1 - Laï Luøng Quaù Trôøi !
Phan Ñöùc Minh
Böôùc chaân xuoáng phi caûng quoác teá Los Angeles, toâi ñaõ thaáy ngay nöôùc Myõ laø moät ñaát nöôùc vó ñaïi voâ cuøng Sau ñoù leân phi cô noäi ñòa, chuùng toâi veà phi tröôøng cuaû thaønh phoá San Diego. Cuõng vaãn moät quang caûnh loäng laãy, vó ñaïi cuaû moät ñaát nöôùc laï luøng. ÔÛ ñaâu cuõng thaáy hoa laù, caây coû xanh töôi, keå caû luùc xe chaïy treân xa loä. Treân nuùi, treân ñoài, söùc maïnh cô giôùi vaø khaû naêng con nguôøi cuõng xaây döïng ñöôïc nhaø cöaû, haõng xöôûng. ÔÛ nhöõng quoác gia khaùc thì ñoài nuùi theá naøy, chaéc laø chi coù boû hoang, cho… khæ noù ôû. Hay gioûi laém thì cuõng ñeán troàng ba cuû saén, cuû khoai, aên caàm hôi cho ñôõ ñoùi.

Coâ hoïc troø Trung Hoïc cuõ ngaøy xöa laùi xe ban ñeâm, ñöa chuùng toâi qua nhöõng khu phoá, nhöõng con ñöôøng môùi roäng lôùn, ñeïp ñeõ laøm sao. Söùc tieâu thuï ñieän naêng cuaû nöôùc Myõ cuõng vó ñaïi luoân, thaät gheâ gôùm, kinh khuûng. ÔÛ queâ nhaø ( töø daây xin cöù hieåu laø queâ nhaø döôùi trieàu ñaïi cuaû caùc quan noùn coái ) ngöôøi ta cuùp ñieän ban ñeâm lieân tu baát taän, nhaø ngoùi cuõng nhö nhaø tranh, khoâng saùng choang, röïc rôõ nhö caùi nöôùc " tö baûn ñeá quoác söøng soû naøy ". Sorry ! Bò taåy naõo treân nuùi hôn 12 naêm, nhoài nheùt voâ ñaàu laâu quaù, quen mieäng, toâi hay noùi theo ngoân töø cuaû caùc caùn boä noùn coái deùp raâu nhaø ta. Xin… ñaïi xaù ! ñaïi xaù ! 

Veà gia ñình ngöôøi baïn ñeå nghæ ngôi, chuyeän troø, aên uoáng vaø nguû caùi ñeâm ñaàu tieân treân ñaát Myõ, caùi gì toâi cuõng thaáy vó ñaïi vaø laï luøng heát trôn. Thaät vaäy, hôn 12 naêm leân nuùi, theo sö phuï hoïc ñuû thaäp baùt ban voõ ngheä " Lao Ñoäng laø Vinh Quang " , ñoùi thaáy oâng coá noäi, aên töø rau röøng, caø daïi, laù saén, coû non, con coùc, con nhaùi, con raén, con thaèn laèn … chæ tröø coù… con dao vaø con buø loong laø ñaønh chòu cheát, khoâng aên ñöôïc. 

Thoaït troâng thaáy böaõ côm toái ñaàu tieân treân ñaát Myõ ñöôïc baày ra treân baøn vôùi ñaày ñuû moïi thöù… hoa laù caønh , toâi ñaõ nhaän ra ngay caùi tính caùch vó ñaïi cuaû böaõ aên. Hoài coøn ôû treân nuùi, lao ñoäng ban ngaøy khoâng ñuû, tranh thuû maàn ban ñeâm. Khi baïn beø keùo nhau veà gaàn heát, ngöôøi ít, coâng vieäc nhieàu, ngöôøi ta baét tranh thuû laøm theâm ngaøy nghæ, saùng, tröa, chieàu toâùi, khoâng keå trôøi ñaát chi caû, ñoùi ôi laø ñoùi ! Vôï con nhòn aên, goàng mình bôùi xaùch, ñi thaêm nuoâi, tieáp teá cuõng chæ coù theå " cöùu nguy daân toäc " ñôõ ñoùi ñöôïc chuùt chuùt, Myõ keâu baèng " a little bit " maø thoâi, nhö nöôùc ly ñem ñoå xuoáng bieån vaäy. Chaúng thaám thiaù vaøo ñaâu, nhöng cuõng laâu cheát hôn maáy thaèng baïn moà coâi,vôï boû, hoaëc laø nhöõng thaèng baïn tuø, luùc coøn muõ maõng caân ñai thì coù tôùi hai ba vôï, nhöng luùc ñi tuø thì vôï naøy leã pheùp nhöôøng quyeàn thaêm nuoâi oâng choàng chung cho vôï noï, vôï kia. Ruùt cuoäc anh choàng ña vôï ñoùi nhaên raêng roài ñi luoân moät leøo ra chaân nuùi maø naèm, laøm baïn, laøm ñoàng chí vôùi deá vôùi giun. OÂng baø mình noùi " Tham thì thaâm - Baét caù hai tay " thì haäu quaû cuaû noù laø nhö theá ñaáùy! Maáy oâng baø giaø traàu cuaû Myõ cuõng bieåu " All covet, all lose - Grasp all, lose all ", chôù boä khoâng ñaâu. ÔÛ treân nuùi, luùc ñoùi aáy maø vôù ñöôïc böaõ aên nhö theá naøy thì duø coù… aên xong roài ñem baén boû cuõng OÂ Keâ laø caùi chaéc ! Coøn hôn laø soáng, lao ñoäng muùt muaø, ñoùi trô xöông maø chaúng bieát bao giôø veà ñöôïc caû.

Maáy hoâm sau, Coâ hoïc troø cuõ chôû gia ñình toâi ñi lo ba caùi thuû tuïc giaáy tôø naøy noï cuaû daân tò naïn chaân öôùt, chaân raùo môùi tôùi ñònh cö taïi ñaát nöôùc Hoa Kyø. Ñöôøng xaù, nhaø cöaû, xe coä… caùi gì cuõng vó ñaïïi heát. Choã naøo cuõng laø nuùi vôùi ñoài.Vaäy maø tö baûn ñeá quoác noù bieán thaønh ñöôøng xaù, caàu ngang caàu doïc ñeå coù loái cho xe… meï, xe con, xe oâng, xe baø coù ñöôøng maø chaïy vì xe nhieàu deã sôï, ôùn da gaø. Coù ñieàu laø xe chaïy coù haøng, coù loái, traät töï nhòp nhaøng chôù khoâng coù caùi caûnh xe meï, xe con, xe gaén maùy, xe ñaïp, xích loâ, xe caûi tieán, xe boø… chaïy loaïn caøo caøo theo caùi kieåu… ñoaøn keát, hoaø hôïp daân toäc, maïnh ai naáy laùch nhö ôû beân nhaø. Hay ñaây chæ laø laø caùi kieåu " vó ñaïi giaû taïo cuaû boïn ñeá quoác tö baûn " nhö lôøi maáy oâng caùn boä noùn coái trình ñoä vaên hoaù lôùp 3 Tieåu Hoïc, noùi ngoïng deã sôï, nhöng laïi chuyeân ba hoa chích choeø, giaûng daäy chuùng toâi veà Hoïc Thuyeát Marx - Lenine, Tö Töôûng Mao Traïch Ñoâng vôùi Hoà Chuû Tòch, veà giai caáp ñaáu tranh, caùch maïng voâ saûn baùch chieán baùch thaéng vaø chuû nghiaû Tö Baûn Ñeá Quoác seõ bò baùnh xe lòch söû nhaân loaïi nghieán naùt nhö töông Taàu vv… Nhöõng caùi nhaø laàu cao ngaát, chung quanh toaøn laø kính, nhöõng caên phoøng laøm vieäc cuaû boïn ñeá quoác tö baûn noù môùi vó ñaïi laøm sao, maùt röôïi, roäng meânh moâng... Trôøi ñaát quyû thaàn ôi ! Caùi caàu tieâu cuaû Myõ noù môùi thaät laø laï luøng, vó ñaïi tuyeät vôøi! Thôm phöùc, nöôùc noùng, nöôùc laïnh, saø boâng, giaáy traéng nhö boâng, ñuû thöù treân ñôøi. Coù leõ ai ñoù hoûi toâi " Ñeán Myõ OÂng thích nhaát caùi gì ? – Toâi daùm traû lôøi ( khoâng hoái haän ) laø : Thích nhaát caùi caàu tieâu ! Toâi coù quyeàn saøi noù thaû daøn, thoaûi maùi, maø khoâng phaûi traû tieàn 200 ñoàng neáu laø… ñi tieåu, coøn … ñi ñaïi thì phaûi traû 400 ñoâ Hoà nhö caùi hoài gia ñình chuùng toâi tôùi Sôû Ngoaïi Vuï ôû Saøi Goøn. AØ queân, Sorry ! ôû thaønh phoá Hoà Chí Minh, caùi teân daøi loøng thoøng, nghe ôùn...thaáy meï, ñeå ñöôïc phoûng vaán vaø laøm thuû tuïc linh tinh tröôùc khi ñi ñònh cö taïi Hueâ Kyø. Baây giôø laø naêm 2003, ai veà Vieät Nam thaêm laïi queâ höông yeâu daáu ngaøy naøo, thì vaãn coøn thaáy caùc quan noùn coái chôi caùi troø thaâu tieàn theo nhieàu kieåu caùch khaùc nhau taïi caùc " Caàu tieâu coâng coäng " , nhaát laø ôû caùc ñòa ñieåm du lòch. Coù vaên minh hôn xöa moät tí laø, ngöôøi ta treo caùi thuøng baèng Plastic trong suoát, troâng thaáy tieàn cuûa thieân haï " töï ñoäng, töï giaùc " boû voâ ñoù sau khi vaøo beân trong laøm caùi vieäc " tieåu söï " hay " ñaïi söï " chi ñoù . ÔÛ Myõ, choã naøo coù ngöôøi lui tôùi, duø laø coâng vieân, baõi bieån, nôi ñeøo heo huùt gioù, khæ ho coø gaùy, laø y chang phaûi coù nhöõng caùi thuøng ñöïng raùc trong loùt bao ni loâng ñaøng hoaøng, chôù khoâng nhö ôû xaõ hoäi öu vieät beân nhaø, ngöôøi ta quaêng ra ñöôøng, nôi coâng coäng duû thöù treân ñôøi, keå caû raùc reán, chuoät cheát vaø xin loãi … caû baêng veä sinh ñaõ saøi cuaû phuï nöõ. Cô quan nhaø nöôùc haïn cheá : moãi gia ñình moät thuøng raùc nhoû nhö caùi thuøng gaùnh nöôùc. Nhieàu hôn, ñoå ñi ñaâu thì ñoå. Theá laø nhaân daân nhaø ta tìm caùch ñoå… baäy baï, lung tung, quaêng ra ñöôøng, toáng xuoáng loã coáng vv… Coâng an coù baét ñöôïc thì nhaân daân, laøm chuû ñaát nöôùc, chæ vieäc cöôøi tình vaø duùi nheï cho ñoàng chí coâng an nhaân daân tí tieàn caø pheâ caø phaùo laø ñoàng chí vui veû, thoâng caûm vôùi nhaân daân ngay vì … Ñaûng laõnh ñaïo, Nhaø Nöôùc quaûn lyù nhöng nhaân daân laøm chuû cô maø. Maáy anh ñeá quoác tö baûn thì nghe Ñaûng noùi ñoù laø caùi " System of Party's Leadership, State Management, People's Mastery". Daân laøm chuû, daân naøo maø chaû söôùng ! Coù ñieàu : laøm chuû thì daân phaûi chòu khoù thaét löng buoäc buïng, lao ñoäng saûn xuaát cheát thoâi, ñoùng ñuû moïi thöù thueá, keå caû nhöõng thöù thueá chöa ai thaáy treân coõi ñôøi naøy. Coøn nhöõng thöù nhu caàu khaùc kieåu tö baûn nhö töï do toân giaùo, töï do caù nhaân, töï do linh tinh haàm baø laøng, daân chuû, luaät phaùp, bình ñaúng, coâng baèng, naøy noï thì ñaõ coù Ñaûng lo, Nhaø Nöôùc quaûn lyù hoä roài, khoûi saøi laøm chi cho meät nhaân daân ra. 

Chaúng buø vôùi tö baûn ñeá quoác, con nít chuùng noù cuõng ñaõ coù töï do dö saøi, phuû pheâ, cheát boû. Boá meï maø loaïng quaïng … xaâm phaïm voâ caùi tïöï do caù nhaân rieâng tö ( personal privacy ) cuaû chuùng noù, laø coù chaàu… meät xæu . Neáu Boá Meï ñoäc taøi, thieáu daân chuû trong vieäc daäy doã, giaùo duïc chuùng noù cho neân ngöôøi roài laøm maát töï do cuaû chuùng noù laø… Boá Meï oám ñoøn , chuùng noù chæ caàn nhaác phoân, keâu nai oaên oaên laø phuù-lít ñeán ngay vaø Boá Meï… seõ khoán khoå, khoán naïn veà caùi toäi" Child abuse ". Theá maø khi chuùng noù… ñi aên cöôùp, hieáp daâm, gieát ngöôøi vv… thì ngöôøi ta cöù… ñeø Boá Meï ra maø phaït tuø, phaït tieàn môùi thieät laø laï luøng. ÔÛ Tröôøng, Thaày Coâ maø ñuïng chaïm ñeán caùi töï do caù nhaân to böï cuaû chuùng noù laø Boá meï chuùng noù khoâng thöa kieän cho ñöø ñieác thì chính chuùng noù cuõng veà nhaø … kieám cho ra khaåu suùng, laän vaøo löng, mang ñeán tröôøng baén cho Thaày Coâ… taù hoaû tam tinh, kinh hoàn taùng ñôûm, khoâng cheát cuõng ôùn suoát ñôøi. Thaày Coâ lo maø daäy cho chuùng noù bieát ba caùi muïc …khi Boá Meï chôi maøn " Child abuse " thì chuùng noù phaûi ñoái phoù vôùi OÂng Baû ra sao ? Cöù keâu côùm tôùi, loâi OÂng Baø aáy ra Toaø, nhoát ñaàu vaøo nhaø ñaù laø seõ bieát… leã ñoä vôùi con nít ngay caùi moät ! Thaày Coâ lo maø daäy cho chuùng noù bieát Sex xieác laø caùi gioáng gì ? Hình thuø noù ra sao ? Traùnh beänh vôùi ngöaø thai thì maàn raêng ? Ñöøng coù thí maïng… laøm lieàu ! Nguy hieåm, ñaïi nguy hieåm! Beänh AIDS, coù baàu, phaù thai… meät laém! Chuùng noù lôn lôùn moät tí, thuoäc loaïi " High school students " thì Thaày Coâ lo maø daäy cho chuùng noù bieát …How to get a job! How to make money !How to enjoy caùi naøy, caùi noï!ï Ñöøng coù daïi doät maø baét chuùng noù phaûi hoïc ba caùi thöù… How to live ! How to become a good citizen ! Chuùng noù coù hoïc hay khoâng, hoïc ôû ñaâu, ôû Ti Vi, maøn aûnh cinema, baêng Video vaøi ba chöõ X vv… laø quyeàn cuaû chuùng noù. OÂng chính phuû, oâng Quoác Hoäi maø coøn ngaùn, khoâng daùm baét chuùng noù phaûi hoïc ba caùi thöù ñoù, chôù caùc Thaày, caùc Coâ laø caùi thöù gì maø daùm baét chuùng noù phaûi hoïc! Laï thieät ! 

Soáng ôû Myõ hôn 11 naêm ( laâu vaäy maø coøn ngaén hôn 12 naêm coù dö, ñi tuø caûi taïo thì thaáy noù daøi ñaèng ñaüng kinh khuûng nhö theá naøo ), chöa bao giôø toâi thaáy moät ngöôøi ñang ñi ñöôøng maø laïi… hieân ngang vaø anh duõng ñöùng … töôùi vaøo goác caây, chaân töôøng nhaø ngöôøi ta, hoaëc kín ñaùo nuùp vaøo buïi caây, goác coái ñeå laøm caùi vieäc… xaû baàu taâm söï cho noù nheï nhaøng bao giôø caû. ÔÛ caùi choã naøy, nhaát ñònh laø … thaèng tö baûn ñeá quoác thua xa caû thöôùc caùi xaõ hoäi öu vieät cuaû loaøi ngöôøi tieán boä nôi queâ höông chuùng ta. ÔÛ ñoù, ñi ñöôøng, coù bò keït baàu taâm söï, khoâng coù nhaø veä sinh coâng coäng, maø coù thì voâ phaûi traû tieàn, cho neân ñaøn oâng, thanh nieân coù quyeàn ñöùng … oai phong laãm lieät töôùi vaøo goác caây, chaân töôøng nhaø ngöôøi ta, mieãn sao ngoù chöøng moät chuùt cho phaûi pheùp lòch söï cuaû xaõ hoäi vaên minh, tieán boä. Coøn caùc Baø, caùc Coâ khi caàn laøm coâng vieäc ñoù thì chòu khoù kieám choã kín ñaùo hôn moät tí, cho noù haïp vôùi tinh thaàn vaên minh, lòch söï xaõ hoäi chuû nghiaõ. Ban ñeâm thì... oâi thoâi ! Khoâng coù gì quyù hôn Ñoäc Laäp, Töï Do ! Phe ta cöù vieäc thoaûi maùi muoán…maàn chi thì maàn..

Tôùi caùc cô quan chính quyeàn, coâng sôû ôû Myõ ñeå laøm thuû tuïc, xin giaáy tôø naøy noï, ngöôøi ta cöù vieäc xeáp haøng, tôùi phieân ai, ngöôøi ñoù ñöôïc phuïc vuï. Toâi khoâng thaáy caûnh chen laán, nhaøo lui, nhaøo tôùi, la loái om xoøm, hay daám duùi ñoàng lôùn, ñoàng nhoû cho caùc nhaân vieân coù traùch nhieäm nhö ôû beân nhaø vôùi ñaùm coâng an, caùn boä.

Thi laáy baèng laùi xe thì ñaäu hay rôùt bieát ngay taïi choã. Rôùt thì ñi veà, ít ngaøy sau thi laïi, muoán thi ôû choã naøo tieän thì thi. Ñaäu thì vaøo vaên phoøng laøm thuû tuïc linh tinh, laáy baèng taïm, veà nhaø laùi xeá nhö ñieân. Ít ngaøy sau ngöôøi ta göûi baèng chính thöùc veà taän nhaø. Chaúng phaûi thì thuït cöaû tröôùc, cöaû sau, noùi nho,û noùi to vôùi oâng naøy, baø noï, phong bì daày, phong bì moûng, ñaû caùi ñôøi roài môùi naém ñöôïc caùi baèng laùi xe trong tay nhö ôû beân mình. Tö baûn ñeá quoác noù phuïc vuï nhaân daân coøn hôn phuïc vuï… oâng noäi cuaû noù nöaõ, chôù khoâng nhö caùn boä noùn coái nhaø mình haøng ngaøy voã ngöïc töï xöng laø " ñaày tôù trung thaønh cuaû nhaân daân " nhöng nhaân daân maø chaäm chaïp trong caùi thuû tuïc " ñaàu tieân " töùc laø " tieàn ñaâu " thì nhaân daân chæ coù nöôùc oám ñoøn vôùi ñaùm ñaày tôù aùc oân coân ñoà cuaû nhaân daân maø thoâi ! 

Nhaân vieân caùc cô quan coâng quyeàn hay tö nhaân ôû Myõ ñoái xöû vôùi khaùch haøng, thaân chuû, toâi thaáy haàu heát ñeàu nhaõ nhaën, lòch söï heát choã noùi. Neáu mình bieát… ñaáu voõ mieäng ngon laønh baèng tieáng Myõ nöaõ thì laïi caøng vui veû caû laøng. Toâi thích caùi maøn ñaáu laùo naøy voâ cuøng. Toâi khoâng thaáy caûnh hoø heùt, maét trôïn tröøng, ñe doïa tuøm lum nhö ôû beân nhaø, taïi caùc cô quan coù treo aûnh Baùc Hoà vó daïi , coù taám bieåu ngöõ: Khoâng coù gì quyù hôn Ñoäc Laäp, Töï Do. Hoaï hoaèn ôû Myõ môùi thaáy moät nhaân vieân… da vaøng muõi teït, coù dzen trong ngöôøi töø hoài coøn ôû ñoàng, ôû ruoäng beân nhaø, may maén sang Myõ sôùm, luùc hoï coøn thieáu ngöôøi, Myõ hoï thueâ ñaïi, coù ngöôøi laøm, laïi ñôõ toán tieàn möôùn thoâng dòch vieân, laø chöa quen cung caùch laøm vieäc vaên minh cuaû Myõ cho neân ñoâi khi cuõng coù… haùch xì xaèng, laøm taøng vôùi baø con ngöôøi Vieät môùi sang Myõ, moät chuùt laøm oai, cho noù taêng theâm phaàn… long troïng. Quaû thöïc, toâi coù dính caùi vuï naøy ñoâi laàn, nhöng sau bieát ra thì...cuõng vui veû caû. Nhaø nöôùc caùch maïng laø Nhaø nöôùc cuaû daân, do daân vaø vì daân , coøn chính phuû cuaû tö baûn ñeá quoác laø Government of People, by People, for People, keå ra thì phaûi gioáng nhau môùi ñuùng, nhöng thöïc söï laïi khaùc nhau moät trôøi moät vöïc . Neáu ñem nhaân daân Vieät Nam baây giôø ra maø hoûi " Baø con khoaùi caùch maïng nhaân daân hay thích tö baûn ñeá quoác " thì toâi daùm ñaùnh caù 100 ñoâ Myõ aên 1 ñoâ Hoà laø: khoâng keå nhaân daân maø caû ñeán … caùi coät ñeøn ôû Vieät Nam nhaø mình noù cuõng cuõng khoaùi … tö baûn ñeá quoác. Coøn Caùch maïng nhaân daân thì noù khoaùi khoâng noåi, ôùn thaáy OÂng coá noäi. Neáu vöôït bieån, vöôït bieân theo ñeá quoác, tö baûn ñöôïc thì caùi coät ñeøn noù cuõng vöôït töø laâu roài, söùc maáy noù chòu ñöùng ôû leà ñöôøng cho ñeán baây giôø ñeå cho keû qua, ngöôøi laïi, vôùi maáy con choù chaïy hoang, noù … teø voâ cho theâm soùt sa chaân caúng cuaû caùi coät ñeøn ñoù ra.

Ñeá quoác tö baûn chuùng noù ñaâu coù töï do ? Chæ coù Cheá ñoä öu vieät cuaû nöôùc ta môùi coù Töï Do maø thoâi ! Tuy nhieân phaûi nhôù laø: Töï Do nhöng phaûi xin pheùp tröôùc, keøm theo caùi thuû tuïc "ñaàu tieân töùc laø tieàn ñaâu ". Nhaø nöôùc khoâng coù OÂ Keâ thì ñöøng daïi maø saøi Töï Do nghe khoâng, quyù baø con coâ baùc ! ÔÛ Myõ huùt thuoác laù khoå… nhö choù ! Mua thuoác thì phieàn phöùc, loâi thoâi. Thuoác laù leân giaù aøo aøo, ñaùnh thueá tuøm lum, ñuû caùch ngaên caûn, gaây khoù deã cho daân huùt thuoác. Khi huùt thì ngoù truôùc, nhìn sau, ra ñöôøng, ra cöaû, ngoù ngang ngoù doïc , maét la maøy leùt môùi daùm huùt. ÔÛ xaõ hoäi öu vieät cuaû ta, ai muoán mua thì mua, ai muoán huùt thuoác loaïi gì thì huùt, thuoác thaúng, thuoác cong, thuoác laù…2 taàng, huùt ôû ñaâu cuõng ñöôïc, phì khoùi vaøo ñaâu cuõng… chaúng cheát thaèng Taây ñen naøo caû. Theá laø xaõ hoäi öu vieät cuaû ta töï do hôn xaõ hoäi tö baûn, ñeá quoác laø caùi chaéc ! Ai daùm caõi, daùm choáng ñoái, giô tay ñeám thöû coi ! Môùi ñaây vì ngöôøi nöôùc ngoaøi, daân vaên minh, tö baûn ñeá quoác ñeán nöôùc ta hôi ñoâng, chi ñoâ la hôi maïnh cho neân nhaø nöôùc ta môùi baét ñaàu hoïc caùi vaên minh cuûa ñeá quoác tö baûn laø ... caám tí ti huùt thuoác trong nhaø haøng tieäm aên moät caùch voâ toäi vaï ñeå ... tö baûn ñeá quoác noù khoûi cheâ cöôøi.

ÔÛ Myõ, caùi gì cuõng vó ñaïi vaø laï luøng. Maø laï thieät ! Giaàu coù, vaên minh vaät chaát, khoa hoïc kyõ thuaät… ñuùng laø soá 1 hoaøn vuõ. Cöùu trôï nhaân ñaïo, giuùp naïn nhaân thieân tai khaép nôi treân theá giôùi, tieàn baïc, ñoâ la ñoå ra nöôùc ngoaøi nhaân danh caùi naøy, caùi noï, keå coù caû…nuùi tieàn, nuùi cuaû. Ñoà aên, thöùc duøng dö saøi, quaù ñaùt, ñoå ñi bieát bao nhieâu maø keå. Haøng chuïc trieäu ngöôøi Myõ khoå sôû veà caùi bònh Obesity vì aên nhieàu quaù, phaùt phì ra, ñi ñöùng khoâng noåi, môõ buïng ñaèng tröôùc, môõ moâng ñaèng sau, cöù laéc löcon taàu ñi … Vaäy maø baùo chí laïi baûo hieän nay ôû Myõ coù haøng trieäu con nít vaø choai choai bò thieáu dinh döôõng môùi laï chôù ! Thì ra Boá Meï coù chæ baûo nhöng chuùng noù löôøi aên, chuùng noù sôï maäp uù u,ø sau naøy hoång coù ñeïp gaùi, ñeïp trai, haáp daãn cho neân chæ aên uoáng vôù va vôù vaån cho xong chuyeän. Coøn ôû maáy caùi ngaõ tö ñöôøng, thænh thoaûng cuõng vaãn coù maáy anh… raâu ria xoàm soaøm töaø töïa nhö baø con vôùi ñoàng chí Fidel Castro , laõnh tuï Ñaûng vaø nhaø nuôùc Cuba, ñöùng phôi naéng caàm maûnh caùc-toâng xeù ra töø caùi hoäp, vieát xieân vieát xeïo caâu tieáng Myõ, dòch ra tieáng Vieät nhaø mình thì ñaïi khaùi noù laø : xin OÂng ñi qua, xin Baø ñi laïi, laøm ôn cho nhaø chaùu tí gioáp vôù vaån chi chi cuõng ñöôïc, mieãn sao nhaø chaùu coù ñöôïc tí baùnh mì, pa teâ, xuùch xích, hamburger… nheùt voâ buïng laø OÂ Keâ.- Taêng Kuø !

ÔÛ Myõ, töø luõ luït cho ñeán chaùy röøng, chaùy nuùi,chaùy nhaø, chaùy cöaûø, gioù xoaùy, baõo buøng vv… caùi gì cuõng vó ñaïi heát troïi heát trôn. Coi boä Trôøi Ñaát muoán thöû coi khoa hoïc, kyõ thuaät cuaû nöôùc Myõ ñem ra " chôi nhau " tay ñoâi vôùi Trôøi vôùi Ñaát , xem… Ai thaéng ai ? Ñöôïc moät caùi laø coâng taùc cöùu trôï cuaû hoï nhanh nhö …ñieân, khoâng coù…ruaø boø nhö ôû queâ ta, caùc quan chaäm cöùu trôï nhöng leï ñuùt tieàn voâ tuùi saøi chôi.

Caùi laï nöaõ laø : Beân naøy ñöôøng, caû chuïc me söø lính cöùu hoaû, xe caûnh saùt, chôùp ñeøn tuøm lum, keû nhaøo leân, ngöôøi chui xuoáng loã coáng, heát ñuïc laïi khoan. Cuoái cuøng loâi leân moät… con choù saép cheát, run laäp caäp. Ngöôøi ta reo hoø loaïn xaï, y nhö daân Myõ coi Ti Vi thaáy phi haønh gia khoâng gian Neil Armstrong vaø Edwin Aldrin, töø trong phi thuyeàn Apollo 11 ñoå boä xuoáng maët traêng, hoài naêm 1969, döôùi trieàu ñaïi vinh quang cuaû Ngaøi Toång Thoáng Richard Nixon vaäy. AØ ! Maø caùi trieàu ñaïi cuaû Ngaøi Richard Nixon naøy cuõng laï luøng kinh khuûng laém, coù moät khoâng hai ôû treân coõi ñôøi naøy. Böaõ khaùc, chuùng toâi vieát rieâng caùi söï laï luøng naøy vaøo moät baøi khaùc ñeå baø con coi chôi, ñôõ buoàn. 

Trôû laïi caâu chuyeän con choù töø döôùi loã coáng, ñöôïc lính cöùu hoaû, caûnh saùt, tröôùc söï hoan hoâ coå voõ om xoøm cuaû daân chuùng, ñöa leân xe Ambulance huï coøi tuøm lum, chaïy voâ beänh vieän ñeå cho maáy OÂng Baø baùc só… choù meøo, gaø vòt , ñem taøi naêng, kyõ thuaät taân tieán ra cöùu cho noù thoaùt khoûi baøn tay thoâ baïo cuaû Töû Thaàn, cöù laêm laêm caàm con dao baàu to böï, ñoøi cho noù vaøo noài nieâu soong chaûo, ñi moät ñöôøng röïa maän, haàm xöông naáu xaùo… Trong luùc aáy thì beân kia ñöôøng, caùch ñoù khoâng xa, trong moät caùi beänh vieän saûn khoa, maáy OÂng Baø Baùc Só khaùc cuõng ñem taøi naêng, kyõ thuaät taân tieán ra ñeå cöùu, aø queân, xin loãi, sorry ! ñeå gieát vaø loâi ra maáy ñöaù con nít coøn trong buïng Meï, ñaõ bò maáy oâng, maáy baø quaäy cho naùt ra nhö töông Taàu. Ngöôøi ta gieát nhöõng ñöaù con nít ñoù vì lyù do: 1 phaàn nhoû tí ti laø ñeå cöùu soáng ngöôøi Meï, coøn laïi caùi phaàn to böï laø ñeå traùnh cho Boá Me ( Boá Meï thieät hay aám ôù hoäi teà) chuùng noù ñôõ khoå, cöù vieäc sung söôùng, thoaûi maùi, hieân ngang vaø anh duõng… maàn Sex maø khoûi phaûi lo sinh ñeû, nuoâi daäy chuùng no,ù toán keùm, vaát vaû loâi thoâi, traùnh cho nhöõng ñöaù treû khaùc, coù theå seõ ñöôïc sinh ra sau naøy, ñôõ thieáu huït ñoà aên, thöùc duøng hay tieän nghi cuaû ñôøi soáng vv… vaø vv… Daân chuùng thì cöù vieäc töï do thoaûi maùi xuoáng ñöôøng bieåu tình, hoø heùt, hoan hoâ, ñaû ñaûo, uûng hoä, choáng ñoái vieäc gieát haøng naêm caû trieäu con nít theo kieåu nhö theá. AÁy vaäy maø môùi ñaây ít ngaøy, moät Toøa aùn ôû xöù Côø Hoa keát aùn naëng cheát boû anh chaøng Peterson veà toäi coá yù daøn döïng keá hoaïch gieát vôï, trong khi ngöôøi vôï ñang mang thai to böï, keå nhö gieát 2 maïng ngöôøi.

Gieát 1 ñöùa treû trong buïng ngöôøi Meï naøy thì bò toäi, maø gieát caû trieäu ñöùa treû trong buïng nhöõng ngöôøi Meï khaùc thì hoång sao heát trôn. Keå cuõng laï thieät ! 

ÔÛ Myõ, laém anh, laém chò, laém coâ, nhieàu caäu, coù khi nhaø queâ nhaø queùo… moät cuù nhaåy leân ñænh cao ngheà nghieäp mua vui, giaûi trí ñôõ buoàn cho thieân haï, coù khi löôïm baïc moãi naêm haøng chuïc trieäu, coù khi caû traêm trieäu ñoâ la, maø ñoâ Myõ chôù ñaâu coù phaûi ñoâ Mao hay ñoâ Hoà, tha hoà aên chôi, du hí ñuû kieåu tuøm lum, quaêng tieàn aøo aøo qua cöaû soå Hoâ-teo, dinh thöï, laâu ñaøi cuõng khoâng heát. Vaäy maø cho tôùi caùi thôøi cuûa Ngaøi William Jefferson Clinton, tuïc keâu laø Cuï Biu,Toång Thoáng Hueâ Kyø, töùc OÂng soá 1, OÂng nam-bôø oaên, Laõnh Tuï Quoác Gia, haøng ñaàu cuaû Laõnh Tuï theá giôùi,Toång Tö Leänh Haûi Luïc Khoâng Quaân sieâu ñaïi cöôøng quoác Hueâ Kyø, quyeàn cao chöùc troïng laø vaäy maø löông moãi naêm chæ coù 200 ngaøn, tieáng giang hoà keâu laø 200 boù, khoâng ñuû cho moät caëp … Movie Stars chôi moät maøn du lòch coø con ôû vuøng Ñòa Trung Haûi, Ca-ri-beâ, Nam Myõ hay ñaùnh baøi ngay ôû Las Vegas... Theá coù laï khoâng heø ? ÔÛ Myõ, ñaøn baø con gaùi laém ngöôøi aên maëc, troâng maø toäi nghieäp, haø tieän, thieáu thoán vaûi voùc chi laï, hôû ngöïc, hôû roán tuøm lum. Laém khi, cöù nhö laø khoâng coù quaàn, coù aùo. Vaùy thì ngaén tí teo, caùi aùo che khoâng kín nöaû buïng, quaàn sooïc ñaõ ngaén laïi coøn raùch te tua sô möôùp, ñöùng ñaâu, ngoài ñaâu laø cöù ñeå nguyeân ca.û.. caëp vuù böï chaûng, caëp ñuøi nuùi cuaû ra tröôùc maét ngöôøi ta maø ... môøi OÂng sôi nöôùc ! Khoå ôi laø khoå ! Laém ngöôøi baûo raèng ñoù laø caùi moát " thôøi trang môøi oâng sôi nöôùc hay thöû tí coi chôi! " Caùi maøn naøy laø moät trong nhöõng nguyeân do ñöa ñeán choã... hay ñöôïc hieáp daâm tuøm lum, taø la khaép nôi, khaép choán: trong nhaø, ngoaøi phoá, tröôøng hoïc, traïi " nhaø choang ", Hoïc Vieän Quaân Söï ñaøo taïo Só Quan, nhöõng nôi ñaøng hoaøng, lòch söï nhaát treân ñôøi vv... khoâng chöøa ra moät choã naøo heát trôn, laøm khoå caùc ñaáng Quan Toaø, nhöng laïi laøm maäp uù maáy OÂng Baø Luaät Sö caõi chaày caõi coái, vaø caùc " naïn nhaân " hay...ñöôïc hieáp daâm coù cô hoäi löôïm baïc tieâu xaøi meät nghæ. Vaäy maø ñi ñeán nhöõng cöaû tieäm, maáy caùi Shopping Centers, caû maáy choã " Garage sale, Yard Sale, Moving Sale " thì thaáy la lieät, traøn ngaäp toaøn laø quaàn aùo daønh cho ñaøn baø, con gaùi khoâng haø! Vui mieäng, toâi hay hoûi : Sao ñi ñaâu, toâi cuõng chæ thaáy quaàn aùo baùn cho ñaøn baø, con gaùi khoâng aø, sao vaäy ? Coù laém Baø Myõ cuõng teáu ñaùo ñeå. Hoï traû lôøi : " Caùc OÂng thì caû naêm ba boán boä quaàn aùo, vaøi ñoâi daày, maáy caùi caø vaït laø ñuû quaù roài, mua laøm chi them nöõa. Coøn ñaøn baø chuùng toâi thì tuaàn naøo cuõng coù theå mua quaàn aùo, giaày deùp neáu coù...money. Maø laøm ñeïp cho caùc oâng ngoù chôù cho ai ngoù baây giôø ? " Chòu caùc Baø thoâi ! Noùi theá thì Boá ai caõi cho noåi ! Nhöõng ngaøy Leã Hoäi naøy noï, caùc cöûa haøng, cöûa tieäm coù maøn …Big Sale, thì trôøi ñaát, quyû thaàn ôi, giôùi phuï nöõ thi nhau mua, hoï khuaân veà töøng bòch, töøng xe… Hoï mua veà laøm chi vaäy caø ? Chaúng leõ mua veà ñeå roài toáng voâ tuû, treo tuøm lum cho vui, hay… baày baùn Garage Sale ! Laï thieät chôù boä ! 

Coù moät Cuï giaø, con caùi laáy vôï, laáy choàng, ôû rieâng heát trôn,nhaø roäng, dö phoøng, ñaêng baùo cho thueâ bôùt keûo uoång maø cuõng ñôõ buoàn. Coù 1 caëp trai gaùi tôùi hoûi, xin " se " bôùt 1 phoøng. Sau khi " Interview " moät chaäp, Cuï bieát laø 2 coâ caäu naøy khoâng phaûi laø vôï choàng, chæ boà bòch lai rai vôùi nhau thoâi , nhöng aên ôû vôùi nhau 100 phaàn traêm nhö vôï choàng thöù thieät. Cuï giaø laéc ñaàu, " Raát tieác laø Laõo khoâng theå cho 2 coâ caäu chöa phaûi laø vôï choàng maø laïi thueâ phoøng ôû nhaø cuaû Laõo ñeå aên ôû vôùi nhau nhö vôï choàng theá naøy. Hai coâ caäu chòu khoù ñi tìm choã khaùc nghe ! " Nhaø cuaû mình, cho thueâ hay khoâng laø quyeàn töï do cuaû mình, nöôùc Myõ laø nöôùc Töï Do nhaát theá giôùi cô maø . Aáy vaäy maø ít laâu sau, Cuï giaø bò keâu ra Toaø veà toäi " Kyø thò - Discrimination " Quan Toaø phaùn raèng: Toâi raát thoâng caûm vôùi Cuï, toâi kính phuïc tinh thaàn ñaïo ñöùc cuaû Cuï, nhöng tieác thay laø Toaø phaûi phaït Cuï vì Luaät phaùp quoác gia laø treân heát, moïi ngöôøi phaûi tuaân theo. Toaø phaït Cuï…maáy traêm ñoâ, ñoâ Myõ chôù hoång coù phaûi ñoâ Hoà ñaâu, ñeå laøm göông cho keû khaùc ! Ô hô ! Laï luøng thieät ! Myõ maø !

Caùch ñaây côõ chuïc naêm, anh chaøng taøi xeá Rodney King, da… khoâng traéng tí naøo, bò caûnh saùt Los Angeles baét veà toäi laùi xe aåu, töôùi haït sen, haït döa. Anh chaøng naøy choáng cöï laïi caûnh saùt ñang thi haønh coâng vuï moät caùch …anh duõng kieân cöôøng. Hai caûnh saùt da traéng thöù thieät, ñieân tieát leân, uyùnh cho anh chaøng " ba gai ba goùc " naøy 1 traän roài coøng tay, ñöa veà boùt. Ra toaø, 2 caûnh saùt ñöôïc tha boång vì voâ toäi (Innocent ). Theá laø daân da…khoâng traéng tí naøo noåi loaïn, ñoát phaù thaønh phoá Los Angeles 1 phen kinh hoaøng. OÂng chính phuû huy ñoäng Veä Binh Quoác Gia (National Guard ) vaø keâu cöùu quaân ñoäi thöù döõ töùc Thuyû Quaân Luïc Chieán ( Marine Units ) tôùi cöùu nguy … daân toäc môùi yeân. Chæ nhöõng haøng quaùn, nhaø cöaû cuaû khu daân Ñaïi Haøn laø töï döng laõnh ñaïn, ñau nhö hoaïn. Theá laø ñaùm daân naøy beøn töø ñoù ñöùng ra toå chöùc " Nhaân daân töï veä " ñeå luùc khaùc maø nhö röaù nöaõ laø " phe ta quyeát chieán " ñeå töï baûo veä maïng soáng vaø taøi saûn. OÂng chính phuû hôi bò " reùt "vì cuù naøy cho neân loâi 2 tay caûnh saùt da traéng thöù thieät ra xöû laïi " cho ñeïp loøng daân ". Keát quaû kyø xeùt xöû naøy, sau cuù ñoát phaù töng böøng hoa laù, hoaøn toaøn traùi ngöôïc vôùi aùn xöû kyø tröôùc : 2 ngaøi caûnh saùt bò tuyeân aùn laø " Phaïm toäi - Guilty ", bò toáng voâ nhaø ñaù, aên côm muoái kieåu Myõ. Coøn anh chaøng taøi xeá aåu taû, uyùnh nhau vôùi caûnh saùt, phen naøy thaéng kieän oanh lieät, veû vang, ñöôïc OÂng Thaønh Phoá ñeàn cho tí tieàn coøm coù 4 trieäu 700 ngaøn ñoâ Hoà. Aáy cheát ! Sorry ! Ñoâ Myõ chôù ! Uyùnh caûnh saùt ñang thi haønh coâng vuï,bò aên 1 traän ñoøn, hôi eâ aåm caùi mình, uoáng toái ña 10 vieân Tylenol 500 mg laø xong, khoeû re maø löôïm ñoáng baïc 4 trieäu ñoâ 700. Tính ra lôøi quaù xaù ! Cöù ñieäu naøy thì voâ soá anh taøi xeá khaùc seõ noi göông anh duõng naøy, choïc cho caûnh saùt noåi ñieân roài naên næ …xin quyù OÂng ñaäp giuùm cho nhaø chaùu 1 traän, mieãn ñöøng coù cheát, ñeå nhaø chaùu kieám 5, 7 trieäu mua nhaø, taäu xe vaø ñi du lòch Sex Tour cho söôùng cuoäc ñôøi, chôù nhaø chaùu laøm ngheà laùi xeá naøy khoå thaáy moà ! Anh chaøng caàu thuû O.J. Simpson , da ngaêm ngaêm, ,bò tình nghi laø ghen baäy roài gieát cheát ngöôøi vôï ñaõ ly dò vaø chaøng boà môùi cuaû naøng. Xe caûnh saùt röôït baét, Simpson laùi xe chaïy troán treân xa loä aøo aøo caû maáy giôø ñoàng hoà, laøm naùo loaïn caû khaùn giaû truyeàn hình nöôùc Myõ. Khoâng phaïm toäi thì chaïy troán laøm gì maø kyõ theá ? Ruùt kinh nghieäm vuï Rodney King, ra Toaø Hình Söï( Criminal Court ), tröôùc khi Toaø tuyeân aùn, caûnh saùt thaønh phoá Los Angeles ñöôïc huy ñoäng toaøn löïc ñeå giöõ an ninh, traät töï, Veä binh Quoác Gia vaø Thuyû Quaân Luïc Chieán saün saøng…taùc chieán, sôï " phe noù " ñoát phaù thaønh phoá keo naøy nöaõ thì keå nhö tieâu tuøng heát luoân. Keát quaû baûn aùn raát laø… thuaän loøng daân. Anh chaøng caàu thuû ñöôïc tha boång ( acquitted ) Voâ toäi , voâ caên cöù, khoâng coù lieân quan chi ñeán caùi cheát cuaû ngöôøi vôï cuõ vaø anh boà cuaû naøng. " Phe noù " haøi loøng khoâng ñoát phaù chi caû, nhöng " phe ta " thì töùc ñieân leân, la heùt um xuøm, baùo chí laøm tuøm lum. Theá laø coù caùi maøn anh chaøng caàu thuû noåi tieáng nhaø ta phaûi ra tröôùc Toaø Daân Söï( Civil Court ). Chaúng bieát caùc Quan laøm aên theá naøo maø anh chaøng caàu thuû nhaø ta laïi phaûi …boài thöôøng thieät haïi cho phe coù 2 nguôøi bò cheát sô sô coù 35 trieäu ñoâ Myõ trong khi Toaø Hình Söï ñaõ phaùn laø chaøng caàu thuû voâ toäi, khoâng coù chöùng côù lieân quan, dính daùng chi ñeán 2 caùi cheát ñoù. 

Phe ta khoaùi chí : Cho noù cheát ! Cho homeless luoân ! Theá khoâng phaûi laø laï nhaát theá giôùi hay sao ? Treân traùi ñaát naøy, quoác gia naøo coù Luaät Phaùp haún hoi, ñaøng hoaøng thì khi 1 vuï kieän ra Toaø Hình Söï, nghi can ñöôïc tuyeân boá tha boång, voâ can baèng 1 phaùn quyeát chung thaåm ( Final judgement ) thì keå nhö vuï aùn ñoù … chaám heát (Final stop ) . Toaø Daân Söï chæ coù vieäc " Ngoài chôi sôi nöôùc, khoâng ñöôïc xiaù doâ caùi vuï kieän ñoù nöaõ, khoâng ñöôïc ñuïng tôùi keû ñaõ ñöôïc tuyeân boá voâ toäi, voâ can laøm chi ñöôïc caû ". Vaäy thì ôû ñaây : voâ toäi, voâ can, tha boång ôû Toaø Hình maø laïi bò Toaø Hoä ñeø ra baét phaït 35 trieäu ñoâ, boài thöôøng thieät haïi cho phe kia, coù ngöôøi bò ai ñoù gieát, thì …röaù khoâng laï laø theá naøo haû baø con thieân haï ? Ñuùng laø … hai phaûi : phe noù cuõng nhö phe ta ñeàu vui veû ca,û vaø thaønh phoá Los Angeles ñöôïc bình an voâ söï.

ÔÛ Myõ, ñaøn baø, con gaùi ñöôïc Luaät Phaùp, xaõ hoäi öu ñaõi quaù trôøi, quaù ñaát, khieán boïn ñaøn oâng laém khi phaùt ñieân, phaùt khuøng. Coù laém oâng giaø tæ phuù, thaäp thoø xuoáng loã roài nhöng ñuøng moät caùi, tieáng seùt aùi tình ( Taây traéng, Taây ñen keâu baèng : Coup de foudre ) giaùng xuoáng khi maáy oâng giaø tæ phuù loïm khoïm naøy ñang ñi vui chôi du hí ñaâu ño ù thì ñuïng ñaàu maáy coâ gaùi soàn soàn côõ …vaøi ba chuïc… boù xuaân xanh, lieác maét ñöa tình aùc lieät roài thoû theû …" I love you so much ! " hay baïo hôn thì " I love you crazily !" Theá laø ít ngaøy sau Cuï tæ phuù loïm khoïm nhaø ta laøm caùi ñaùm cöôùi vôùi ngöôøi ñeïp soàn soàn, ñaõ ba phen, boán löôït laáy anh naøy, boû anh khaùc tuøm lum. Kinh nghieäm chieán traän ñaày mình cho neân ngöôøi ñeïp ñoøi phaûi laøm ñaùm cöôùi ñaøng hoaøng, aên ôû vôùi nhau laø vôï choàng thöù thieät ñuû traêm phaàn traêm ñeå ngöôøi ñeïp troå caùc ngoùn voõ ñoäc ñòa, maàn cho Cuï giaø tæ phuù loïm khoïm chòu khoâng thaáu, bò haï knocked out , beøn ñi luoân ra nghiaõ trang ñeå an giaác ngaøn thu cho noù khoeû khoaén cuoäc ñôøi. Theá laø ra Toaø, ñaäp cho cheát, ngöôøi ñeïp soàn soàn, voõ ngheä cao cöôøng naøy cuõng ñöôïc chia gia taøi sô sô caû vaøi traêm trieäu trôû leân ñeå ñi.…kieám keùp treû ñeïp trai, maàn aên thieät, nhöngvaãntieáp tuïc ñi saên nhöõng con moài tæ phuù ñaõ loïm khoïm, chaân tay run raåy, choáng gaäy quôø quaïng nhöng vaãn coøn coá níu keùo laáy tí yeâu ñöông tình aùi cho ñôõ phí cuoäc ñôøi coøn laïi, keûo xuoáng döôùi aâm phuû lieäu coù caùi thöù ñoù hay khoâng ! 

Theo nhöõng tôø baùo coù uy tín böï traùc thì ôû Myõ ñang phaùt trieån 1 ngaønh " kyõ ngheä " raát taân kyø: nhieàu coâ gaùi treû ñeïp, coù hoïc, hay soàn soàn nhöng coøn…boác löaû, haáp daãn cheát ngöôøi, chuyeân xin gioáp maàn Bí Thö, Thö kyù rieâng ( Private Secretary ) cho caùc Ngaøi chöùc saéc, Chính Trò Gia, Ñaïi Tö Baûn, coù maùu " thích cuaû laï " ñeå maàn aên chaêm chæ,thaân maät, heát mình, heát côõ thôï moäc , phuïc vuï töø A ñeán Z, coù quay phim , gaén maùy Camera ñaâu ñoù caån thaän.. Sau khi naém ñöôïc cuoän baêng, chaéc aên roài thì caùc naøng beøn xuoáng gioïng ngoït ngaøo eâm aùi " Cho em vaøi trieäu saøi chôi, em cho laïi caùi naøy ñeå laøm kyû nieäm. Neáu khoâng, em ñem baùn cho boïn nhaø baùo, chuùng noù mua caû chuïc trieäu laän nghe! " Vì töông lai, gia ñình, söï nghieäp sau naøy, caùc Ngaøi ñaønh xoay sôû, giaøn xeáp cho xong chuyeän, hai beân cuøng coù lôøi, keûo khoâng sau naøy muoán laøm lôùn hôn nöaõ thì chæ coù nöôùc cheát luoân ! Cheát töø trong nhaø cho ñeán cheát ngoaøi xaõ hoäi, cheát khoâng kòp choân xuoáng ñaát nöaõ . Laï vaø dzui thieät ñaáy nhæ !

Noùi ñeán chuyeän laï luøng ôû caùi xaõ hoäi cuûa chuùng ta ñang soáng ñaây thì noùi ñeán...muoân naêm cuõng khoâng heát. Noù laø thöù " Truyeän daøi nhaân daân töï veä " cuûa Vieät Nam chuùng ta tröôùc naêm 1975 vaäy ñoù. Theá cho neân ñaønh... nghæ giaûi lao ôû ñaây, mai moát noùi tieáp ! OÂ Keâ Sa-lem, thöa quyù vò !

San Diego, California
Phan Ñöùc Minh