Cali Khoùi Löûa
Phan Ñöùc Minh
Ñaøi Truyeàn Thanh, Truyeàn Hình ñaõ noùi, Baùo chí ñaõ vieát, thoâng tin treân Internet ñaõ loan baùo khaù nhieàu, ñaày ñuû veà nhöõng vuï chaùy khuûng khieáp vöaø qua taïi Bang California cuaû toâi. Bang California ñaõ töøng traûi qua nhieàu vuï chaùy lôùn lao, nhöng Vuï chaùy ôû Cali trong thaùng 10-2003 môùi ñaây ñaõ xaåy ra taïi nhieàu vuøng trong cuøng moät thôøi gian, vôùi nhöõng lyù do ñaõ ñöôïc xaùc nhaän cuõng nhö coøn trong voøng ñieàu tra, chaùy vöaø döõ doäi, vöaø lôùn lao, aùc lieät, laïi ñang coøn noùng hoåi, gaây aûnh höôûng tai haïi naëng neà veà vaät chaát, tinh thaàn, taâm lyù daân chuùng, trong tình traïng ñaát nöôùc Hoa Kyø ñang phaûi ñoái phoù vôùi nhieàu... " maéc môù quoác noäi – Domestic concerns " cuõng nhö nhieàu " vaán ñeà nan giaûi beân ngoaøi bieân giôùi quoác gia – Complicated foreign affairs " cho neân tính caùch nghieâm troïng cuaû noù caøng roõ neùt hôn baát cöù bao giôø. Bang cali, ñaàu thaùng 10, môùi traûi qua moät vuï " bieán ñoäng chính trò Political crisis " quan troïng, coù caùi teân laø " Recall – Election " baõi nhieäm OÂng Thoáng Ñoác naøy ñeå baàu leân moät OÂng Thoáng Ñoác khaùc, laøm ñaûo loän nhieàu chuyeän sinh hoaït moïi maët cuaû Tieåu Bang, ngaân saùch ñaõ thaâm thuûng gaàn baèng 1 phaàn 10 möùc thaâm thuûng cuaû OÂng Lieân bang, laïi theâm phaûi lo lieäu toå chöùc neân maát toi hôn 60 trieäu, soá tieàn dö söùc cöùu nguy cho tình traïng thieáu y taù taïi caùc beänh vieän, nhaø döôõng laõo, gaây nguy haïi cho beänh nhaân, thieáu giaùo vieân cho caùc tröôøng hoïc, nhieàu ngöôøi maát vieäc, ñau khoå vì chuyeän aùo côm, baùnh mì , tieàn baïc, haïnh phuùc eâm aám gia ñình, ñeán phaûi ñieân khuøng, vaùc suùng ñi baén baäy cho haû noãi haän cuoäc ñôøi, cuoái cuøng khoâng bò côùm baét thì cuõng quay noøng suùng baén vaøo ñaàu cho xong vieäc...).

Chöa ra ngoâ, ra khoai chi caû, OÂng cuõ chöa ñi, OÂng môùi chöa thay thì laïi buøng ra caùi vuï chaùy kinh hoaøng taïi Cali ngay trong cuoái thaùng 10. Con soá 10 xöa nay bò ngöôøi Myõ coi laø " very bad number " thaät khoâng oan uoång chuùt naøo caû. Thaät laø kinh hoaøng ñoái vôùi nhöõng ngöôøi daân trong vuøng khoùi löaû, nhöõng ngöôøi bò keït muoán thoaùt chaïy maø khoâng coøn caùch naøo thoaùt thaân, coù nhöõng ngöôøi cheát ngay trong xe khi xe boác chaùy. Coù ngöôøi boû xe maø chaïy, nhöng cuõng khoâng coù ñöôøng thoaùt vì löaû ñaõ bao truøm chung quanh, khoùi löaû mòt muø khoâng bieát ñöôøng naøo ñeå thoaùt.. Nhöõng trung taâm tieáp nhaän ngöôøi di taûn, ñöôïc laäp ra khaép nôi: Tröôøng Tieåu Hoïc, Trung Hoïc, Cao Ñaúng, Ñaïi Hoïc, cô sôû toân giaùo

bieán thaønh nhöõng nôi taïm truù cho nhöõng naïn nhaân khoán khoå, kinh hoaøng. Nhieàu gia ñình tö nhaân, khaùch saïn cuõng saün loøng môû cöaû ñoùn nhaän nhöõng gia ñình, coù khi keû coøn ngöôøi maát, böôùc voâ laøm nôi traùnh caûnh maøn trôøi chieáu ñaát nhö töøng xaåy ra ôû raát nhieàu quoác gia khaùc treân ñiaï caàu naøy, khi gaëp nhöõng côn khuûng hoaûng töông töï.... Laém ngöôøi khi chaïy chæ coù caùi quaàn, caùi aùo treân mình maø thoâi. Cuõng coù ngöôøi hoaûng loaïn, khoâng bieát phaûi ñem theo caùi gì, cuoái cuøng, gaëp caùi chi oâm theo caùi ñoù. Tôùi nôi an toaøn, môùi nhaän ra laø mình ñaõ oâm theo nhöõng caùi chaúng ra gì, ñaùng quaêng ñi, coøn nhöõng thöù caàn mang, coù theå mang theo trong luùc chaïy thì taâm trí khoâng kòp nhaän ra neân ñaõ boû laïi trong söï tieác nuoái khoâng lôøi naøo taû heát ñöôïc. Nhöõng doøng nöôùc maét cuaû caùc cuï giaø, phuï nöõ, treû thô, vaø caû nhöõng thanh nieân trai treû tröôùc caûnh maát maùt ñau thöông cuaû chính mình, ngöôøi thaân, beø baïn... thöïc voâ cuøng xoùt xa laøm xuùc ñoäng loøng ngöôøi ! Nhaân loaïi khoâng bao giôø vôi caïn nhöõng doøng nöôùc maét nhö theá naøy hay sao ? - Toâi ñaõ töøng ñoái maët vôùi 2 cuoäc chieán tranh taøn khoác 1946 – 1954 vaø 1956 – 1975 ngay treân ñaát nöôùc Vieät Nam cuaû toâi, vôùi 2 laàn ñi tuø vì bò Taây baét trong luùc haønh quaân vaø 1 laàn ñi tuø coäng saûn hôn 12 naêm treân nuùi treân röøng, sau khi mieàn Nam xuïp ñoå, toâi ñaõ nhìn taän maét nhöõng caûnh baõo löaû, nhaø cöaû, xoùm laøng boác chaùy,haøng traêm, haøng ngaøn, chuïc ngaøn ngöôøi boû chaïy trong söï kinh hoaøng, nhöõng xaùc ngöôøi ñaõ cheát hay coøn ngaéc ngoaûi treân ñöôøng di taûn, keû maát ñaàu, cuït chaân, trong ñoù coù bieát bao nhieâu ngöôøi giaø, phuï nöõ, treû thô. Tim toâi hình nhö ñaõ quen thuoäc vôùi nhöõng caûnh haõi huøng naøy, maø sao khi ngoài ngay treân ñaát Myõ, ñaát nöôùc Töï Do, Cöôøng Thònh, xöa nay voán ñöôïc coi laø an toaøn, vöõng chaéc hôn baát cöù nôi ñaâu, tröôùc caùi maùy truyeàn hình, thaáy nhöõng caûnh baõo löaû buøng leân roài buøng leân trong ñeâm toái, ñoû röïc, lan töø ngoïn ñoài naøy sang nhöõng ngoïn ñoài khaùc, coù khi queùt ngang moät haøng, coù luùc gioù thoác ngoïn löaû ñi ngöôïc leân nhöõng ñoài cao choùt voùt, phuû laáp, ñoát chaùy, quaät ngaõ nhöõng ngoâi nhaø lôùn nhoû trong giaây phuùt, toâi thaáy con ngöôøi sao maø nhoû beù, yeáu ñuoái ñeán theá. Con ngöôøi ñaõ laøm ra bom nguyeân töû ñeå neùm xuoáng Hiroshima vaø Nagasaki hoài thaùng 8 naêm 1945, baét quaân ñoäi phaùt xít Nhaät hung baïo phaûi ñaàu haøng. Con ngöôøi ñaõ leân maët traêng caùch ñaây gaàn nöaû theá kyû, vaø con ngöôøi ñang ñoå haøng tæ tæ ñoâ la vaøo coõi hö voâ trong vuõ truï ñeå ñeå tìm nhöõng caùi gì maø ngöôøi daân bình thöôøng ñang bò maát nhaø cöaûø, caàn côm aên, aùo maëc, caùi meàn ñeå ñaép cho maáy ñöaù con nít ñang run raåy vì laïnh cuõng coù maø kinh hoaøng cuõng coù, khoâng theå naøo hieåu ñöôïc. Hoï cuõng mô öôùc: trong soá haøng traêm tæ ñoâ la ñoå vaøo nhöõng cuoäc chieán tranh maõi taän ñaâu ñaâu aáy, hình nhö chaúng aên nhaäu chi ñeán cuoäc ñôøi cuaû hoï hoâm nay, ñöôïc trích ra naêm baåy tæ thoâi ñeå lo chính hoï, thì nhöõng vuï chaùy khoâng theå taøn phaù nhaø cöaû cuaû hoï moät caùch deã daøng nhö ñaõ xaåy ra, vaø cuoäc soáng ñau thöông hieän nay cuaû hoï seõ ñöôïc haøn gaén mau choùng bieát chöøng naøo !

Söùc ngöôøi, duø laø vôùi nhöõng phöông tieän cöùu hoaû vaên minh hieän ñaïi nhaát, ñoâng ñaûo vaø maïnh meõ nhaát, vôùi nhöõng chieán só cöùu hoa chuyeân nghieäp, vaø caû tuø nhaân, chieán só cöùu hoaû taøi töû ( chæ bieán thaønh chieán só cöùu hoaû töø luùc ngoïn löaû boác leân ) hi sinh vaø can ñaûm cao ñoä, laên mình vaøo caùi cheát ñeå cöùu soáng ngöôøi khaùc, maø sao laém luùc toâi thaáy söùc ngöôøi hình nhö tuyeät voïng, chòu thua roõ raøng. Löaû ñöôïc söùc gioù tieáp tay boác leân, lan thaät mau, thaät döõ doäi. Hình nhö nhöõng côn baõo löaû kinh hoaøng, taøn baïo naøy muoán daäy cho con ngöôøi, töø keû bình daân ñeán nhaø Baùc Hoïc, hieåu raèng : thöông yeâu, ñoaøn keát, cöùu giuùp laãn nhau thì soáng; coøn haän thuø, chia reõ, tranh giaønh, tieâu dieät laãn nhau thì taát caû ñeàu cheát heát ! Keû thua thì cheát laø leõ dó nhieân, nhöng keû thaéng thì cuõng ñui queø, meû söùt, maéc beänh taâm thaàn, hoaûng loaïn cheát bôø, cheát buïi... Nhöõng ngöôøi boû heát caû ñeå di taûn, taäp trung taïi caùc trung taâm tieáp cö ñaõ ñöôïc an uûi phaàn naøo vì söï caûm thoâng, giuùp ñôõ taän tình cuaû caù nhaân, hoäi ñoaøn, cô quan töø thieän, caùc toå chöùc toân giaùo lo cho mieáng aên, choã nguû moät caùch voâ cuøng chu ñaùo, khoâng nhö nhöõng cuoäc di taûn ñaõ ñi vaøo cuoäc ñôøi quaù khöù cuaû toâi cuõng nhö nhieàu ngöôøi. Thaät laø voâ cuøng xuùc ñoäng. Coù leõ khoâng moät quoác gia naøo treân ñiaï caàu naøy coù khaû naêng laøm ñöôïc nhöõng ñieàu an uûi caùc naïn nhaân moät caùch nhanh choùng vaø lôùn lao nhö theá. Ñaát nöôùc Hoa Kyø quaû laø vó ñaïi, huøng cöôøng vôùi nhöõng con ngöôøi coù traùi tim ñuùng nghiaõ con ngöôøi ñoái vôùi caùc naïn nhaân khoâng may laâm caûnh hoaïn naïn. Töông lai gaàn ngay tröôùc maët caùc naïn nhaân thaät khuûng khieáp, to lôùn, kinh hoaøng gioáng nhö nhöõng côn baõo löaû kinh hoaøng ñaõ buøng leân vaø tieáp tuïc buøng leân trong ñeâm toái... Ñeïp laøm sao ! Cao quyù laøm sao, hình aûnh nhöõng ngöôøi lính cöùu hoaû queân mình ñeå cöuù maïng soáng , taøi saûn cho keû khaùc, nhöõng nhaân vieân caûnh saùt laên mình vaøo choã nguy hieåm, roái loaïn ñeå chaën ñöùng nhöõng khoù khaên, nguy hieåm ñang ñoå aäp xuoáng ñaàu nhöõng naïn nhaân hoaû hoaïn. Coù nhöõng thanh nieân, trai treû, duø khoâng phaûi nhieäm vuï cuaû mình cuõng xoâng vaøo vuøng khoùi löaû ñeå cöùu nguy nhöõng ngöôøi giaø caû, treû thô, phuï nöõ caän keà vôùi caùi cheát vì bò löaû khoùi ñe doaï, tìm ñöôïc loái ra, thoaùt khoûi löôõi haùi cuaû Töû Thaàn, ñeå roài chính hoï, nhöõng thanh nieân ñoù nhaän laõnh phaàn thieät haïi baèng nhöõng veát thöông, boûng da, chaùy thòt, phaûi ñöa vaøo nhaø thöông, beänh vieän. Hoï khoâng hoái tieác veà nhöõng vieäc ñaõ laøm va ñaõø gaây cho hoï nhöõng noãi ñôùn ñau theå chaát. Chuùng toâi, con caùi coù gia ñình cö truù ôû nhöõng nôi khaùc nhau, nhöng quaây quaàn trong moät vuøng caùch nôi chaùy khoâng xa laém, ñuû cho tro buïi phuû ñaày caùi hoà bôi ôû saân sau cuõng nhö raûi raùc ñaây ñoù quanh nhaø. 

Moåi buoåi saùng toâi môû cöaû, ra tröôùc nhaø, beân caïnh caùi xe laø boïc ni-loâng ñöïng tôø baùo " The San Diego Union Tribune- TSDUT " ngöôøi ta quaêng ôû ñoù töø luùc naøo, chaéc laø sôùm laém. Ngay ngaøy hoâm sau, roài lieân tieáp nhöõng ngaøy keá ñoù, keå töø khi nhöõng ñaùm chaùy kinh hoaøng cuaû Tieåu Bang California xaåy ra, toâi ra löôïm baùo, ñem voâ nhaø, troâng voäi vaøng trang nhaát, roài nhöõng trang tieáp theo, traøn ngaäp nhöõng hình aûnh veà nhöõng vuï chaùy döõ doäi ôû Cali, ñoïc voäi maáy doøng ghi döôùi moãi böùc aûnh chuïp, töï nhieân toâi thaáy...mình laïi hoûi mình : Taïi sao trong thôøi ñaïi vaên minh, khoa hoïc kyõ thuaät taân tieán, vôùi moät ñaát nöôùc cöôøng thònh, vó ñaïi nhö Hoa Kyø, maø ngöôøi daân laém nôi, nhieàu choã, laém gia ñình vaãn coøn phaûi chòu ñöïng nhöõng caûnh khoán cuøng, ñau xoùt nhö theá naøy, ngoaøi bao nhieâu caùi cheát choùc, ñau khoå, xoùt xa, nhuïc nhaèn khaùc trong cuoäc soáng xaõ hoäi haøng ngaøy ñöôïc keå ra töøng loâ trong muïc " Crime Watch " cuaû tôø baùo noùi treân. Noùi chi ñeán nhöõng quoác gia ngheøo khoå, haøng trieäu con ngöôøi thieáu aên thieáu maëc, thieáu thuoác men, nhaø ôû. Hoï vaãn phaûi soáng ñeå khoâng bao giôø daùm nghó ñeán moät ngaøy mai töôi saùng, toát ñeïp hôn. Ngöôøi an phaän thì chaáp nhaän, chòu ñöïng nhö theá. Coøn keû caêm thuø caùi ñoùi, caùi ngheøo, caùi khoå thì ñieân khuøng leân ñeå laøm...caùch maïng, mong thay ñoåi xaõ hoäi, ñôøi soáng cuaû mình vaø nhöõng ngöôøi thaân thöông cuaû hoï. Laøm caùch maïng theo kieåu coäng saûn thì chæ thoaû maõn ñöôïc caùi " doàn neùn – repression " trong tim, trong loøng maø thoâi; coøn caùi ñoùi khoå, khoán cuøng thì tröôùc sau vaãn hoaøn khoán cuøng , ñoùi khoå . Coäng saûn khoâng giaûi quyeát ñöôïc caùi khoán cuøng cuaû lôùp ngöôøi naøy cho neân hoï ñaønh xoay caùch khaùc. – Caùch naøo ? – Chính hoï cuõng khoâng bieát ! Hoï töùc giaän, caêm hôøn taát caû nhöõng caùi gì khoâng gioáng hoï, hoï ghen töùc vôùi nhöõng caùi gì may maén, toát ñeïp hôn hoï. Hoï bieán thaønh nhöõng keû " Noåi loaïn- Rebels " ñaùnh phaù, baén gieát taát caû nhöõng ai, nhöõng caùi gì khoâng thuoäc veà phe hoï, vaø hoï trôû thaønh moät taäp theå gheâ gôùm, ñaùng khieáp sô,ï coù leõ hôn caû coäng saûn nöaõ.

Coäng saûn ít nhaát cuõng coøn coù hoïc thuyeát, chuû nghiaõ, duø laø hoaøn toaøn khoâng töôûng ( utopian ), coù toå chöùc haún hoi taïi nhöõng quoác gia roõ raøng, loâi cuoán ñöôïc nhöõng ngöôøi töø bình daân ñeán coù hoïc, khoa hoïc gia, nhöõng nhaø Baùc Hoïc laãy löøng bò loâi cuoán vaøo caùi hoïc thuyeát chæ coù, chæ ñeïp trong saùch vôû, nhöng chaúng bao giôø ñaït tôùi, duø baèng baát cöù phöông tieän naøo, duø hoï coù noùi " La fin justifie les moyens – Cöùu caùnh bieän minh cho phöông tieän ". Chaúng leõ loaøi ngöôøi sinh ra ñeå ñöôïc, hay phaûi chòu ñöïng nhöõng söï khoán khoå nhö theá hay sao ?

* * *

Toâi ngaém töøng böùc hình chuïp roài in treân baùo.

Coù nhöõng böùc hình toái ñen, löaû ñoû röïc trôøi vôùi nhöõng hình aûnh lôø môø cuaû caùc chieán só cöùu hoaû ñang laên mình vaøo nhöõng choã ñoù vôùi hi voïng ngaên chaën söùc taøn phaù cuaû côn baõo löaû, ñöôïc chöøng naøo toát chöøng ñoù.

Coù nhöõng böùc hình, trong ñoù laø caûnh hoang taøn trô truïi, nhaø cöaû chæ coøn laïi caùi neàn, vaøi maûnh töôøng beâ-toâng coát saét, vôùi maáy thöù vaät duïng baèng kim khí coøn soùt laïi, nhöng ñaõ bieán daïng, cong queo. Giöaõ caûnh hoang taøn roäng lôùn nhö theá, laïi coù vaøi ba con ngöôøi ñaõ trôû veà choán cuõ, caàm caùi gaäy soi bôùi trong ñoáng tro taøn, nôi maáy caùi... chaéc laø tuû saét, ñeå tìm caùi gì khoâng bieát, nhöng chaéc chaén laø nhöõng vaät mang nhieàu kyû nieäm quyù giaù ñoái vôùi cuoäc ñôøi cuaû hoï töø maáy ngaøy hoâm tröôùc, nhöng hoâm nay thì khoâng coøn nöaõ.

Coù taám hình chuïp vaøi ba chieán só cöùu hoaû, caû caáp chæ huy cho ñeán nhaân vieân, ñöôïc thay phieân nghæ ngôi choác laùt cho laïi hoàn, laïi söùc, ñang naèm nguû ngay treân baõi coû khoâng caùch bao xa ñoái vôùi nhöõng ngöôøi, nhöõng chieác xe maàu ñoû ñang laøm nhieäm vuï chieán ñaáu tôùi cuøng vôùi côn baõo löaû ñang bò ñaåy lui theo höôùng gioù ñoåi chieàu.

Taám hình laøm toâi xuùc ñoäng nhieàu hôn caû laø nhöõng ngöôøi cuøng xoùm trôû veà, oâm nhau maø khoùc vì taát nhaø cöaû, ñoà ñaïc cuaû hoï ñaõ khoâng coøn nöa.õ ÔÛ goùc böùc aûnh laø moät phuï nöõ ñoä tuoåi ... late 30 hoaëc early 40, toâi ñoaùn laø ... Single Mom ( hay choàng ñang maéc ñaùnh nhau ngoaøi maët traän xa laéc xa lô naøo ñoù ) ñang ngoài treân moät ñoáng gaïch ñaù ngoån ngang cuaû ngoâi nhaø chaéc thuoäc loaïi khaù lôùn, ñeïp ñeû, baây giôø chæ coøn ngoån ngang nhöõng thöù maø côn baõo löaû ñaõ ñoát chaùy, nhöng coøn ñeå laïi cho vaøi daáu veát vôùi maàu saéc tro than. Baø Meï ngoài thaån thôø, hai tay choáng leân ñaàu goái, naâng laáy caùi caèm ñeå nhìn ra phiaù tröôùc maët meânh moâng toaøn laø tro taøn, doã naùt. Trong khi ñoù thì hai ñöaù con gaùi ( sau naøy lôùn leân lieäu chuùng noù coù gioáng nhö Baø hay khoâng ? ) tuoåi 11 vaø 8 ñöùng caïnh ñoù nhìn Baø vaø hoûi , " Roài chuùng ta seõ soáng ôû ñaâu, haû Meï ? – Where are we going to live, Mom ? " Vì laø böùc aûnh chuïp in treân baùo cho neân toâi khoâng...nghe thaáy Baø traû lôøi hai ñöaù con coøn tho daïi, vôùi veû maët thô ngaây voâ toäi. OÂi ! Laøm sao maø noùi ra ñaây cho heát ñöôïc !

Coù böùc aûnh chuïp caûnh moät ngöôøi ñaøn oâng, vôùi boä ñoàng phuïc chieán só cöùu hoaû ñang moät mình ñi treân ñoáng gaïch ñaù, tro taøn. Beân ñöôùi laø moät baøi vieát. Toâi beøn ñoïc ngay. Caâu chuyeän nhö theá naøy ... OÂng Bob Lundstrom, moät cöïu chieán binh, nay ñang phuïc vuï trong ngaønh cöùu hoaû thuoäc khu vöïc Spring Valley. Buoåi saùng , OÂng rôøi caên nhaø yeâu daáu, goàm 3 phoøng nguû, 2 phoøng taém, 1,600 feet vuoâng, maø OÂng mua noù töø laâu vôùi giaù $210,000, söaû sang ñeïp ñeõ töø nhaø beáp cho ñeán phoøng aên, vaø môùi traû döùt nôï ñöôcï gaàn 3 naêm nay. Saùng nay, OÂng cho ñoà ñaïc caù nhaân leân chieác xe Truck vaø leân ñöôøng laøm nhieäm vuï cuaû ngöôøi lính cöùu hoaû, cuøng ñoàng ñoäi chieán ñaáu choáng laïi côn baõo löaû ñang taøn phaù döõ doäi ôû khu vöïc caùch nôi oâng ôû khaù xa vaø gioù luùc ñoù ñang ñaåy côn baõo löaû ñi veà höôùng khaùc. Ñeán phieân OÂng ñöôïc taïm nghæ ngôi ñeå trôû veà caên nhaø aám cuùng cuaû oâng. Xe caøng gaàn veà ñeán khu vöïc cuaû mình, OÂng caøng caûm thaáy laø nhöõng ngoâi nhaø cuaû oâng vaø haøng xoùm coi boä khoâng coøn nöaõ maát roài. Caøng ñi saâu vaøo khu vöïc quen thuoäc môùi luùc naøo, baây giôø ñaõ thaønh laï hoaéc vì taát caû khu vöïc nhaø cöaû ñeïp ñeû, thaân thöông cuaû OÂng ñaõ bieán ñaâu maát. Thay vaøo ñoù laø caûnh hoaøng taøn, trô truïi, tro than ñen maàu tang toùc. OÂng xuoáng xe, chaïy ñeán nôi luùc tröôùc ñoù khoâng laâu laø ngoâi nhaø yeâu daáu cuaû OÂng, baây giôø chaúng coøn caùi gì ñeå oâng nhaän ra noù. Moät vaøi ngöôøi quen, haøng xoùm cuõng ñaõ trôû veà, tôùi gaëp OÂng, OÂm laáy OÂng vöaø an uûi, vöaø toû lôøi caûm ôn ñoái vôùi nhöõng chieán só cöùu hoaû nhö OÂng ñaõ cöùu hoï thoaùt cheát, vôùi chuùt ít ñoà ñaïc mang theo.

OÂng cuõng oâm laáy hoï maø chaúng noùi ñöôïc gì. Sau ñoù oâng ñi quanh, löôïm vaøi moùn ñoà laët vaët, nay ñaõ thaønh cong queo, than cuûi, ñen sì. Maáy phuùt troâi qua, OÂng noùi vôùi baø con haøng xoùm : Caûm ôn caùc OÂng, caùc Baø vaø nhöõng ngöôøi baïn laø lính cöùu hoaû nhö toâi, ñaõ laøm ñöôïc nhöõng vieäc thaät toát, nhieàu yù nghiaõ ñoái vôùi vuøng naøy. Vaøi ngöôøi thaân cuaû toâi ñaõ ñöôïc di taûn ñeán nôi an toaøn. Nhôø caùc oâng, caùc Baø noùi laïi vôùi nhöõng ngöôøi thaân cuaû toâi laø: toâi ñaõ veà ñaây, toâi vaãn an toaøn, maïnh khoeû. Baây giôø thì toâi phaûi ñi, vì toâi duø coù ôû laïi thì nhöõng ngoâi nhaø cuaû chuùng ta cuõng chaúng cöùu laïi ñöôïc nöaõ. Luùc naøy thì giôø laø vaøng ngoïc. Bao nhieâu caên nhaø khaùc, bao nhieâu con ngöôøi nhö chuùng ta ñang bò ñe doaï tôùi maïng soáng. Toâi phaûi ñi ngay, ñi ngay baây giôø. Chaäm moät phuùt laø seõ xaåy ra bieát bao nhieâu xoùt xa ñau khoå cho ngöôøi khaùc. Toâi khoâng coù quyeàn chaäm treã tröôùc caùi cheát, caùi ñau khoå cuaû ngöôøi khaùc, tröôùc söï hoaønh haønh cuaû nhöõng côn baõo löaû maø chuùng ta ñaõ töøng troâng thaáy. Chaøo caùc OÂng, caùc Baø ôû laïi bình an . Bye ! See you later ! Ngöôøi lính cöùu hoaû laïi leân xe, noå maùy vaø ruù ga voït ñi veà phiaù caùc baïn ñoàng ñoäi ñang anh duõng chieán ñaáu vôùi nhöõng côn baõo löûa ngaøy ñeâm hoaønh haønh, taøn phaù moïi vaät khoâng moät chuùt tieác thöông.

* * *

73 naêm ñöôïc soáng laøm ngöôøi, toâi ñaõ chöùng kieán bao nhieâu caûnh hoang taøn, ñoå naùt, do chieán tranh, thieân tai, thaûm hoaï, toâi ñaõ thaáy bieát bao nhieâu caùi cheát thaät heát söùc thaûm thöông, nhöng toâi cuõng ñöôïc thaáy raát nhieàu nhöõng taám göông anh huøng, duõng caûm, hi sinh maïng soáng cuaû mình ñeå cöùu nguy keû khaùc. Hoâm nay, vieát nhöõng doøng naøy, toâi laïi ñöôïc thaáy theâm moät ngöôøi Myõ, OÂng Bob Landstrom, ñöôïc ghi vaøo ñaàu oùc cuaû toâi laø moät ngöôøi anh huøng thaàm laëng, vôùi moät tinh thaàn hi sinh duõng caûm, daùm queân maïng soáng cuaû mình ñeå cöùu nguy keû khaùc. Neáu ôû treân traùi ñaát naøy, ai cuõng nhö OÂng thì cuoäc soáng cuaû taát caû moïi ngöôøi, toaøn theå nhaân loaïi, khoâng phaân bieät vì baát cöù moät lyù do gì, seõ sung söôùng, an bình, haïnh phuùc bieát bao !
 


San Diego, California
Phan Döùc Minh