Maø maáy OÂng Baø giaø Myõ cuõng noùi "When you are in Rome, do as the Romans do" chôù coù phaûi khoâng ñaâu !

Vaäy maø hoài gaàn ñaây, baùo chí ôû Myõ ñaêng tin tuøm lum: Coâng Nöông Bunia al – Saud, 41 tuoåi, caùi côõ tuoåi dö thöaø khoân ngoan ñeå hieåu bieát söï soáng ôû ñôøi, con gaùi cuûa Quoác Vöông xöù Saudi Arabia, ñang hoïc Anh Ngöõ taïi Tröôøng Ñaïi Hoïc Central Florida, Hoa Kyø, ñaõ bò caûnh saùt baét vaø ñöa ra Toøa veà toäi ñaùnh ñaäp, xoâ ngöôøi phuï nöõ haàu caän 36 tuoåi, teù xuoáng caàu thang. Baø con haøng xoùm bieát chuyeän lieàn keâu ñieän thoaïi caáp cöùu 911, sau khi thieáu phuï Ismiyati, töø trong caên hoä ôû chung vôùi Coâng Nöông al-Saud, chaïy ra, la khoùc thaûm thieát.

Ngöôøi nöõ tì (female servant) naøy khai vôùi caûnh saùt raèng: Coâ ta bi Chuû ñaùnh ñaäp, doäng ñaàu vaøo töôøng, bò xoâ teù xuoáng caàu thang, bò traëc xöông chaân khoâng ñi ñöôïc. Caûnh saùt cho Coâng Nöông bieát laø naøng ñaõ phaïm toäi tieåu hình, khoâng ñöôïc taïi ngoaïi vaø coù theå bò keát aùn tôùi möùc toái ña laø 15 naêm tuø... Toøa Ñaïi Söù Saudi Arabia thì noùi : Coâng Nöông al-Saud ñöôïc höôûng quyeàn "Ñaëc mieãn ngoaïi giao – Diplomatic immunity" neân khoâng theå bò truy toá theo Luaät Phaùp Hoa Kyø trong tröôøng hôïp naøy. Sôû Di Truù Hoa Kyø laïi noùi raèng : Coâng Nöông khoâng tuaân giöõ thuû tuïc thoâng baùo söï di chuyeån neân khoâng ñöôïc höôûng quyeàn ñaëc mieãn ñoù.

Caâu chuyeän veà sau theá naøo laø do quyeát ñònh cuøa Toøa AÙn, caùc cô quan lieân heä coù thaåm quyeàn. ÔÛ ñaây chuùng ta chæ xeùt söï vieäc theo caùi nhìn thoâng thöôøng cuûa nhöõng ngöôøi daân bình thöôøng ñang soáng hôïp phaùp treân laõnh thoå Hoa Kyø.

* Vi phaïm toäi hình suï treân laõnh thoå Hoa Kyø, taát nhieân phaûi bò chi phoái bôûi Luaät Phaùp Hoa Kyø vì Hoa Kyø laø moät quoác gia coù chuû quyeàn khoâng ai choái caõi ñöôïc.

* Ngöôøi nöõ tì cuõng laø con ngöôøi, Chuû khoâng coù quyeàn ñoái xöû taøn nhaãn, aùc ñoäc nhö ñoái vôùi suùc vaät nhö theá. Maø ôû Hoa Kyø naøy, suùc vaät cuõng coù giaù trò cuûa noù trong ñôøi soáng xaõ hoäi, ñöôïc con ngöôøi, ñöôïc Chuû ñoái xöû raát töû teá, nhaân ñaïo, khieán cho laém ngöôøi coøn phaûi "ghen tò" vôùi caùch ñoái xöû ñoù.
 

* Coâng Nöông al- Saud khoâng coù quyeàn laäp laïi cheá ñoä noâ leä ñaõ hoaøn toaøn bò tieâu dieät töø laâu treân ñaát nöôùc Hoa Kyø naøy.
 

* Hoài coøn nhoû, ôû baäc Tieåu Hoïc taïi Vieät Nam, theá heä chuùng toâi hoïc caùc moân ñeàu baèng Phaùp ngöõ, nhöng cuõng coù giôø daønh cho moân hoïc vöøa laø Vieät Ngöõ (Vietnamese Language) maø cuõng laø Vieät Vaên (Vietnamese Literature), chuùng toâi coù dòp ñöôïc hoïc moät baøi trong saøch Giaùo Khoa (Class Book) vôùi maåu chuyeän nhö sau : Buoåi saùng, moät vò Quan cao caáp (High- ranking Mandarin) noï, muõ aùo chænh teà ñeå chuaån bò ñaêng ñöôøng laøm vieäc thì coâ nöõ tì (cuõng nöõ tì) mang leân cho vò Quan moät toâ chaùo noùng, ñaët treân moät chieác ñóa söù, ñeå vò Quan naøy duøng ñieåm taâm. Chaúng bieát loùng ngoùng laøm sao maø coâ nöø tì laøm ñoå heát caû toâ chaùo leân chieác aùo quyù cuûa vò Quan. Coâ sôï quaù, voäi laáy tay veùt cho chaùo rôi vaøo trong caùi ñóa keûo chaùo noùng laøm hö chieác aùo cuûa vò Quan. Maø aùo cuûa caùc Quan cao caáp ngaøy xöa ñaâu coù ñôn giaûn, may baèng vaûi gaám ñaëc bieät, theâu raát nhieàu thöù treân ñoù. Coâ nöõ tì sôï haõi, hoaûng hoát, chæ sôï bò vò Quan ñoù noåi giaän roài tröøng phaït naëng neà. Coâ caøng theâm luùng tuùng, nhöng vò Quan naøy khoâng nhö Coâng Nöông al-Saud, khoâng la heùt, ñaùnh ñaäp, xoâ ñaåy chi caû maø OÂng chæ dòu daøng noùi vôùi coâ gaùi haàu caän " Chaùo noùng nhö vaäy maø con laáy tay veùt chaùo, tay con coù bò boûng, bò ñau khoâng ? Thoâi, con ñöøng lo, ta seõ thay aùo khaùc, khoâng sao caû . Toäi nghieäp con ! Con ñaâu coù muoán nhö vaäy. "

Ñoù! Cuõng laø thaùi ñoä ñoái xöû cuûa ngöôøi treân ñoái vôùi keû döôùi, töøng haàu haï, phuïc dòch mình trong cuoäc soáng haøng ngaøy, nhöng haønh ñoäng ñoái xöû cuûa Coâng Nöông al-Saud vaø vò Quan noùi treân laø hai thaùi ñoä, hình aûnh khaùc nhau : moät beân thì hung baïo, taøn nhaãn ñoái vôùi keû haàu caän, thaät ñaùng sôï, ñaùng gheùt. Coøn moät beân thì thaät laø khoan dung, ñoä löôïng ñoái vôùi ngöôøi haàu caän cuûa mình, moät thaùi ñoä cao thöôïng, thaät ñaùng kính troïng.

Theá môùi hay: ôû ñôøi deã coù maáy ngöôøi bieát vaø laøm ñöôïc nhöõng haønh ñoäng xuaát phaùt töø loøng yeâu thöông, tha thöù, nhaát laø yeâu thöông, tha thöù ñoái vôùi nhöõng ngöôøi ngheøo khoå, coâ theá, yeáu keùm trong xaõ hoäi, laøm ñieàu loãi khoâng vì coá taâm, coá yù.

Mong raèng trong xaõ hoäi, trong ñôøi soáng haøng ngaøy cuûa chuùng ta, ngaøy caøng coù nhieàu theâm nhöõng ngöôøi nhö vò Quan nhaân töø, khoan dung, ñoä löôïng ñaõ noùi ôû treân, ñoàng thôøi cuõng mong xaõ hoäi ngaøy caøng giaûm bôùt ñi nhöõng keû nhö vò Coâng Nöông " Laù Ngoïc Caønh Vaøng " nhöng hung aùc, taøn nhaãn , voâ nhaân ñaïo, töø Hoaøng Toäc xöù Saudi Arabia tôùi soáng taïi ñaát nöôùc Hoa Kyø nhöng laïi chaúng bieát tí gì veà neáp soáng cuõng nhö Luaät Phaùp cuûa ñaát nöôùc huøng cöôøng nhaát hoaøn vuõ ngaøy nay.