Chuyeän raéc roái loâi thoâi baét ñaàu vaøo ngaøy 5 thaùng 12 - 2002 nhaân dòp Leã kyû nieäm sinh nhaät thöù 100 cuûa Thöôïng Nghò Só Strom Thurmond. Trong baøi dieãn vaên cuûa OÂng Trent Lott, ngöôøi ta thaáy roõ laø OÂng noùi ngon, noùi toát cho caùi chuû tröông phaân bieät chuûng toäc maø Cuï Thöôïng Strom Thurmond hoài thaäp nieân 1940 , ñaõ duøng nhö ... " Phöông tieän chieán thuaät – Tactical Means " trong " Chieán löôïc tranh cöû vaøo Toøa Baïch OÁc – Strategy of Presidential Election Campaign " .

Raát tieác laø luùc naøy cuoái naêm 2002 böôùc sang naêm 2003 maø nhaân vaät chính trò côõ OÂng Lott vaãn coøn vöôùng vaøo caùi laàm loãi thuoäc loaïi naøy thì... quaû laø xeä thieät !." Nhaát ngoân kyù xuaát, töù maõ nan truy ", moät lôøi ñaõ noùi ra thì duø cho 4 ngöïa, keùo xe hay chaïy boä, chaïy tieáp söùc ñi nöõa, cuõng theo khoâng kòp nöõa maát roài. Moät lôøi laàm loãi ñaõ noùi ra cho caû theá giôùi nghe thì caùch naøo... taåy xoùa, söûa chöõa ñöôïc ñaây ! Moät lôøi xin loãi ñaâu coù ñuû ! Nhaát laø ôû ñaát Myõ, vaên minh, tieán boä nhaát hoaøn vuõ naøy, ngay ñeán ngöôøi daân bình thöôøng cuõng suoát ngaøy, trong cuoäc soáng trong gia ñình, ngoaøi xaõ hoäi cuõng cöù phaûi luoân mieäng: Sorry ! I’m sorry ! I’m very sorry ! keøm theo nhöõng lôøi thanh minh thanh nga ñuû thöù laø thöôøng.

Theá laø côn baõo choáng ñoái, chæ trích, ñoøi OÂng Trent Lott töø chöùc noåi leân aàm aàm. Tröôùc aùp löïc cuûa coâng luaän, maø ôû Myõ thì coâng luaän luoân luoân giöõ moät vai troø raát quan troïng, naëng caân, naëng kí deã sôï laém , khoâng nhö ôû maáy caùi nöôùc coäng saûn, ñoäc taøi, chaäm tieán kieåu ruøa boø ñaâu, caùc nghò Só Coäng Hoøa thoûa thuaän vôùi nhau laø seõ nhoùm hoïp vaøo ngaøy 6 thaùng 1 cuûa naêm môùi 2003 ñeå quyeát ñònh soá phaän cuûa ngöôøi ñöùng ñaàu " phe ña soá nhaø ta " taïi Thöôïng Vieän. Tôùi luùc naøy thì OÂng Trent Lott ñaõ ñuû khoân ngoan vaø tænh taùo hôn luùc huøng hoàn ñoïc dieãn vaên, ñeå nhaän thaáy raèng nhöõng ñieàu gì seõ xaåy ra ñeå töï mình coù moät quyeát ñònh thích hôïp, chôù ñôïi ñeán luùc ngöôøi ta baét phaûi...khaên goùi leách theách ra ñi thì coøn gì laø theå dieän cuûa moät chính trò gia coù haïng , ñaõ töøng ñöôïc baùo chí Myõ vieát raèng ..." Thöôïng Nghò Só Hoa Kyø Trent Lott, ngöôøi cuûa Tieåu Bang Mississippi laø Thuû Laõnh Khoái Coäng Hoøa taïi Thöôïng Vieän. Töø 12 thaùng 6 – 1996, ñeán ngaøy 5 thaùng 6 – 2001, OÂng phuïc vuï vôùi tö caùch laø Thuû Laõnh thöù 16 cuûa Khoiá Ña Soá taïi Thöông Vieän, laø ngöôøi ñaàu tieân cuûa Bang Mississippi ñöôïc naém giöõ vai troø laõnh ñaïo naøy – U.S. Senator Trent Lott of Mississippi is the Senate’s Republican Leader. From June 12, 1996, until June 5, 2001, he served as the Senate’s 16^th Majority Leader, the first Mississippian to hold that leadership post. " Möôøi laêm ngaøy sau, khi ñaõ caân nhaéc, suy nghó kyõ caøng OÂng chính thöùc tuyeân boá vaøo ngaøy 20 - 12 - 2002 laø: Vì yù nguyeän theo ñuoåi chöông trình phuïc vuï cho töông lai ñaát nöôùc moät caùch höõu hieäu nhaát , toâi seõ khoâng tìm caùch ôû laïi cöông vò Thuû Laõnh khoái ña soá taïi Thöôïng Vieän Hoa Kyø , vaø ñieàu naøy coù hieäu löïc keå töø ngaøy 6 -1 - 2003. Vôùi taát caû moïi ngöôøi ñaõ toû tình thaân höõu, uûng hoä, caàu nguyeän cho toâi, toâi xin maõi maõi ghi ôn. Toâi seõ tieáp tuïc phuïc vuï ñaát nöôùc vôùi tö caùch laø ñaïi dieän cho Tieåu Bang Mississippi taïi Thöôïng Vieän Hoa Kyø ... (In the interest of persuing the best possible agenda for the future of our country, I will not seek to remain as majority leader of the United States Senate, effective Jan. 6,2003. To all those who offered me their friendship, support and prayers, I will be eternally gratefuf. I will continue to serve the people of Mississippi in the United States Senate..."

OÂng cuõng noùi: OÂng tieáp tuïc phuïc vuï trong cöông vò Nghò Só ñeå duy trì theá ña soá taïi Thöôïng Vieän khoâng maáy caùch bieät maø Ñaûng Coäng Hoøa môùi giaønh ñöôïc gaàn ñaây. OÂng Lott ñaõ ñoâi laàn thöøa nhaän raèng mình phaïm phaûi nhöõng sai laàm, phaùt ngoân thieáu thaän troïng, vaø OÂng xin moïi ngöôøi tha thöù cho. Caùi choã naøy thì cuõng OÂ Keâ ñöôïc thoâi, vì : Nhaân voâ thaäp toaøn – Thaùnh nhaân cuõng coù khi laàm – Baåy möôi chöa queø chôù khoe raèng ...ta ñaây soá daùch – Cuõng nhö maáy OÂng Baø giaø Myõ thöôøng baûo : Every bean has its black – Every person has his/her faults – hay ñoäc hôn thì : Every person has a fool in his/her sleeve: ai maø chaúng coù moät teân khôø daïi, khuøng khuøng, ñieân ñieân ôû trong tay aùo, maø caùi yù xa xa gaàn gaàn thì laø : Ngöôøi thoâng minh, cao caáp nhaát nöôùc ôû treân theá giôùi naøy cuõng coù khi...dôû dôû, haâm haâm, thieáu saùng suoát laém chôù boä ! OÂng Lott coù bò ...sao quaû taï giaùng xuoáng phen naøy cuõng coi laø coù theå tha thöù ñöôïc, vôùi ñieàu kieän : khoâng ñöôïc xin loãi vaøi ba, boán naêm laàn veà cuøng moät loãi töông töï, vaø khoâng ñöôïc duøng " Chieán thuaät xin loãi " ñeå nghó giaûi lao roài tieáp tuïc vi phaïm daøi daøi theo " Chieán löôïc xin loãi " cuûa nhieàu "Chính trò gia nhaø ngheà – Professional Politicians " maø nhieàu ngöôøi, khi nghe tôùi caùi tieáng ñoù laø trong buïng, trong tim ñaõ ...bóu moâi, nhaên maët hay beänh naëng hôn thì... bòt muõi laïi maát roài. Coù ñieàu laø OÂng khaúng ñònh : OÂng nhaát ñònh khoâng bao giôø laø ngöôøi coù ñaàu oùc phaân bieät chuûng toäc. Haõy cöù tin OÂng moät laàn ñi caùi ñaõ ! Nhieàu ngöôøi bieát chuyeän laïi chaëc löôõi, cheùp mieäng maø phaùn raèng : Giaù tröôùc khi noùi nhöõng caâu coi boä khoâng bình thöôøng, coù theå gaây baát lôïi cho uy theá moät chính trò gia coù caû moät töông lai saùng choang tröôùc maët ñeå ñi tôùi, coù khi nhaåy toït vaøo Toøa Baïch OÁc luùc naøo chöa bieát chöøng, OÂng Lott bieát ñöôïc lôøi khuyeân cuûa nhöõng baäc vó nhaân cuûa Phöông Ñoâng ( Oriental Great Men – Hoài ñoù chöa coù phuï nöõ trong muïc naøy cho neân khoâng theå vieát : great men/women ñöôïc, chôù khoâng phaûi tui ... chuû tröông phaân bieät, kyø thò ñaâu ñaáy nha, keûo toäi nghieäp ! ) ñeå " uoán löôõi ñuùng 7 laàn " tröôùc khi noùi thì ñaâu ñeán noâng noãi naøy. Keû heøn naøy coù ... noùi laàm, noùi lôõ, noùi aåu, noùi baäy moät lôøi, moät caâu thì cuõng chæ bò baø con, beø baïn cöôøi cheâ moät tí roài thoâi, hueà ! Xí Xoùa ! Deã oøm ! Nhöng moät chính trò gia côõ OÂng Trent Lott thì khoâng theå hueà hay xí xoùa deã daøng ñöôïc, maø haäu quaû cuûa noù coøn ñeo ñuoåi theo OÂng suoát caû cuoäc ñôøi laøm chính trò hoâm nay vaø sau naøy, ñeán khi ... heát maàn chính trò nöõa môùi thoâi. Deã sôï laém !

Tröôùc quyeát ñònh cuûa OÂng Trent Lott, Toång Thoáng Hoa Kyø George W. Bush tuyeân boá : " Toâi toân troïng quyeát ñònh voâ cuøng khoù khaên maø OÂng Lott ñaõ laøm nhaân danh daân toäc Hoa Kyø. Töøng ñaûm nhaän chöùc vuï Thuû Laõnh khoái ña soá cuõng nhö thieåu soá taïi Thöôïng Vieän, OÂng Trent Lott ñaõ phaùt huy neàn giaùo duïc cuûa nhaân daân Hoa Kyø, vaïch ra con ñöôøng baûo ñaûm an toaøn cho vieäc giaûm thueá, cuûng coá vaán ñeà an ninh quoác gia, giöõ vöõng ñöôøng loái ngoaïi giao duõng caûm vaø höûu hieäu. Nghò Só Trent laø ngöôøi baïn quyù maø toâi kính troïng. Toâi vui möøng laø OÂng seõ tieáp tuïc phuïc vuï quoác gia taïi Thöôïng Vieän, vaø toâi haân hoan mong öôùc ñöôïc cuøng OÂng chung söùc laøm vieäc ñeå cho ñaát nöôùc Hoa Kyø naøy ngaøy caøng an toaøn, huøng maïnh vaø toát ñeïp hôn...- I respect the very difficult decision Trent made on behalf of the American people. As majority and minority leader of the Senate, Trent Lott improved education for the American people, he led the way in securing tax relief, he strengthened our national security, and he stood for a bold and effective foreign policy. Trent is a valued friend, and a man I respect. I am pleased he will continue to serve our nation in the Senate and I look forward to working with him on our agenda to make America safer, stronger and better..." Ñaây cuõng laø 1 ñieàu an uûi cho OÂng Lott .

OÂng Trent Lott sinh ngaøy 9 thaùng 10 naêm 1941- thôøi theá chieán thöù 2 - taïi Grenada County, tieåu bang Mississippi, laø con trai cuûa moät noâng daân taù ñieàn, (Sharecropper farmer ) , nghóa laø ngheøo laém, nhö ôû Vieät Nam ta laø loaïi noâng daân laõnh ruoäng ñaát cuûa chuû ñieàn, phuù noâng (Rich farmer) - bò coäng saûn Haø Noäi ñaáu toá hoài 1956 caûi caùch ruoäng ñaát, naùt nhö töông Taàu- caày caáy roài naïp ñòa toâ (Land rent) cho chuû ñaát vaäy. Veà sau, chaéc cöïc quaù neân OÂng giaø cuûa OÂng Lott môùi chuyeån ngheà , ñi laøm coâng nhaân trong moät xöôûng ñoùng taàu (Shipyard worker) , vaø sau cuøng ngoi leân ñöôïc moät chuùt, theo caùi nhìn cuûa xaõ hoäi thôøi ñoù ( vaø coù leõ cuûa nhieàu thôøi ñaïi sau naøy nöõa ), ñeå laøm thaày giaùo daäy hoïc (School teacher). OÂng Lott ñaäu Cöû Nhaân veà Quaûn trò Haønh Chaùnh naêm 1963, roài ñaäu Tieán Só Luaät Khoa naêm 1967 taïi Tröôøng Ñaïi Hoïc Oxford cuûa Tieåu Bang Mississippi. OÂng keát hoân vôùi Coâ Patricia Thompson ngöôøi ôû vuøng Pascagoula, cuøng Tieåu Bang, ñeå trôû thaønh Baø Patricia Thompson Lott.. Hai OÂng Baø coù ñöôïc 2 ngöôøi con, moät trai vaø 1 gaùi, cuøng 3 chaùu noäi ngoaïi.

OÂng Lott baét ñaàu cuoäc ñôøi chính trò vaøo naêm 1968, vôùi chöùc vuï Phuï Taù Haønh Chaùnh cho Daân Bieåu William Colmer, Tieåu Bang Mississippi. Naêm 1972, OÂng ñaéc cöû Daân Bieåu Haï Vieän Lieân Bang, vaø phuïc vuï cho tôùi naêm 1988, khi OÂng ñaéc cöû Thöôïng nghò Só Lieân Bang. OÂng taùi ñaéc cöû nhieäm kyø 2 vaøo naêm 1994, roài taùi ñaéc cöû nhieäm kyø 3 vaøo naêm 2000. OÂng ñöôïc caùc baïn ñoàng vieän taïi Haï Vieän cuõng nhö Thöôïng Vieän Hoa Kyø quyù meán, kính neå trong nhieàu chöùc OÂng töøng ñaûm nhieäm taïi Quoác Hoäi. OÂng laø ngöôøi ñaàu tieân cuûa Mieàn Nam nöôùc Myõ ñöôïc ñeà cöû giöõ nhöõng chöùc vuï quan troïng xeáp vaøo haøng thöù 5 roài thöù 2 taïi Haï Vieän vôùi tö caùch laø moät nhaân vaät laõnh ñaïo cuûa Ñaûng Coäng Hoøa taïi ñaây. Taïi Thöôïng Vieän, OÂng tieáp tuïc giöõ nhöõng chöùc vuï mang tính caùch laõnh ñaïo cuûa Ñaûng Coäng Hoøa. OÂng laø nhaân vaät ñaàu tieân ñöôïc baàu vaøo chöùc vò ñaûm nhieäm vaán ñeà toå chöùc , ñieàu haønh caû ôû Haï Vieän laãn Haï Vieän (Senator Lott is the first person to be elected to the position of Whip in both the U.S. House of Representatives and the U.S. Senate), chaéc chaén laø vì khaû naêng cuûa OÂng cuõng nhö loøng tín nhieäm cuûa caùc baïn ñoàng vieän.

Hình nhö Taïo Hoùa thöôøng baét con ngöôøi coù taøi thì laïi hay coù taät. Ngöôøi taøi naêng xuaát saéc nhö OÂng Trent Lott thì laïi deã bò dính vaøo caùi " Vaï mieäng – Misfortune caused by a slip of the tongue " noù caûn bôùt caùi ñaø thaêng tieán cuûa OÂng trong cuoäc ñôøi chính trò, chôù khoâng thì bieát ñaâu OÂng ñaõ chaúng vaøo Toøa Nhaø Traéng töùc White House cuûa nöôùc Myõ maø laøm OÂng soá 1 cuûa Sieâu cöôøng quoác vó ñaïi naøy töø hoài moâ roài chöa bieát chöøng ! Theá môùi hay: caøng ôû chöùc vò cao, quan troïng thì... caùi löôõi laïi caøng phaûi thaän troïng, caân nhaéc tröôùc khi cho noù laøm caùi vieäc ... a loâ! a loâ ! cho baø con thieân haï, caû nöôùc, caû theá giôùi cuøng nghe ! Taïo Hoùa cho con ngöôøi 2 caùi tai ñeå nghe cho nhieàu, nhöng chæ coù 1 caùi mieäng, beân trong coù duy nhaát 1 caùi löôõi laø ñeå cho ngöôøi ñôøi noùi naêng, vaø caû aên nhaäu, linh tinh haàm baø laøng, thì phaûi caån thaän, caân nhaéc, suy xeùt ñeå maø saøi noù ít ít thoâi, chôù khoâng ñöôïc saøi noù thaû giaøn, líp ba ga, voâ toäi vaï maø mang hoïa vaøo thaân hay mang ñuû thöù bònh vaøo ngöôøi ñeå cho... thaân baïi danh lieät. Maáy oâng nhaø baùo Myõ baûo raèng : Sau vuï boïn khuûng boá oaùnh cuù 11 thaùng 9 - 2001 vaøo thaúng nöôùc Myõ laøm ñoå suïp , tan taønh caùi Trung Taâm Thöông Maïi oai huøng nhaát cuûa nöôùc Myõ vaø caû theá giôùi nöõa , töùc laø caùi World Trade Center, vaø laøm tan hoang moät phaàn caùi Ñaïi Baûn Doanh Trung Öông cuûa Quaân Löïc Hoa Kyø (U.S. Central Headquarters) taïi Thuû Ñoâ Hoa Thònh Ñoán, töùc laø Laàu Naêm Goùc, töùc Pentagon, maø OÂng ñöông kim soá 1 cuûa nöôùc Myõ ñöøng co.ù.. thöông daân, soùt nöôùc quaù ñoä, ñeå roài noåi ñieân leân, töùc giaän quaù, maø voäi vaøng noùi huîch toeït ra raèng : 3 caùi nöôùc Iraq, Iran, Baéc Haøn laø 3 nöôùc naèm trong caùi "Truïc aùc quyû – Axis of evils", ñe doïa "maàn thòt" chuùng noù, neáu cöù töø töø, bình tónh, thieân cô baát khaû laäu, vieäc quaân binh cöù aâm thaàm, kín ñaùo maø laøm, thì ñaâu coù cô hoäi ñeå cho caùi anh chaøng North Korea, töùc Baéc Haøn, chæ coù moät nöûa baùn ñaûo Trieàu Tieân, ñoùi raùch kinh nieân, ñaõ moät phen bò Danh Töôùng Mac Arthur Tö Leänh quaân ñoäi Myõ taïi Thaùi Bình Döông, hoài chieán tranh naêm 1950 -1953 , oaùnh cho moät traän taû tôi, raùch nhö caùi meàn, chaïy vaét chaân leân coå, suyùt nöõa thì bò...xoùa soå luoân - neáu khoâng ñöôïc sö phuï Trung Quoác phaùi Thoáng Cheá Baønh Ñöùc Hoaøi ñem moät trieäu "chí nguyeän quaân - volunteer troops" sang cöùu, baây giôø daùm keânh maët leân ñoøi "chôi tay ñoâi" vôùi Sieâu cöôøng quoác Hueâ Kyø, coi anh Nam Haøn töùc South Korea vaø caû Nhaät Baûn nöõa chaúng coù kí loâ naøo heát trôn. Vì noù coù bom nguyeân töû, coù voâ soá phi ñaïn, dö söùc qua caàu ñeå baén tôùi vaøi nôi taïi Myõ Quoác, noù baùn tuøm lum cho baát cöù quoác gia naøo boû tieàn ra mua, baây giôø noù choïc töùc Sieâu cöôøng quoác Hueâ Kyø baèng nhöõng maøn khieâu khích quaùi ñaûn (fantastic provocations) nhö :

- Vöùt vaøo soït raùc caùi thoûa hieäp kyù keát vôùi Hoa Kyø naêm 1994 (hoài Cuï Toång Biu) laø ngöng phaùt trieån vuõ khí nguyeân töû ñeå ñoåi laáy löông thöïc cöùu ñoùi nhaân daân vaø laáy nhieân lieäu ñieàu haønh caùc nhaø maùy phuïc vuï saûn xuaát hoøa bình.

- Coâng khai tuyeân boá tieáp tuïc saûn xuaát vuõ khí nguyeân töû thöù thieät vaø baát cöù loaïi vuõ khí naøo ñeå choáng laïi söï ñe doïa xaâm laêng cuûa Hoa Kyø.

- Thaùo gôõ, vöùt ñi moïi thöù maùy moùc, camera do Hoa Kyø vaø Lieân Hieäp Quoác laép ñaët ñeå kieåm soaùt coi Baéc Haøn coù nghieâm chænh thi haønh Thoûa Öôùc 1994, ngöng saûn xuaát vuõ khí nguyeân töû hay khoâng.

- Truïc xuaát ,hay toáng coå (deport, expel, kick out : thì cuõng röùa) hai nhaân vaät kieåm soaùt, thanh tra cuûa Lieân Hieäp Quoác, moät OÂng , moät Baø, ra khoûi Baéc Haøn ngay töùc thì, khoâng coù kieåm soaùt, thanh tra gì caû caùi chuyeän saûn xuaát vuõ khí nguyeân töû cuûa ngöôøi ta. Ñi choã khaùc maø chôi !

- Hoãn haøo nhaát laø : " noù " daùm baûo : Sieâu cöôøng quoác Hoa Ky ømaø khoâng kyù hieäp öôùc cam keát khoâng xaâm laêng noù thì seõ coù chieán tranh treân baùn ñaûo Trieàu Tieân ñoù nghe ! AÙ aø ! Noù ñem vuõ khí nguyeân töû, phi ñaïn taàm xa baén tôùi Hoa Kyø, ñaïo quaân chính quy ñoâng hôn 1 trieäu, khoâng keå quaân chuû löïc ñòa phöông vaø daân quaân, du kích, ñem sö phuï cuûa noù cuõng laø loaïi Sieâu Cöôøng Quoác (nhaát laø veà caùi maøn ñaùnh nhau): Coäng Hoøa Nhaân Daân Trung Hoa Quoác-People’s Republic of China , Hoäi Vieân Thöôøng Tröïc Hoäi Ñoàng Baûo An Lieân Hieäp Quoác coù quyeàn phuû quyeát (Security Council of the United Nations’Permanent Member having the right of veto) ra doïa Ñeä Nhaát Sieâu Cöôøng Quoác Hueâ Kyø vaø 37 ngaøn quaân Myõ ñang traán ñoùng taïi phía Nam vuøng phi quaân söï.

- Môùi ñaây caùc haõng thoâng taán loan tin: "noù" coøn daùm tuyeân boá : neáu môû cuoäc chieán tranh nguyeân töû vôùi Baéc Haøn thì Myõ khoâng theå naøo traùnh khoûi bò tieâu dieät ! Thieät laø heát nöôùc noùi roài ! "Noù" coi Ñaïi Sieâu Cöôøng Quoác Hueâ Kyø cuõng chæ ... seâm seâm, maém soát (tieáng Myõ, tieáng Taây ñaáy : same same, meâme chose), baèng ñaàu, baèng ñuoâi vôùi " noù " khoâng hôn, khoâng keùm. Hoãn thieät !

Ngöôøi ta baûo: giaù OÂng ñöông kim soá 1 Hueâ kyø ñöøng noùi ra nhö vaäy, cöù töø töø, eâm aùi, thuûng thaúng " maàn thòt " töøng teân moät khi caàn vaø ñuû ñieàu kieän, coù phaûi laø hay khoâng ! Ñem chuyeän quaân binh, quoác gia, theá giôùi ñaïi söï noùi tuøm lum ra tröôùc nhö vaäy, huø doïa nhau, caùi lôïi ñaâu coù to baèng caùi haïi. Oaùnh moät mình laõo Saddam Hussein ñöôïc quyù ngaøi phe ta coi laø yeáu xìu , heát xí quaùch roài maø coøn phaûi lo toan, tính toaùn, vaän ñoäng trong ngoaøi, chuyeån vaän Haûi, Luïc , Khoâng Quaân, tieáp vaän quaân trang, quaân duïng, ñoå tieàn ra mua naøy, chuoäc noï ñuû thöù treân ñôøi bao nhieâu thaùng trôøi, roài oaùnh, cöù töôûng ngon laønh nhö xôi 1 caùi hamburger 99 cents aáy thoâi, theá maø khi ñuïng doâ môùi tænh ngöôøi ra... Roài laïi coøn phaûi lo caùi maøn " haäu Saddam Hussein " sao cho yeân aám, khoâng coù tan hoang, hoãn loaïn, lan boø ra choã khaùc, haän thuø dai daúng, oaùnh nhau daám dôù daøi daøi, ñeán oám caû ngöôøi chöa xong, nay laïi ... cuøng luùc chôi luoân maët traän Baéc Haøn coù trong tay caû trieäu quaân chính quy trang bò toái taân, tinh thaàn cuoàng tín, ñaùnh muoân naêm, ñaùnh ñeán teân lính cuoái cuøng, vôùi haøng trieäu quaân chuû löïc ñòa phöông vôùi daân quaân, du kích saün saøng thí maïng cuøi, chaáp nhaän tieâu tuøng caû trieäu...nhaân khaåu, ñôõ toán khoai, toán cuû mì, ñeå baûo veä Toå Quoác vôùi vuõ khí nguyeân töû, vi truøng, hoùa hoïc, phi ñaïn tuøm lum thì noùi cho vui vaäy thoâi, chôù ñaùnh thieät thì khoâng phaûi deã ñaâu aø !

Caùi löôõi con ngöôøi ta laø ... thuû phaïm bò baét quaû tang, taïi traän ( caught in the act ) trong moïi vuï noùi naêng laàm lôõ, aåu taû, gaây neân laém chuyeän loâi thoâi, raéc roái, chôù coù ai ñi baét boä naõo, tim gan, phoåi pheøo cuûa ngöôøi noùi ra ñieàu tai haïi ñoù ñaâu ! Chaúng vaäy maø chuyeän coå Vieät Nam coù keå raèng : Ngaøy xöûa ngaøy xöa, coù moät OÂng nhaø giaàu noï - baây giôø keâu laø Millionaire vôùi Billionaire chi ñoù - moät hoâm goïi teân ñaày tôù ( servant ) tôùi maø phaùn raèng : nhaø ngöôi ra chuoàng heo, baét moät con ñem laøm thòt, roài coi coù caùi gì ngon nhaát thì caét ñem vaøo ñaây cho ta ! Anh ñaày tôù, thi haønh leänh cuûa chuû. Laøm heo xong, anh ta caét caùi löôõi heo ñeå vaøo caùi ñóa ñaøng hoaøng roài ñem vaøo cho chuû. OÂng Chuû khen : Toát laém ! Very good ! Treøs bon ! Ta thöôûng cho mi ít tieàn saøi chôi . Vaøi hoâm sau, OÂng chuû laïi cho goïi anh chaøng ñaày tôù böõa tröôùc vaø baûo : Böõa nay, mi ra chuoàng heo baét moät con heo khaùc, ñem laøm thòt roài coi caùi gì aên dôû nhaát, teä nhaát thì caét ñem vaøo ñaây cho ta ! Laùt sau, anh chaøng ñaày tôù laïi beâ caùi ñóa ñöïng caùi löôõi heo, y chang böõa tröôùc, ñöa leân cho OÂng chuû. OÂng chuû lôùn tieáng quaùt : taïi sao böõa tröôùc ta baûo ñem cho ta caùi gì aên ngon nhaát, böõa nay ta baûo ñem caùi gì aên dôû nhaát, teä nhaát, caû 2 laàn, nhaø ngöôi ñeàu mang cho ta caùi löôõi heo gioáng nhau y chang laø laøm sao ? Boä giôõn maët haû ! Ngöôøi ñaày tôù bình tónh, leã pheùp, chaäm raõi thöa vôùi OÂng chuû : Thöa OÂng : ngon hay dôû cuõng laø caùi löôõi maø thoâi, ngöôøi ta noùi hay, noùi dôû, noùi toát, noùi xaáu, nònh bôï heát côõ thôï moäc, cheâ bai xaáu xa taän maïng, coù khi laøm neân Khanh, Töôùng, Coâng, Haàu, coù khi tan nhaø, maát nöôùc vv... cuõng chæ vì moät caùi löôõi maø thoâi ! Xin OÂng chuû xeùt cho, con khoâng daùm laøm ñieàu phaïm thöôïng hay doái traù chi caû . OÂng chuû ngaãm nghó giaây laùt roài gaät guø caùi ñaàu : thaèng naøy tuy laø keû thaáp heøn maø noùi naêng coi boä thoâng minh, khoân kheùo, nghe ñöôïc, phaûi laém ! Thoâi ñem caùi löôõi heo ñi, vaø ñaây ta thöôûng cho 1 quan tieàn saøi chôi, nhaäu nheït meät nghæ... Ñaáy! Caùi löôõi cuûa con ngöôøi ta noù nhö theá ñaáy !

Caùi löôõi maø ñöôïc ñieàu khieån, chæ huy, laõnh ñaïo bôûi moät caùi ñaàu, moät con tim chaân thaønh, thoâng minh, toát ñeïp thì laém khi caùi löôõi giuùp cho con ngöôøi laøm chuû caùi löôõi ñoù laøm neân ñaïi söï, xaây döïng neân ñeá nghieäp ( Emperorship ) ñaâu coù thieáu gì trong lòch söû nhaân loaïi. Chæ rieâng caâu chuyeän coå Trung Hoa ngaøy xöûa ngaøy xöa nhö theá naøy thì ñuû bieát : AÙn Töû saép ñi Söù sang nöôùc Sôû, töùc laø ñi sang nöôùc khaùc vôùi tö caùch laø..." King’s Envoy ñoù !" Vua nöôùc Sôû nghe tin, noùi vôùi caùc quan thaân tín raèng : AÙn Töû laø moät tay aên noùi raát gioûi cuûa nöôùc Teà, nay saép sang ñaây, ta muoán laøm nhuïc haén, daäy cho haén moät baøi hoïc thieät cay ñaéng, caùc quan coù caùch gì khoâng ? - Moät vò quan taâu vôùi nhaø Vua raèng (laïi cho caùi löôõi laøm coâng taùc nònh bôï ñoù) : Ñôïi khi AÙn Töû sang ñaây, haï thaàn xin baét troùi moät ngöôøi, daãn ñeán trình Beä Haï. - Nhaø Vua hoûi : Ñeå laøm chi ? – Vò quan noùi tieáp : Ñeå giaû laøm ngöôøi nöôùc Teà sang soáng ôû nöôùc Sôû, nay phaïm toäi troäm caép vaø bò baét. Khi AÙn Töû tôùi nôi , vaøo trình... baây giôø keâu baèng " UÛy nhieäm thö - Letter of procuration " leân Vua nöôùc Sôû. Laùt sau, Vua nöôùc Sôû cho baày tieäc theát ñaõi linh ñình, noàng haäu. Ñang khi nhaø Vua ngaø ngaø, say men röôïu...Whisky, Voka, ba xí ñeá... thì coù 2 teân lính ñieäu 1 teân bò troùi hai tay quaët laïi phía sau löng ( hoài ñoù chöa coù coøng soá 8 cuûa daân phuù-lít nhö baây giôø ) vaøo trình . Nhaø Vua môùi hoûi : Teân kia phaïm toäi gì maø bò troùi nhö theá ? Ngöôøi lính thöa : Muoân taâu Beä Haï, teân naøy laø ngöôøi nöôùc Teà, phaïm toäi troäm caép. Luùc aáy, nhaø Vua quay sang nhìn AÙn Töû vaø hoûi raèng : Ngöôøi nöôùc Teà hay aên troäm, aên caép laém nhæ ! AÙn Töû ñöùng daäy thöa raèng : Haï thaàn nghe noùi caây quít ( Tangerine tree ) moïc ôû ñaát Hoaøi Nam laø quít ngoït, nhöng ñem sang troàng ôû ñaát Hoaøi Baéc thì laïi hoùa ra quít chua. Caønh laù vaø caû traùi nöõa troâng vaãn gioáng nhau, nhöng aên traùi thì chua deã sôï. Sôû dó quít ngoït hoùa quít chua laø do thuûy thoå, ñaát ñai, khí haäu khaùc nhau. Ngöôøi daân sinh tröôûng, soáng ôû nöôùc Teà thì khoâng coù taät troäm caép. Khi sang soáng ôû nöôùc Sôû, coù leõ vì ñaát ñai, thuûy thoå, khí haäu, neáp soáng khaùc ñi neân sinh ra troäm caép nhö vaäy chaêng ? Vua nöôùc Sôû bieát laø mình gaëp tay... cao thuû, mieäng löôõi, noùi naêng soá daùch maát roài neân ñaønh cöôøi maø phaùn : Ta thöïc taâm chæ muoán noùi ñuøa vaø thöû taøi aên noùi cuûa nhaø ngöôi maø thoâi, töôûng laøm cho nhaø ngöôi xaáu hoå. Ñaâu coù ngôø laø: chæ vì noùi ñuøa, giôõn chôi maø chính ta laïi bò nhuïc ." Theá môùi hay ôû ñôøi :

- Caøng ôû ñòa vò cao sang, quyeàn quyù thì laïi caøng khoâng neân ñeå cho caùi löôõi noùi chôi ñeå ñuøa giôõn.

- Caøng ôû chöùc vò coù quyeàn löïc, naém vaän maïng quoác gia, xaõ hoäi trong tay thì moãi lôøi noùi ra laïi caøng phaûi caån troïng, khoâng ñöôïc gaëp ñaâu, noùi ñoù, Khi hoái haän thì söï vieäc ñaõ roài, gaây nhieàu haäu quaû tai haïi cho nhieàu ngöôøi, coù khi cho caû daân toäc, ñaát nöôùc.

- Caùc nhaø chính trò (Politicians) caøng naëng caân naëng kí bao nhieâu thì tröôùc khi noùi naêng tröôùc coâng chuùng, nghóa laø a loâ ! a loâ ! cho caû nöôùc, caû theá giôùi cuøng nghe, phaûi voâ cuøng thaän troïng, ñaén ño, suy nghó caån thaän, neáu caàn thì cöù... vieát ra giaáy, hoïc thuoäc loøng töø tröôùc cho chaéc aên, keûo khoâng moät khi ñaõ noùi lôõ lôøi, aåu taû, baäy baï maát roài, thôøi ñaïi vaên minh taân tieán ngaøy nay, noù truyeàn ñi khaép nôi mau ...caùi reït ! Keùo noù trôû lui khoâng noåi. Laém khi... Sorry ! I’m sorry ! I’m very sorry ! I’m extremely very sorry ! cuõng khoâng aên thua chi nöõa. Thieân haï coù tha cho moät phen ñeå laáy ôn, laáy phöôùc thì cuoäc ñôøi... chính chò, chính em cuõng ñaõ coù daáu veát maát roài, laøm sao taåy xoùa ñi ñöôïc, vaø con ñöôøng, söï nghieäp töông lai tröôùc maët, ñaùng leõ saùng choang nhö ... boùng ñeøn ñieän 1 ngaøn watts cuõng khoâng soi saùng noåi con ñöôøng... voøng vo Tam Quoác, ñeå daãn ñöa ngöôøi ... coù caùi löôõi baát trò, caùi löôõi thuoäc loaïi voâ phöông kieåm soaùt- daân AÊng-leâ vaø daân Hueâ Kyø keâu baèng " uncontrollable "- ñeán choã vinh quang toät ñænh moät caùch eâm aùi, thong dong, ñaùng kính phuïc ñöôïc nuõa .

Vaäy thì caâu chuyeän töø chöùc Khoái Ña Soá Coäng Hoøa, Ñaûng chieám ña soá taïi Thöôïng Vieän Hoa Kyø cuûa Thöôïng Nghò Só Trent Lott ôû treân quaû laø moät baøi hoïc ñaùng giaù cho taát caû moïi ngöôøi, nhaát laø nhöõng vò quyeàn cao, chöùc troïng trong xaõ hoäi cuûa chuùng ta ngaøy nay vaäy.