ñaûo, goàm coù taát caû 9 ngöôøi con. Thaân phuï cuaû OÂng, Joseph P. Kennedy, ñaõ coù moät thôøi phuïc vuï ñaát nöôùc tôùi tö caùch Ñaïi Söù Hoa Kyø taïi Anh Quoác. OÂng Joseph Kennedy voán laø moät nhaø trieâu phu,ù xuaát thaân töø moät doøng hoï quyeàn quyù, theá löïc, giaàu coù, nhöng OÂng laïi khaùc ngöôøi, muoán caùc con OÂng phaûi bieát chòu ñöïng gian khoå, khoù khaên, bieát chaáp nhaän ñaáu tranh ñeå töï mình tieán thaân, chôù khoâng phaûi chæ bieát döaï vaøo caùi goác giaàu coù, theá löïc cuaû gia ñình, cha meï. Do ñoù maø OÂng Kennedy con, töùc Toång Thoáng Kennedy sau naøy, ñaõ tröôûng thaønh baèng caùch luoân luoân tham döï nhöõng cuoäc tranh luaän, cuõng nhö thi ñaáu theå thao cuaû tröôøng hoïc, khi coøn laø hoïc sinh, sinh vieân. OÂng ñöôïc theo hoïc taïi nhöõng tröôøng Tieåu Hoïc vaø Trung Hoïc tö thuïc, ñöôïc tuyeån choïn, daønh rieâng cho nhöõng hoïc sinh öu tuù, xuaát saéc vaø sau cuøng, theo hoïc taïi Ñaïi Hoïc danh tieáng cuaû xöù sôû naøy : Havard University.

Maëc daàu OÂng ñöôïc soáng trong hoaøn caûnh, moâi tröôøng coù nhieàu thuaän lôïi, nhöng söï thaønh coâng cuaû OÂng Jack Kennedy khoâng phaûi laø chæ ñi qua moät con ñöôøng thieáu khoù khaên, vaát vaû. Trong moät traän thuûy chieán ( Sea- battle ) thôøi Theá Chieán thöù 2, laø moät Só Quan Haûi Quaân, OÂng Kennedy ñaõ bò thöông naëng, vaø maõi maõi OÂng phaûi mang treân thaân mình moät thöông tích laøm cho caùi löng cuaû OÂng bò suoát ñôøi ñau ñôùn. Cuõng trong naêm OÂng Kennedy bò thöông thì ngöôøi anh cuaû OÂng, moät phi coâng, ñaõ bò töû naïn treân khoâng phaän cuaû nöôùc Bæ.

Khi cuoäc Theá Chieán thöù 2 chaám döùt vaøo naêm 1945, OÂng Jack Kennedy ñöôïc trôû veà vôùi nhöõng ngöôøi thaân yeâu trong gia ñình, vaø sau ñoù OÂng ñaéc cöû Daân Bieåu Haï Vieän Lieân Bang, roài Thöôïng Nghò Só Lieân Bang. Trong moät buoåi daï tieäc cuaû ngöôøi baïn thaân, OÂng Kennedy ñaõ gaëp moät phuï nöõ thanh lòch, xinh ñeïp, loäng laãy, laøm OÂng ngaây ngaát choaùng vaùng . Ñoù laø ngöôøi ñeïp Jacqueline Lee Bouvier. Hai ngöôøi keát hoân vôùi nhau vaøo naêm 1953 vaø coù ñöôïc taát caû 3 ngöôøi con. Khi vieát ñeán ñaây, toâi troâng vaøo moät trong vaøi cuoán saùch vieát veà cuoäc ñôøi, söï nghieäp cuõng nhö caùi cheát cuaû Toång Thoáng Kennedy ñang coù tröôùc maët, toâi thaáy moät böùc aûnh chuïp, ñöôïc in trong saùch, laøm toâi chuù yù khaù nhieàu; Ñoù laø taám aûnh chuïp Thöôïng Nghò Só John F. Kennedy troâng coøn quaù treû, trong khi vaän ñoäng tranh cöû Toång Thoáng, ñaõ xuaát hieän tröôùc coâng chuùng, beân caïnh ngöôøi vôï, Baø Jacqueline, ñang boàng treân tay beù gaùi Caroline. Döôùi taám hình coù 2 doøng chöõ ghi nhö theá naøy " Senator John F. Kennedy, still a boyish Presidential candidate, with daughter Caroline and Jacqueline, his wife."

Naêm 1958, OÂng Kennedy taùi ñaéc cöû vaøo Thöôïng Vieän moät caùch deã daøng. Hai naêm sau, OÂng ñöôïc Ñaûng Daân Chuû ñeà cöû laøm öùng cöû vieân Toång Thoáng cuaû Ñaûng, ñoái thuû cuaû OÂng Richard Nixon, ngöôøi ñuôïc coi laø " laõo luyeän giang hoà treân tröôøng chính trò " ñeå giaønh ngoâi vò chuû nhaân Toaø Baïch OÁc.

Caëp ñoái thuû Nixon vaø Kennedy laø caëp ñaàu rieân trong lòch söû Hoa Kyø tham döï cuoäc tranh luaän treân truyeàn hình ( ...The two men, Nixon and Kennedy, were the first Presidential candidates to debate on telivision...) Söï treû trung ( ñeïp trai nöaõ chôù ), neùt töï tin, tinh thaàn dí doûm maø teá nhò cuaû OÂng Kennedy ñaõ noåi baät leân nhö moät ngoâi sao saùng, troäi haún leân trong cuoäc tranh luaän tröôùc ñoái thuû nghieâm trang vôùi neùt daùng giaø daën cuaû OÂng Nixon, ñöôïc bao nhieâu trieäu ngöôøi daân nöôùc Myõ vaø theá giôùi ñang theo doõi cuoäc tranh luaän lòch söû vaø ñaàu tieân treân Ti Vi ôû nöôùc Myõ naøy. Giôùi phuï nöõ thì...meâ öùng cöû vieân Kennedy laø caùi chaéc ! Sau khi ñaéc cöû Toång Thoáng, OÂng Kennedy ñaõ ñem vaøo Toaø Baïch OÁc moät khoâng khí sinh hoaït, laøm vieäc môùi meû ñaày söùc soáng, naêng ñoäng, maõnh lieät cuaû moät theá heä treû trung. Trong baøi dieãn vaên cuaû buoåi Leã Nhaäm Chöùc, OÂng ñaõ ñeå laïi cho nhöõng theá heä ñöông thôøi cuõng nhö töông lai moät caâu noùi baát huû, ñöôïc truyeàn tuïng cho ñeán ngaøy nay, " Ñöøng hoûi ñaát nöôùc coù theå laøm gì cho baïn, maø haõy hoûi baïn coù theå laøm gì cho ñaát nöôùc – Ask not what your country can do for you - ask what you can do for your country." OÂng ñöa ra vaø quyeát taâm thöïc hieän moät keá hoaïch hoaït ñoäng cho Hoaø Bình theá giôùi vaø moät chöông trình khoâng gian, ñöa con ngöôøi leân maët traêng. OÂng cuøng Ñeä Nhaát Phu Nhaân Jacqueline- ñöôïc ngöôøi Myõ goïi moät caùch thaân thöông laø " Jackie "- ñaõ ñôõ ñaàu nhieàu cuoäc hoaø nhaïc lôùn lao, vaø khuyeán khích nhöõng hoaït ñoäng nhaèm phaùt trieån caùc laõnh vöïc ngheä thuaät.

Nhaäm chöùc Toång Thoáng môùi ñöôïc hôn 1 naêm, OÂng Kennedy ñaõ phaûi ñoái ñaàu ngay vôùi moät thöû thaùch lôùn lao vaø ñaày nguy hieåm : Lieân Soâ, cöôøng quoác ñoái ñaàu vôùi Hoa Kyø, treân ñaø töï haøo laø ñaõ vöôït leân, ñi tröôùc Hoa Kyø trong laõnh vöïc thaùm hieåm khoâng gian, cho ñem nhöõng giaøn hoaû tieãn voâ cuøng nguy hieåm, ñaët ngay treân quoác gia coäng saûn Cuba, gaàn ngay laõnh thoå Hoa Kyø, maø muïc tieâu khoâng ñaâu khaùc hôn laø chính ngay Hoa Kyø. Toång Thoáng Kennedy, vôùi tö caùch Toång Tö Leänh Haûi,Luïc, Khoâng quaân Hoa Kyø, ra leänh cho Haûi Quaân phong toaû Cuba. Sau 13 ngaøy gay go caêng thaúng giöaõ hai cöôøng quoác coù neàn khoa hoïc, kyõ thuaät haøng ñaàu cuaû theá giôùi, luoân luoân ñoái ñaàu quyeát lieät vôùi nhau, nhaát laø veà maët " YÙ thöùc heä – System of Political Consciouness ", Lieân Soâ cuoái cuøng phaûi chaáp nhaän di chuyeån nhöõng giaøn hoaû tieãn ñaët taïi Cuba ñi nôi khaùc. YÙ chí quyeát lieät nhöng thoâng minh cuaû Toång Thoáng Kennedy ñaõ chinh phuïc ñöôïc loøng tin cuaû daân chuùng Hoa Kyø cuõng nhö nhieàu quoác gia khaùc trong khoái Töï Do, Daân Chuû treân theá giôùi. Caùc söû gia ñaõ tuyeân döông thaønh tích chính trò cuaû Toång Thoáng Kennedy, ngöôøi laõnh ñaïo Toaø Baïch OÁc chöa ñöôïc bao laâu, laø moät thaønh coâng lôùn lao, vó ñaïi khi OÂng Kennedy ñaït ñöôïc Hieäp Öôùc kyù keát giöaõ Hoa Kyø,Lieân Soâ vaø Anh Quoác veà vieäc caám thí nghieäm caùc vuõ khí nguyeân töû treân maët ñiaï caàu. Saùu tuaàn leã, sau khi kyù keát Hieäp Öôùc noùi treân, Toång Thoáng Kennedy quyeát ñònh ñi thaêm thaønh phoá Dallas, Tieåu Bang Texas; ÔÛ ñaây, OÂng seõ ñoïc moät baøi dieãn vaên quan troïng, nhöng chính taïi thaønh phoá naøy, ngaøy 22 thaùng 11 naêm 1963, ñaõ xaåy ra moät thaûm kòch voâ cuøng ñau thöông cho daân chuùng Hoa Kyø, vaø ngöôøi nhaän laõnh ñau thöông kinh hoaøng nhaát chaéc chaén laø Ñeä Nhaát Phu Nhaân Jacqueline Kennedy. Trong khi ñoaøn xe daãn ñaàu cuõng nhö hoä toáng chieác xe mui traàn chôû Toång Thoáng, coù Ñeä Nhaát Phu Nhaân ngoài beân caïnh, ñang laên baùnh treân ñöôøng phoá Dallas, thì thình lình coù tieáng suùng noå töø moät cao oác gaàn ñoù. Toång Thoáng Kennedy bò truùng ñaïn nôi ñaàu, OÂng naèm ngaû vaøo Ñeä Nhaát Phu Nhaân, maùu vaø oùc vaêng ra tung toeù, roài cheát ngay sau ñoù vaøi phuùt . Ñeä Nhaát Phu Nhaân, vôùi baûn naêng töï nhieân cuaû ngöôøi phuï nöõ, hoaûng hoát, roái loaïn tröôùc caùi cheát cuaû ngöôøi choàng yeâu quyù, ñang ñi tôùi ñænh cao toät cuøng cuaû cuoäc ñôøi chính trò. Vò Toång Thoáng ñaéc cöû treû tuoåi nhaát cuaû nöôùc Myõ, luùc ñoù 46 tuoåi, cuõng laø vò Toång Thoáng treû tuoåi nhaát cuaû nuôùc Myõ töø traàn trong khi ñang coøn taïi chöùc ( In Dallas, on November 22,1963, while he was driving in a motorcade, Kennedy was shot in the head by an assassin concealed in a nearby building. Kennedy died a few minutes later. The youngest man ever elected President, he was also, at 46, the youngest President to die in office...) Sau caùi cheát theâ thaûm cuaû Toång Thoáng Kennedy, ñaïi gia ñình cuaû OÂng nhöõng naêm veà sau, noái tieáp chòu nhaän nhieàu ñau thöông, maát maùt vì nhieàu caùi cheát cuõng baát ngôø vaø thaûm khoác khoâng ai nghó tôiù tröôùc ñöôïc. .. Coå nhaân xöa kia thöôøng noùi : - Phuï nöõ thì " Hoàng nhan baïc phaän ", ñaøn OÂng thì " Taøi hoa ñoaûn meänh ", coù leõ ñeán baây giôø cuõng coøn nhieàu khi khoâng thoaùt khoûi ñònh luaät cuaû Ñaát Trôøi hay chaêng ! 

Thôøi gian Toång Thoáng Kennedy laõnh ñaïo ñaát nöôùc Hoa Kyø tuy quaù ngaén nguûi, nhöng ngöôøi ta cuõng khoâng theå naøo queân moät soá söï kieän quoác gia cuõng nhö quoác teá raát ñaëc bieät, quan troïng ñaõ dieãn ra döôùi " trieàu ñaïi " cuaû OÂng :
 

* Naêm 1961 : Coäng saûn Ñoâng Ñöùc cho xaây " böùc töôøng oâ nhuïc " ngaên ñoâi hai mieàn Ñoâng vaø Taây Ñöùc ñeå ngaên caûn khoâng cho ngöôøi daân Ñoâng Ñöùc boû chaïy sang Taây Ñöùc , möu tìm cuoäc soáng toát ñeïp hôn, sau khi quaân ñoäi Ñoâng Ñöùc ñaõ baén cheát nhieàu ngöôøi daân Ñoâng Ñöùc lieàu maïng vöôït ranh giôùi, nhöng khoâng sao ngaên caûn noåi nhöõng ngöôøi hi sinh maïng soáng ñeå ñi tìm Töï Do.

* Naêm 1962 : Trung Taù John Glenn, Phi Haønh Gia Hoa Kyø ñaàu tieân ñöôïc ñöa leân khoâng gian, vöôït ra ngoaøi quyõ ñaïo cuaû ñiaï caàu, roài trôû laïi traùi ñaát, nhö theá 3 laàn ñeàu an toaøn, môû ñaàu cho moät thôøi ñaïi môùi : Thaùm hieåm khoâng gian trong söï an toaøn.

* Naêm 1962 : Toái Cao Phaùp Vieän Hoa Kyø coâng boá : vieäc caàu nguyeän taïi caùc Tröôøng Coâng Laäp laø vi phaïm Hieán Phaùp, traùi vôùi nguyeân taéc " Toân giaùo vaø chính quyeàn rieâng bieät ".

* Naêm 1963 : Hôn 200 ngaøn ngöôøi tham döï cuoäc dieãn haønh ñoøi hoûi " Bình ñaúng veà nhaân quyeàn " taïi Thuû Ñoâ Washington D.C.

Hoâm nay, vieát nhöõng doøng naøy, toâi muoán cuøng nhieàu ngöôøi khaùc ñang soáng treân ñaát Myõ, daønh cho Coá Toång Thoáng John F. Kennedy moät vaøi giaây phuùt töôûng nieäm, vôùi nieàm tieác nuoái : Moät vò Toång Thoáng treû trung, vôùi söï thoâng minh, yù chí quyeát lieät, moät tham voïng to lôùn muoán bieán nöôùc Myõ thaønh moät quoác gia vó ñaïi, huøng cöôøng hôn nhöõng thôøi gian tröôùc khi OÂng böôùc vaøo Nhaø Traéng, cuõng nhö xaây döïng moät theá giôùi hoaø bình vónh cöûu, caùc quoác gia, daân toäc coù theå chung soáng vôùi nhau duø coù nhöõng khac bieät veà Vaên Hoaù cuõng nhö Nieàm Tin Toân Giaùo. Coøn nhöõng chuyeän khaùc, dö luaän, baùo chí noùi ñeán nhöõng ñieàu khoâng öng yù veà cuoäc ñôøi caù nhaân cuaû OÂng, toâi nghó laø : ñöùng treân ñaát Myõ, soáng trong xaõ hoäi Hoa Kyø, vôùi quan nieäm " Nhaân voâ thaäp toaøn – Nobody is perfect " thì taát caûø nhöõng ñieàu ñoù, chuùng ta cuõng nhö ñaïi ña soá nhaân daân Hoa Kyø saün saøng chaáp nhaän moät söï " boû qua " trong tinh thaàn yeâu thöông, tha thöù ñoái vôùi moät vò Toång Thoáng coøn quaù treû trung maø söï nghieäp chính trò tuy ngaén nguûi, nhöng cuõng ñaõ voâ cuøng to lôùn, veû vang, ñaùng kính phuïc.